බිළිඳු ඇඳුම් කුඩා ප්‍රමාණයෙන් යුක්ත වුවද, ඒවා නිසි ලෙස සංවිධානය නොකළහොත් පහසුවෙන් රැලි වැටීමට හෝ අවුල් වීමට ඉඩ ඇත. කුඩා එල්ලුම්කරුවන් (hangers) ක්‍රමානුකූලව භාවිතා කිරීම මගින් ඇඳුම්වල නූල් සහ රෙදිවල ව්‍යුහය ආරක්ෂා වන අතර, කාර්යබහුල අවස්ථාවලදී අවශ්‍ය ඇඳුම ක්ෂණිකව සොයා ගැනීමට හැකි වේ. මෙම ලිපියෙන් ද්‍රව්‍යමය ගුණාංග, ගුරුත්වාකර්ෂණය සහ සිරස් ඉඩ ප්‍රශස්තකරණය පදනම් කරගනිමින් බිළිඳු ඇඳුම් ක්‍රමවත්ව සංවිධානය කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කරයි.
රෙදිපිළිවල ස්වභාවය සහ එල්ලුම්කරුවන්ගේ භෞතික ගුණාංග
බිළිඳු ඇඳුම් සඳහා එල්ලුම්කරුවන් තෝරාගැනීමේදී රෙදි වර්ගය සහ එල්ලුම්කරුවේ මතුපිට අතර පවතින ඝර්ෂණ සංගුණකය (coefficient of friction) කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය. කපු (cotton), ලිනන් (linen) හෝ සේද (silk) වැනි විවිධ ද්‍රව්‍යවලින් නිමවූ බිළිඳු ඇඳුම් ප්ලාස්ටික් එල්ලුම්කරුවන් මත තැබූ විට පහසුවෙන් ලිස්සා යයි. ප්ලාස්ටික්වල සිනිඳු මතුපිට ඝර්ෂණය අවම කරන බැවින් සුළු සෙලවීමකදී පවා ඇඳුම් බිමට වැටේ. මීට අමතරව, ප්ලාස්ටික් මතුපිට ස්ථිතික විද්‍යුත් ආරෝපණ (static electricity) නිපදවන අතර එමඟින් අවට ඇති දූවිලි අංශු ඇඳුම් වෙත ආකර්ෂණය කරගත හැක.
මෙම ගැටලුව වළක්වා ගැනීමට වෙල්වට් (velvet) හෝ ක්ෂුද්‍ර තන්තු (microfiber) ආලේපිත එල්ලුම්කරුවන් භාවිතා කිරීම වඩාත් විද්‍යාත්මක විසඳුමකි. වෙල්වට් මතුපිටක ඇති කුඩා කෙඳි රෙදිපිළිවල තන්තු සමඟ බද්ධ වී ඉහළ ඝර්ෂණයක් ඇති කරයි. එමඟින් ඉතා සිහින් කර පටි සහිත ඇඳුම් පවා ස්ථාවරව රඳවා තබා ගනී. වඩාත් බරැති ශීත ඍතු ජැකට් හෝ ලොම් ඇඳුම් (woolen clothes) සඳහා ස්වාභාවික ලී එල්ලුම්කරුවන් භාවිතා කළ යුතුය. ලීවල ඇති ශක්තිමත් ව්‍යුහය ඇඳුමේ බර ඒකාකාරව බෙදා හරින අතර, උරහිස් ප්‍රදේශය එල්ලා වැටීමෙන් වැළකේ.
