ලේසර් මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක් සඳහා නිවැරදි පරිභෝජන ද්‍රව්‍ය තෝරාගැනීම එහි කාර්යක්ෂමතාව සහ කල්පැවැත්ම කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි. තීන්ත (Ink) සහ ටෝනර් (Toner) අතර පවතින මූලික රසායනික හා භෞතික වෙනස්කම් අවබෝධ කර ගැනීමෙන්, මුද්‍රණ යන්ත්‍රයට සිදුවිය හැකි මිල අධික තාක්ෂණික හානි මඟහරවා ගත හැකිය.
ටෝනර් සහ ද්‍රව තීන්ත අතර පවතින රසායනික වෙනස
කාර්යාලීය සහ ගෘහස්ථ මුද්‍රණ කටයුතු වලදී බහුලවම භාවිත වන තාක්ෂණයන් දෙකක් වන්නේ ඉන්ක්ජෙට් සහ ලේසර් මුද්‍රණයයි. මෙම පද්ධති දෙකෙහි ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා භාවිත කරන ද්‍රව්‍යවල ව්‍යුහය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වේ. ද්‍රව තීන්ත යනු ජලය හෝ විශේෂිත ද්‍රාවකයක් මත පදනම් වූ ද්‍රවයකි. මෙහි වර්ණ ලබා දීම සඳහා ඩයි වර්ග (dyes) හෝ වර්ණක අංශු (pigments) අඩංගු වේ. මෙම ද්‍රවය කඩදාසිය මතුපිටට පතිත වූ පසු, කඩදාසි කෙඳි තුළට උරා ගැනීමේ (capillary action) ක්‍රියාවලිය මඟින් වියළී යයි.
අනෙක් අතට, ලේසර් මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සඳහා භාවිත කරනු ලබන ටෝනර් යනු කිසිසේත්ම ද්‍රවයක් නොවේ. එය ඉතා සියුම් කුඩු වර්ගයකි. මෙම ටෝනර් කුඩු නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ විශේෂිත ප්ලාස්ටික් බහුඅවයවක (polymers), යකඩ ඔක්සයිඩ් සහ කාබන් බ්ලැක් වැනි වර්ණක අංශු ඒකාබද්ධ කිරීමෙනි. මෙම රසායනික සංයුතිය නිසා ටෝනර් කිසි දිනක වියළී යන්නේ නැත. එම නිසා දිගු කාලයක් භාවිත නොකර තිබුණද, ඉන්ක්ජෙට් තීන්ත මෙන් ටෝනර් නල අවහිර වීමක් හෝ කල් ඉකුත් වීමක් සිදු නොවේ.
ලේසර් මුද්‍රණ ක්‍රියාවලියේ භෞතික විද්‍යාව සහ තාපයේ භූමිකාව
ලේසර් මුද්‍රණ ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියාත්මක වන්නේ ස්ථිතික විද්‍යුතය (static electricity) සහ තාප විලයනය (heat fusion) යන භෞතික විද්‍යාත්මක මූලධර්ම මතය. මෙහිදී ප්‍රධාන පියවර කිහිපයක් ඔස්සේ මුද්‍රණය සිදු වේ:
- ආරෝපණ ක්‍රියාවලිය (Charging): මුද්‍රණ යන්ත්‍රය තුළ ඇති ප්‍රකාශ සංවේදී බෙරය (photoreceptive drum) ප්‍රථමයෙන්ම කොරෝනා කම්බියක් හෝ ආරෝපණ රෝලරයක් මඟින් ඒකාකාරී ඍණ විද්‍යුත් ආරෝපණයකින් සන්නද්ධ කෙරේ.
- ලේසර් නිරාවරණය (Writing): ලේසර් කිරණක් මඟින් මුද්‍රණය කළ යුතු රූපයේ හෝ අකුරුවල හැඩයට අනුව බෙරය මත පතිත වේ. ලේසර් කිරණය වැදෙන ස්ථානවල ඇති විද්‍යුත් ආරෝපණය උදාසීන වේ.
- ටෝනර් ආකර්ෂණය (Developing): ටෝනර් රෝලරය මත ඇති ඍණ ආරෝපිත ටෝනර් කුඩු, බෙරය මත ඇති උදාසීන ස්ථාන වෙත ආකර්ෂණය වේ. මෙහිදී ප්‍රතිවිරුද්ධ ආරෝපණ ආකර්ෂණය වීමේ භෞතික විද්‍යා න්‍යාය ක්‍රියාත්මක වේ.
