අත් ඔරලෝසුවක් සීරීම් සහ අනෙකුත් හානිවලින් තොරව දිගුකාලීනව ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා භෞතික විද්‍යාත්මක සහ ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාත්මක සාධක පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. නිසි පරිදි සැලසුම් කරන ලද ඔරලෝසු සංවිධායක පෙට්ටියක් භාවිත කිරීමෙන්, ඔරලෝසුවේ විවිධ කොටස් එකිනෙක ගැටීමෙන් සිදුවන යාන්ත්‍රික හානි සහ පරිසරයෙන් සිදුවන සීරීම් අවම කරගත හැකිය.
ද්‍රව්‍යවල දෘඪතාව සහ සීරීම් ඇතිවීමේ රසායන විද්‍යාව
ඕනෑම මතුපිටක සීරීමක් ඇති වන්නේ දෘඪතාවයෙන් වැඩි ද්‍රව්‍යයක් මෘදු ද්‍රව්‍යයක් සමඟ ස්පර්ශ වී ඝර්ෂණය වීමෙනි. ඛනිජ විද්‍යාවේදී මෙය මෝස් දෘඪතා පරිමාණය (Mohs hardness scale) මඟින් මනිනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් ඔරලෝසුවල මුහුණත සඳහා සැෆයර් වීදුරු (Sapphire crystal - මෝස් පරිමාණයේ 9), මිනරල් වීදුරු (Mineral glass - මෝස් පරිමාණයේ 5-6) හෝ ඇක්‍රිලික් (Acrylic - මෝස් පරිමාණයේ 3 පමණ) භාවිත වේ. ඔරලෝසු කවරය සාමාන්‍යයෙන් සාදා ඇත්තේ මල නොබැඳෙන වානේ (Stainless steel - මෝස් පරිමාණයේ 5.5-6) හෝ ටයිටේනියම් වලිනි.
අප අවට පරිසරයේ ඇති දූවිලි අංශුවල bහුලවම අඩංගු වන්නේ ක්වාර්ට්ස් (Quartz) ය. ක්වාර්ට්ස් වල දෘඪතාව මෝස් පරිමාණයට අනුව 7ක් වේ. මෙයින් අදහස් වන්නේ වානේ මතුපිටක් මත දූවිලි එකතු වී එය තදින් පිස දැමීමේදී ක්වාර්ට්ස් අංශු මඟින් ලෝහය සීරීමට ලක්වන බවයි. එම නිසා, සංවිධායක පෙට්ටියක් තෝරා ගැනීමේදී එය දූවිලි ඇතුළු නොවන සේ වාතය රහිතව වැසිය හැකි එකක් වීම ඉතා වැදගත් වේ.
අභ්‍යන්තර ආවරණ ද්‍රව්‍ය සහ මයික්‍රෝෆයිබර් තාක්ෂණය
සංවිධායක පෙට්ටියේ ඇතුළත ආවරණය සඳහා භාවිත කර ඇති ද්‍රව්‍යය ඔරලෝසුවල සුරක්ෂිතතාව තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකයකි. මෙහිදී ස්වාභාවික වෙල්වට් (Velvet) හෝ උසස් තත්ත්වයේ මයික්‍රෝෆයිබර් (Microfiber) ද්‍රව්‍ය වඩාත් සුදුසු වේ. මෙම රෙදි වර්ග සාදා ඇත්තේ අතිශය සියුම් තන්තු වලිනි. මෙමඟින් ලෝහය හෝ වීදුරුව සමඟ ඇතිවන ඝර්ෂණ බලය අවම කරයි.
- තන්තු සැකැස්ම: මයික්‍රෝෆයිබර් තන්තු මඟින් මතුපිට ඇති විය හැකි දූවිලි අංශු තමන් තුළට රඳවා ගනිමින්, ඒවා ඔරලෝසු මතුපිට සීරීමට ලක් කිරීම වළක්වයි.
- රසායනික උදාසීනතාවය: උසස් තත්ත්වයේ ආවරණ ද්‍රව්‍ය රසායනිකව උදාසීන (chemically inert) විය යුතුය. දුර්වල තත්ත්වයේ මැලියම් හෝ කෘතිම සායම් වර්ග අඩංගු ද්‍රව්‍ය කාලයත් සමඟ වාෂ්ප වී ලෝහ කොටස් අවපැහැ ගැන්වීමට හෝ සම් පටි (leather straps) දිරාපත් වීමට හේතු විය හැක.