තවද, උණ බම්බු (bamboo) මඟින් සකසන ලද එල්ලුම්කරුවන් ද පරිසර හිතකාමී මෙන්ම කල් පවතින විකල්පයකි. උණ බම්බුවල ඇති ස්වාභාවික ප්‍රතිබැක්ටීරීය ගුණ නිසා බිළිඳු ඇඳුම්වල ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් වර්ධනය වීම වළක්වයි. ලෝහමය එල්ලුම්කරුවන් (wire hangers) බිළිඳු ඇඳුම් සඳහා කිසිසේත්ම නිර්දේශ නොකරයි. ලෝහමය කම්බිවල ඇති සිහින් ස්වභාවය නිසා ඇඳුම්වල උරහිස් කොටස්වලට අධික පීඩනයක් (high localized pressure) එල්ල වන අතර, කාලයත් සමඟ රෙදිපිළි සිදුරු වීමට හෝ ඇදී යාමට ඉඩ ඇත. එසේම, වායුගෝලීය තෙතමනය නිසා ලෝහ මලකඩ කෑමට ලක් වුවහොත් එම මලකඩ පැල්ලම් බිළිඳුන්ගේ සුදු පැහැති මෘදු ඇඳුම් මත ස්ථිරවම තැවරිය හැක.
ක්‍රමානුකූලව ඇඳුම් පෙළගැස්වීමේ සහ වර්ගීකරණයේ ක්‍රමවේදය
ඇඳුම් ආයිත්තම් කට්ටලයක කාර්යක්ෂමතාව තීරණය වන්නේ එහි ඇති සංවිධානාත්මක රටාව මතය. බිළිඳු ඇඳුම් එල්ලීමේදී පහත සඳහන් තාර්කික පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් දෛනික කාර්යයන් පහසු කරගත හැක:
- වර්ධන අවධීන් අනුව කාණ්ඩ කිරීම: බිළිඳුන් මාස කිහිපයකින් ශරීර ප්‍රමාණයෙන් විශාල වන බැවින්, ඇඳුම් ප්‍රමාණයන් අනුව (මාස 0-3, 3-6, 6-12 ආදී වශයෙන්) වෙන් කරන්න. මේ සඳහා එල්ලුම් කූර මත රඳවන වටකුරු ප්‍රමාණ සලකුණු කාරක (size dividers) භාවිත කළ හැක.
- භාවිතයේ වාර ගණන අනුව වර්ග කිරීම: දෛනිකව අඳින සරල ඇඳුම් පහසුවෙන් ළඟාවිය හැකි මැද කොටසේද, විශේෂ අවස්ථා සඳහා අඳින බර ඇඳුම් කට්ටලයේ කෙළවරකද රඳවන්න.
- දිශානතිය සහ වර්ණ ගැළපීම: සියලුම එල්ලුම්කරුවන්ගේ කොකු එකම දිශාවකට මුහුණ ලා තිබිය යුතුය. ඇඳුම් වර්ණ අනුපිළිවෙලට (ලා පැහැති ඇඳුම්වල සිට තද පැහැති ඇඳුම් දක්වා) පෙළගැස්වීමෙන් දෘශ්‍ය අවුල් සහගත බව නැති වී යයි.
ඇඳුම් සෝදා වියළා ගත් වහාම මෙම එල්ලුම් ක්‍රමවේදය වෙත යොමු කිරීම වැදගත් වේ. සෝදා නිම වූ වහාම ඇඳුම් එල්ලීමෙන් ඒවා මත ඇති වන රැලි ප්‍රමාණය බෙහෙවින් අඩු කරගත හැකිය. එමඟින් ඇඳුම් මැදීම සඳහා වැයවන කාලයද ඉතිරි වේ. සතිපතා ඇඳුම් පරිහරණය විශ්ලේෂණය කරමින්, ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වූ ඇඳුම් වහාම වෙනත් පෙට්ටියකට ඉවත් කිරීම කළ යුතුය. මෙය කට්ටලය තුළ නිකරුණේ ඉඩ අපතේ යාම වළක්වන ප්‍රායෝගික පුරුද්දකි.