- තාපය සහ පීඩනය මඟින් බද්ධ කිරීම (Fusing): කඩදාසිය මෙම බෙරය සහ ටෝනර් තට්ටුව අතරින් ගමන් කරන විට, ටෝනර් අංශු කඩදාසියට මාරු වේ. ඉන්පසුව කඩදාසිය ගමන් කරන්නේ ෆියුසර් (fuser) ඒකකය හරහාය. මෙහිදී සෙල්සියස් අංශක 180 සිට 200 දක්වා වූ අධික තාපයක් සහ ඉහළ පීඩනයක් යොදනු ලැබේ. මෙම තාපය හේතුවෙන් ටෝනර් කුඩුවල ඇති ප්ලාස්ටික් බහුඅවයවක දිය වී, කඩදාසි කෙඳි සමඟ ස්ථිරව බද්ධ වේ.
මිල අධික වැරදි සහ ඒවායින් සිදුවන හානිය
ලේසර් මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක ක්‍රියාකාරිත්වය සහ රසායනික ව්‍යුහය නොදැනුවත්කම නිසා සිදුවන සුළු වැරදි නිසා මුද්‍රණ යන්ත්‍රය සම්පූර්ණයෙන්ම අක්‍රිය විය හැකිය. වඩාත්ම පොදු වැරැද්දක් වන්නේ ලේසර් මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක් සඳහා ඉන්ක්ජෙට් මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සඳහා විශේෂයෙන් නිපදවා ඇති දිලිසෙන කඩදාසි (glossy paper) භාවිත කිරීමයි. මෙම කඩදාසි මත ඇති රසායනික ආලේපන සහ ප්ලාස්ටික් ස්ථර, ලේසර් ෆියුසරයේ ඇති අධික තාපයට ඔරොත්තු නොදෙන අතර ඒවා උණුවී ෆියුසර් රෝලර් මත තැන්පත් වේ. මෙය මුද්‍රණ යන්ත්‍රය සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කිරීමට හේතු විය හැක.
තවත් බරපතල දෝෂයක් වන්නේ නුසුදුසු, බාල ප්‍රමිතියෙන් යුත් ටෝනර් කුඩු නැවත පිරවීමයි. නිසි ප්‍රමිතියෙන් තොරව නිපදවන ටෝනර් කුඩුවල අංශු ප්‍රමාණය ඒකාකාරී නොවන බැවින්, ඒවා කාට්රිජ් එකෙන් පිටතට කාන්දු විය හැකිය. මෙම ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් සහ යකඩ ඔක්සයිඩ් අංශු මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ දෘශ්‍ය කාච සහ සංවේදී විද්‍යුත් පරිපථ මත තැන්පත් වීමෙන් මුද්‍රණයේ ගුණාත්මකභාවය සම්පූර්ණයෙන්ම පහත වැටෙන අතර පරිපථ කෙටි පරිපථ (short circuits) වීමේ අවදානමක්ද පවතී.
ආරක්ෂිත භාවිතය සහ නඩත්තු උපදෙස්
මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ ආයු කාලය උපරිම මට්ටමක පවත්වා ගැනීම සඳහා පහත සඳහන් ප්‍රායෝගික පියවර අනුගමනය කිරීම වැදගත් වේ:
- නිවැරදි කාට්රිජ් තේරීම: සැමවිටම ඔබේ ලේසර් මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ නිෂ්පාදකයා විසින් නිර්දේශ කරන ලද පිරිවිතරයන්ට ගැලපෙන ටෝනර් කාට්රිජ් පමණක් තෝරා ගන්න.
- ගබඩා කිරීමේ උෂ්ණත්වය: අමතර ටෝනර් කාට්රිජ් ගබඩා කිරීමේදී ඒවා සෘජු සූර්යාලෝකයෙන් සහ සෙල්සියස් අංශක 35 ට වඩා වැඩි උෂ්ණත්වයන්ගෙන් ආරක්ෂා කරන්න. අධික තාපය නිසා ටෝනර් කුඩු එකිනෙකට ඇලී කැටි ගැසීමට ඉඩ ඇත.
- කාන්දු වූ ටෝනර් පිරිසිදු කිරීම: යම් හෙයකින් ටෝනර් කුඩු කාන්දු වී ඇඳුම්වල හෝ ශරීරයේ තැවරුණහොත්, කිසිවිටෙකත් උණුසුම් ජලය භාවිත නොකරන්න. උණුසුම් ජලයෙන් ටෝනර්වල ඇති ප්ලාස්ටික් දිය වී ඇඳුම්වල හෝ සමේ ස්ථිරවම ඇලී යයි. ඒ වෙනුවට සැමවිටම සිසිල් ජලය සහ වියළි රෙද්දක් පමණක් භාවිත කරන්න.
