ඇඳුම් කාමරයක හෝ අල්මාරියක රාක්ක ක්රමවත්ව සැකසීම යනු හුදෙක් අලංකාරයට එහා ගිය, ඇඳුම්වල කල්පැවැත්ම සහ පහසුවෙන් පරිහරණය කිරීම තීරණය කරන විද්යාත්මක ක්රියාවලියකි. ඇඳුම්වල තන්තු ස්වභාවය සහ බර අනුව ඒවා නිසි ලෙස රාක්ක මත පෙළගැස්වීමෙන් රෙදිපිළි රැලි වැටීම වැළැක්වීමට සහ ඇඳුම් ඉක්මනින් තෝරා ගැනීමට හැකියාව ලැබේ.
රෙදිපිළිවල ස්වභාවය සහ ගුරුත්වාකර්ෂණය: නැමීමේ කලාව
අල්මාරියක රාක්ක මත ඇඳුම් ගොඩගැසීමේදී අප මුලින්ම අවධානය යොමු කළ යුත්තේ රෙදි වර්ගයේ ඝනත්වය සහ බර පිළිබඳවයි. ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා එක මත එක තබන ඇඳුම්වල පහළම ඇති ඇඳුම් අධික ලෙස සම්පීඩනයට ලක් වේ. මෙයින් මිදීම සඳහා සිරස්ව ඇඳුම් නැමීමේ ක්රමය (vertical folding) වඩාත් සුදුසු වේ. කපු (cotton) සහ ලිනන් (linen) වැනි ස්වභාවික තන්තු සහිත ඇඳුම් පහසුවෙන් රැලි වැටෙන බැවින්, ඒවායේ වායු සංසරණය උපරිම වන පරිදි සැහැල්ලුවෙන් නැමිය යුතුය.
ලොම් (wool) සහ ගෙතුම් රෙදි (knitted fabrics) වැනි බරින් වැඩි ඇඳුම් කිසිවිටකත් එල්ලා නොතැබිය යුතුය. එල්ලා තැබීමෙන් ඒවායේ හැඩය ඇදී යන අතර, මේවා රාක්කයේ පහළම කොටසේ තැබීමෙන් ඒවායේ ස්වභාවික හැඩය ආරක්ෂා වේ. සිල්ක් (silk) සහ සැටින් (satin) වැනි ලිස්සන සුළු සුඛෝපභෝගී රෙදිපිළි එකිනෙක ගැටීමේදී සිදුවන ඝර්ෂණය අවම කිරීමට ඒවා අතරට තුනී කඩදාසියක් තැබීම වැනි භෞතික විද්යාත්මක උපක්රම භාවිත කළ හැකිය.
රාක්ක බෙදීම සහ අවකාශය කළමනාකරණය
විශාල රාක්කවල ඇඳුම් අවුල් වීම වැළැක්වීම සඳහා විනිවිද පෙනෙන හෝ ලීවලින් සෑදූ සීමා මායිම් (shelf dividers) භාවිත කිරීම ඉතා සාර්ථක ක්රමයකි. මෙමගින් සෑම ඇඳුම් කාණ්ඩයක්ම තනි තනි කලාප ලෙස වෙන් කර තැබිය හැකිය. රාක්කයක උස සම්පූර්ණයෙන්ම ඇඳුම්වලින් පිරවීම වෙනුවට, ඉහළින් අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 5 කවත් හිස් ඉඩක් තැබීම අත්යවශ්ය වේ. මෙමගින් වාතය නිදහසේ ගලා යන අතර, ඇඳුම් ඉවතට ගැනීමේදී අනෙක් ඇඳුම් අවුල් වීම වළක්වයි.
- වර්ණ අනුව වර්ගීකරණය: ඇසට පහසුවක් වන පරිදි ලා පැහැති ඇඳුම්වල සිට තද පැහැති ඇඳුම් දක්වා ක්රමයෙන් පෙළගැස්වීම.
- භාවිතයේ වාර ගණන අනුව වර්ගීකරණය: දිනපතා අඳින ඇඳුම් ඇස් මට්ටමේ ඇති රාක්කවලද, කලාතුරකින් අඳින ඇඳුම් ඉහළ හෝ පහළ රාක්කවලද තැබීම.
- ඝනකම අනුව වර්ගීකරණය: එකම ඝනකම සහ බර සහිත රෙදි වර්ග එකම ගොඩක තැබීමෙන් පහළ ඇති ඇඳුම් පොඩි වීම වැළැක්වීම.
වායු සංසරණය සහ ආර්ද්රතා පාලනය
සංවෘත ඇඳුම් කාමරවල ඇති ලොකුම ගැටලුවක් වන්නේ තෙතමනය සහ පුස් බැඳීමයි. රෙදිපිළි තන්තු මගින් වායුගෝලයේ ඇති තෙතමනය අවශෝෂණය කරගනු ලබයි. රාක්ක මත ඇඳුම් තදින් අසුරා තිබේ නම්, වාතය සංසරණය නොවීම නිසා ඇඳුම්වලින් අප්රසන්න ගන්ධයක් හැමීමට පටන් ගනී. මෙය වැළැක්වීම සඳහා රාක්ක ලීවලින් සාදන විට ඒවා අතර සුළු පරතරයක් (slatted shelves) තැබීම සුදුසුය.
ස්වභාවික තෙතමනය අවශෝෂක ලෙස සිලිකා ජෙල් පැකට් හෝ සක්රීය අඟුරු (activated charcoal) කුඩා මලු රාක්කවල කොන් වල තැබීමෙන් පරිසරයේ ඇති අතිරික්ත ආර්ද්රතාවය අවශෝෂණය කරගත හැකිය. කිසිවිටකත් රසායනික සුවඳ විලවුන් වර්ග කෙලින්ම ඇඳුම් මතට නොයෙදිය යුතු අතර, ලැවෙන්ඩර් වැනි ස්වභාවික වියළි ශාක පත්ර භාවිත කිරීමෙන් කෘමීන් පලවා හැරීමට සහ නැවුම් බවක් පවත්වා ගැනීමට හැකිය.
ක්රමවත් නඩත්තුව සඳහා කාලසටහනක්
රාක්ක ක්රමවත්ව තබා ගැනීම අඛණ්ඩ ක්රියාවලියකි. සෑම සෘතු මාරුවකදීම (හෝ මාස තුනකට වරක්) රාක්ක සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් කර පිරිසිදු කිරීම වැදගත් වේ. මෙහිදී ක්ෂුද්රජීවී නාශකයක් සහිත වියළි රෙදි කඩකින් රාක්ක පිසදා, ඒවා සම්පූර්ණයෙන්ම වියළුණු පසු නැවත ඇඳුම් ඇසිරීම කළ යුතුය. ඇඳුම් නැවත ඇසිරීමේදී පසුගිය කාලයේ භාවිත නොකළ ඇඳුම් වෙන් කර ඉවත් කිරීමෙන් රාක්කවල අනවශ්ය තදබදය වළක්වා ගත හැකිය.