නිවෙස තුළ ඇඳුම් වියලීමේදී නැමිය හැකි රෙදි වියලන රාක්කයක් නිසි පරිදි ස්ථානගත කිරීම සහ ප්‍රමාණවත් වාතාශ්‍රයක් පවත්වා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ. මෙයින් රෙදි ඉක්මනින් වියලෙනවා පමණක් නොව, නිවෙස තුළ තෙතමනය රැඳී තිබීමෙන් ඇති වන පුස් සහ අප්‍රසන්න ගන්ධයන් වළක්වා ගත හැකිය. නිවැරදි ස්ථානය තෝරා ගැනීම සහ භෞතික විද්‍යාත්මක මූලධර්ම භාවිත කිරීම මගින් ගෘහස්ථ රෙදි වියලීමේ ක්‍රියාවලිය වඩාත් කාර්යක්ෂම කර ගන්නේ කෙසේදැයි මෙම ලිපියෙන් පැහැදිලි කෙරේ.
වාෂ්පීභවනය පිටුපස ඇති භෞතික විද්‍යාව සහ රෙදි වියලීම
රෙදි වියලීම යනු සරලවම රෙදිවල ඇති ද්‍රව ජලය වායුමය ජල වාෂ්ප බවට පත්වීමේ භෞතික ක්‍රියාවලියකි. මෙම ක්‍රියාවලිය කාර්යක්ෂම වීමට නම් ප්‍රධාන සාධක තුනක් බලපායි: උෂ්ණත්වය, වායු ප්‍රවාහය සහ සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය. තෙත රෙදි කඩක් වටා ඇති වාතය ඉක්මනින්ම ජල වාෂ්පවලින් සංතෘප්ත වේ. මෙම සංතෘප්ත වායු ස්තරය (boundary layer) රෙදි මතුපිට රැඳී තිබුණහොත්, තවදුරටත් ජල අණුවලට වාතයට මුදා හැරීමට නොහැකි වී වාෂ්පීභවන වේගය අතිශයින් අඩු වේ. ක්‍රියාකාරී වායු ප්‍රවාහයක් මගින් මෙම තෙත් වායු ස්තරය නිරන්තරයෙන් ඉවත් කර ඒ වෙනුවට වියලි වාතය රෙදි මතුපිටට ගෙන එයි. එමගින් රෙදිවල ඇති ජල අණු වාතයට මුදා හැරීමේ වේගය සැලකිය යුතු ලෙස වේගවත් වේ.
වියලන රාක්කය තැබීමට සුදුසුම ස්ථානය සහ වායු සංසරණය
කාමරයක් මැද හෝ ජනේලයක් අසල වියලන රාක්කය තැබීමෙන් උපරිම වායු සංසරණයක් ලබා ගත හැකිය. වායු ධාරා ගලා යන ස්වාභාවික මාර්ග හඳුනා ගැනීම මෙහිදී අතිශයින්ම වැදගත් වේ. නිදසුනක් ලෙස, එකිනෙකට මුහුණලා ඇති ජනේල හෝ දොරවල් විවෘත කිරීමෙන් ඇති වන හරස් වාතාශ්‍රය (cross-ventilation) මගින් රෙදි වියලීමේ වේගය දෙගුණ කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, ශීත ඍතුවේදී හෝ වර්ෂා සහිත දිනවලදී සීතල බිත්තිවලට ආසන්නව රාක්කය තැබීමෙන් වැළකිය යුතුය. සීතල බිත්ති මගින් වාතයේ ඇති තෙතමනය ඝනීභවනය (condensation) වීමට පටන් ගන්නා අතර, එය බිත්තිවල සහ සිවිලිමේ පුස් හටගැනීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වේ. ඒ වෙනුවට උණුසුම් වාතය ඉහළට යන සංවහන ප්‍රවාහ (convection currents) ඇති ස්ථානවල රාක්කය තැබීම සුදුසුය. ගෘහස්ථ තාප ප්‍රභවයන්ට සෘජුවම සමීප නොකර, ඒවායින් නිකුත් වන උණුසුම් වායු ධාරා ගමන් කරන මාවතේ රාක්කය ස්ථානගත කිරීමෙන් උපරිම ඵල ලැබිය හැකිය.
රෙදි ක්‍රමවත්ව රාක්කය මත සැකසීමේ තාක්ෂණික ක්‍රමවේදය
රෙදි වියලන රාක්කයේ රෙදි එල්ලන ආකාරය සහ ඒවායේ ජ්‍යාමිතික සැකසුම වායු ගමනාගමනයට සෘජුවම බලපායි. රෙදි එකිනෙකට තෙරපී තිබීමෙන් වායු ගමනාගමනය අඩාල වන අතර වියලීමේ කාලය දීර්ඝ වේ. උපරිම කාර්යක්ෂමතාවයක් සඳහා පහත ක්‍රමවේදයන් අනුගමනය කරන්න:
- ප්‍රමාණවත් පරතරය තැබීම: සෑම රෙදි කැබැල්ලක් අතරම අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර පහක පමණ ඉඩක් තබන්න. රෙදි එකිනෙක ගෑවෙන සේ ළඟින් එල්ලීමෙන් තෙතමනය සිරවී පවතී.