ඇදීම සහ හැඩය විකෘති වීම වැළැක්වීමේ තාක්ෂණික උපක්‍රම
රෙදිපිළිවල ආතතිය (tension) සහ ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා ඇඳුම් එල්ලා තැබීමේදී ඒවායේ හැඩය වෙනස් විය හැක. විශේෂයෙන්ම ගෙතුම් රෙදි (knitted fabrics) එල්ලුම්කරුවල එල්ලා තැබීමෙන් ඒවායේ උරහිස් ප්‍රදේශය ඇදී යා හැක. එවැනි ඇඳුම් එල්ලීම වෙනුවට නැමීම වඩාත් සුදුසුය. කෙසේ වෙතත්, සාමාන්‍ය කපු ඇඳුම් එල්ලීමේදී හැඩය රැක ගැනීමට ක්‍රම කිහිපයක් තිබේ. ඇඳුම එල්ලුම්කරුවට දැමූ පසු සෑම විටම එහි ඉහළම බොත්තම හෝ සිපර් එක වසා දැමීමට වගබලා ගන්න. මෙමගින් ඇඳුමේ කර ප්‍රදේශය පුළුල් වීම වැළකෙන අතර උරහිස් කොටස සමතුලිතව පවතී.
ඇඳුම් එල්ලීමේදී උරහිස් පළල මැන බැලීමද වැදගත්ය. කුඩා ළදරු ඇඳුම් සඳහා වැඩිහිටි එල්ලුම්කරුවන් කිසිසේත්ම භාවිතා නොකළ යුතුය. වැඩිහිටි එල්ලුම්කරුවක දිග බිළිඳු ඇඳුමක උරහිස් සීමාව ඉක්මවා යන බැවින්, එය ඇඳුමේ අත් සහ කර ප්‍රදේශය ඇදීමට ලක් කරමින් එහි හැඩය සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කරයි. එබැවින්, සැමවිටම සෙන්ටිමීටර 25-30 ත් අතර දිගකින් යුත් ළදරු එල්ලුම්කරුවන් (baby hangers) පමණක් තෝරා ගැනීමට වගබලා ගන්න.
සමහර බිළිඳු ඇඳුම්වල උරහිස් ප්‍රදේශය ලිස්සා යා හැකි පරිදි නිමවා ඇත. එවැනි අවස්ථාවලදී, එල්ලුම්කරුවේ දෙපස ඇති කුඩා කට්ට (notches) තුළට ඇඳුමේ උරහිස් මැහුම් හෝ ඇතුළත ඇති පටි රඳවා තැබිය යුතුය. තවද, තෙතමනය සහිත ඇඳුම් කිසිවිටකත් එල්ලුම්කරුවල නොදැමිය යුතුය. තෙත් රෙදිවල අඩංගු ජලයේ බර නිසා රෙදිපිළිවල තන්තු ස්ථිරවම ඇදීමකට ලක්විය හැක.
සිරස් අවකාශය (Vertical Space) උපරිමයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගැනීම
බිළිඳු ඇඳුම් දිගින් ඉතා කෙටි බැවින්, එල්ලුම් කූරට පහළින් විශාල හිස් ඉඩක් ඉතිරි වේ. මෙම සිරස් අවකාශය කාර්යක්ෂමව භාවිතා කිරීම සඳහා දාම ක්‍රමවේදය (cascading method) ඉතා සාර්ථක උපක්‍රමයකි. මෙහිදී එක් එල්ලුම්කරුවක බෙල්ල කොටසට තවත් එල්ලුම්කරුවක කොක්කය සම්බන්ධ කිරීම සිදු කරයි. මේ සඳහා කුඩා ප්ලාස්ටික් හෝ ලෝහමය සම්බන්ධක කොකු (hanger connectors) භාවිතා කළ හැක. මෙමඟින් තිරස්ව ගන්නා ඉඩ ප්‍රමාණය අවම කරගනිමින්, සිරස් අතට ඇඳුම් 3ක් හෝ 4ක් එල්ලා තැබිය හැක.
තවද, ඇඳුම් ආයිත්තම් කට්ටලයේ පතුලේ ඉතිරි වන ඉඩ ප්‍රමාණය තුළ විනිවිද පෙනෙන පෙට්ටි හෝ ලාච්චු තබා ඒවායේ මේස්, තොප්පි සහ අනෙකුත් කුඩා උපාංග වර්ග කර තැබිය හැක. මෙමඟින් මුළු ඇඳුම් කට්ටලයම අවම ඉඩකඩකදී උපරිම පිළිවෙලකට තබා ගැනීමට හැකි වේ.