කුෂන්වල ප්‍රමාණය සහ භෞතික පිහිටීම
සංවිධායක පෙට්ටිය තුළ ඇති එක් එක් ඔරලෝසු කුෂන් (cushions or pillows) ඔරලෝසුවේ ප්‍රමාණයට ගැලපීම අතිශයින්ම තීරණාත්මක ය. කුෂන් එකක් ඉතා විශාල වුවහොත්, එය මත ඔරලෝසු පටිය තද කිරීමේදී සම් හෝ ලෝහ පටිවල අධික ආතතියක් (tension) ඇති වී ඒවායේ නම්‍යශීලීභාවය අඩුවීමට හෝ කැඩී යාමට ඉඩ ඇත. අනෙක් අතට, කුෂන් එක කුඩා වුවහොත් ඔරලෝසුව පෙට්ටිය තුළ නිසි පරිදි නොරැඳී සෙලවීමට ලක්වේ.
ලෝහ පටි (metal bracelets) සහිත ඔරලෝසු ගබඩා කිරීමේදී, පටියේ පසුපස කොටස (buckle) ඔරලෝසුවේ පසුපස ආවරණය (caseback) සමඟ ඝර්ෂණය වීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත. මෙය වැළැක්වීම සඳහා ඔරලෝසුව කුෂන් එක මත තැබීමට පෙර, පටිය සහ ඔරලෝසු කවරය අතරට කුඩා මෘදු රෙදි කැබැල්ලක් තැබීමෙන් ලෝහයෙන් ලෝහයට සිදුවන සීරීම් සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය.
ආර්ද්‍රතාවය සහ පාරිසරික බලපෑම් පාලනය කිරීම
සීරීම් වලට අමතරව, වායුගෝලීය තත්ත්වයන්ද ඔරලෝසුවලට හානි පමුණුවයි. සංවිධායක පෙට්ටිය තුළ ඇති වාතයේ ආර්ද්‍රතාවය (humidity) ඉහළ මට්ටමක පැවතුනහොත්, ලෝහ කොටස්වල ඔක්සිකරණය (oxidation) වේගවත් වී මලකඩ හෝ ලප ඇති විය හැක. විශේෂයෙන්ම සම් පටිවල පුස් (mold) හටගැනීමේ අවදානම පවතී.
මෙය වළක්වා ගැනීම සඳහා, ඔරලෝසු සංවිධායක පෙට්ටිය තුළට කුඩා සිලිකා ජෙල් (silica gel) පැකට්ටුවක් දමා තැබීම ප්‍රායෝගික විසඳුමකි. සිලිකා ජෙල් මඟින් පෙට්ටිය තුළ ඇති අතිරික්ත තෙතමනය උරා ගන්නා අතර, එමඟින් වියළි පරිසරයක් පවත්වා ගනී. එසේම, සෘජු සූර්යාලෝකය ලැබෙන ස්ථානවල පෙට්ටිය තැබීමෙන් වැළකිය යුතුය. පාරජම්බුල කිරණ (UV rays) මඟින් ඔරලෝසු මුහුණතෙහි වර්ණ දුර්වර්ණ වීම සහ සම් පටි වියළී ඉරිතැලීම සිදුවිය හැක.
පිරිසිදු කිරීමේ සහ නඩත්තු කිරීමේ නිවැරදි පිළිවෙත
ඔරලෝසුවක් සංවිධායක පෙට්ටියක තැන්පත් කිරීමට පෙර එය නිසි පරිදි පිරිසිදු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. දෛනික භාවිතයේදී ඔරලෝසුවේ තැන්පත් වන දහඩිය, ස්වභාවික තෙල් සහ සමේ මියගිය සෛල ලෝහ කොටස් විඛාදනයට (corrosion) ලක් කළ හැකිය. එම නිසා, සෑම භාවිතයකටම පසු වියළි මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කැබැල්ලකින් ඔරලෝසුව මෘදුව පිස දැමිය යුතුය. කිසිවිටකත් සබන් හෝ රසායනික පිරිසිදුකාරක සෘජුවම ඔරලෝසුව මතට නොයෙදිය යුතු අතර, එය ඔරලෝසුවේ ජල ප්‍රතිරෝධී මුද්‍රා (gaskets) වලට හානි පැමිණවිය හැකිය.