- ඝනකම සහ ද්‍රව්‍ය වර්ගය අනුව වර්ග කිරීම: ඝනකමින් වැඩි රෙදි (ඩෙනිම්, ඝන කපු සහ තුවා වැනි) රාක්කයේ පිටත කෙළවරින් සහ වායු ප්‍රවාහය හොඳින්ම වදින ඉහළ කොටස්වලින් එල්ලන්න. සැහැල්ලු කෘතිම රෙදි හෝ සිල්ක් වැනි ඉක්මනින් වියලෙන ද්‍රව්‍ය මැද කොටසින් එල්ලිය හැකිය.
- හැංගර් (Hangers) භාවිතය: කමිස සහ ටී-ෂර්ට් වැනි ඇඳුම් හැංගර් ආධාරයෙන් රාක්කයේ කෙළවරින් එල්ලීමෙන් ඇඳුමේ ඇතුළතටද හොඳින් වාතය ගමන් කරන අතර, රැලි වැටීමද අවම වේ.
- නැමීම් මඟ හැරීම: රෙදි හැකි තාක් දුරට දිග හැර දමන්න. රෙදි කිහිප වතාවක් නමා රාක්කය මත දැමීමෙන් එහි මැද කොටස්වල තෙතමනය දිගු වේලාවක් රඳා පවතී.
ගෘහස්ථ ආර්ද්‍රතාවය පාලනය කිරීම සහ සෞඛ්‍යාරක්ෂිත බව
රෙදි වියලීමේදී පිටවන තෙතමනය කාමරය තුළ එකතු වීම වැළැක්වීම නිවසේ සෞඛ්‍යාරක්ෂිත බව රැක ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ. සාමාන්‍යයෙන් රෙදි තොගයක් වියලීමේදී ලීටර් දෙකක් හෝ තුනක් පමණ ජල ප්‍රමාණයක් වාෂ්ප ලෙස වාතයට එකතු වේ. මෙම අතිරික්ත තෙතමනය නිසි පරිදි බැහැර නොකළහොත් ගෘහස්ථ ආර්ද්‍රතාවය අධික වී ඇදුම වැනි ශ්වසන අපහසුතා ඇති කරන බීජාණු වර්ධනය විය හැකිය. මෙය පාලනය කිරීම සඳහා කාමරයේ ඇති එක්ස්හෝස්ට් ෆෑන් (extractor fan) ක්‍රියාත්මක කිරීම හෝ ස්වාභාවික වායු සිදුරු විවෘතව තැබීම කළ යුතුය. විශේෂයෙන්ම රාත්‍රී කාලයේදී රෙදි වියලීමට තබන්නේ නම්, කාමරයේ දොර සහ ජනේල ස්වල්ප වශයෙන් විවෘත කර තැබීමෙන් කාමරය තුළ ආර්ද්‍රතාවය අධික වීම වළක්වා ගත හැකිය. දේශගුණය අධික ලෙස තෙත් සහිත දිනවලදී, සරල පංකාවක් (fan) රාක්කය දෙසට හරවා ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් ද සීමාකාරී වායු ස්තරය බිඳ දමා වියලීමේ ක්‍රියාවලිය වඩාත් කාර්යක්ෂම කළ හැකිය.
වියලන රාක්කය නඩත්තු කිරීම සහ ද්‍රව්‍යවල ගුණාත්මකභාවය
වියලන රාක්කයේ ආයු කාලය සහ එහි සෞඛ්‍යාරක්ෂිත බව රැක ගැනීමට එය නිසි පරිදි නඩත්තු කිරීම අවශ්‍ය වේ. ඇලුමිනියම් හෝ මල නොබැඳෙන වානේ (stainless steel) වැනි ද්‍රව්‍යවලින් තැනූ රාක්ක තෝරා ගැනීමෙන් මලකඩ කෑමේ අවදානම නැති වන අතර, ඇඳුම්වල මලකඩ පැල්ලම් ඇති වීම වළක්වා ගත හැකිය. ප්ලාස්ටික් ආලේපිත රාක්ක කාලයත් සමඟ ඉරිතලා යා හැකි බැවින්, ඒවායේ තෙතමනය රැඳී පුස් වර්ධනය වීමේ ඉඩකඩ පවතී. සෑම භාවිතයකින්ම පසු රාක්කය වියලි රෙදි කඩකින් පිස දමා වියලි ස්ථානයක ගබඩා කිරීම මගින් එහි සනීපාරක්ෂක බව උපරිමයෙන් පවත්වා ගත හැකිය.
