නිවසේ භාවිතය සඳහා වර්ණ මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක් තෝරාගැනීමේදී, ඡායාරූප සහ ලේඛන මුද්‍රණය සඳහා වැයවන සැබෑ පිරිවැය සහ තාක්ෂණික ක්‍රියාවලිය අවබෝධ කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
මුද්‍රණ තාක්ෂණයේ භෞතික විද්‍යාව: ඉන්ක්ජෙට් සහ ලේසර් ක්‍රියාවලිය
ලේසර් මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සහ ඉන්ක්ජෙට් මුද්‍රණ යන්ත්‍ර ක්‍රියා කරන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් භෞතික මූලධර්ම මතය. ලේසර් තාක්ෂණයේදී ස්ථිතික විද්‍යුත් ආරෝපණ සහ තාපය භාවිතයෙන් ප්ලාස්ටික් හෝ රෙසින් අංශු සහිත ටෝනර් කුඩු කඩදාසිය මත උණු කර තැන්පත් කරනු ලැබේ. මෙම ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන්ම වියළි වන අතර වේගවත් වේ. අනෙක් අතට, ඉන්ක්ජෙට් තාක්ෂණය ද්‍රව තීන්ත බිංදු ඉතා සියුම් සිදුරු හරහා කඩදාසිය වෙත විදීම මඟින් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙහිදී කේශාකර්ෂණ ක්‍රියාවලිය මඟින් තීන්ත කඩදාසි කෙඳි අතරට ගමන් කරයි. නිවසේදී උසස් තත්ත්වයේ ඡායාරූප ලබා ගැනීම සඳහා ඉන්ක්ජෙට් තාක්ෂණය වඩාත් සුදුසු වන අතර, ලිපි ලේඛන විශාල ප්‍රමාණයක් මුද්‍රණය සඳහා ලේසර් තාක්ෂණය වඩාත් කාර්යක්ෂම වේ.
තීන්ත රසායන විද්‍යාව: ඩයි සහ පිග්මන්ට් අතර වෙනස
මුද්‍රණයේ ගුණාත්මකභාවය තීරණය වන ප්‍රධාන සාධකයක් වන්නේ භාවිතා කරන තීන්තවල රසායනික සංයුතියයි. වෙළඳපොලේ ප්‍රධාන වශයෙන් තීන්ත වර්ග දෙකක් දැකිය හැකිය:
- ඩයි (Dye) මත පදනම් වූ තීන්ත: මේවා සම්පූර්ණයෙන්ම ද්‍රාවණය වූ වර්ණක අඩංගු ද්‍රව වේ. මේවා කඩදාසි කෙඳි තුළට ගැඹුරට කාන්දු වන අතර, ඉතා දීප්තිමත් සහ සිනිඳු වර්ණ සංයෝජන ලබා දෙයි. එම නිසා ඡායාරූප මුද්‍රණයට මේවා වඩාත් සුදුසු වේ. කෙසේ වෙතත්, ජලය හෝ ආලෝකය හමුවේ මේවා ඉක්මනින් වියැකී යා හැක.
- පිග්මන්ට් (Pigment) තීන්ත: මේවා යනු ද්‍රවයක පාවෙන ඉතා සියුම් ඝන අංශු වේ. මේවා කඩදාසි මතුපිට රැඳී පවතින අතර, ජලයට සහ පාරජම්බුල කිරණවලට ඉහළ ප්‍රතිරෝධයක් දක්වයි. ලේඛන සහ ව්‍යාපාරික වාර්තා සඳහා මෙම තීන්ත වර්ගය වඩාත් සුදුසුය.
කඩදාසි සහ තීන්ත අතර අන්තර්ක්‍රියාව
සාමාන්‍ය කඩදාසි සහ ඡායාරූප කඩදාසි (Photopaper) අතර ඇති වෙනස මුද්‍රණයේ අවසන් ප්‍රතිඵලයට දැඩි ලෙස බලපායි. සාමාන්‍ය කඩදාසිවල ලිග්නින් සහ සෙලියුලෝස් කෙඳි පිහිටා ඇති ආකාරය නිසා ද්‍රව තීන්ත ඉක්මනින් පැතිරී යයි. මෙය අකුරුවල පැහැදිලි බව අඩු කිරීමට හේතු වේ. නමුත් විශේෂිත ඡායාරූප කඩදාසිවල මතුපිට රසායනික පටලයකින් ආවරණය කර ඇත. මෙම පටලය මඟින් තීන්ත බිංදු කඩදාසිය තුළට ගැඹුරට යාම වළක්වා, මතුපිට මයික්‍රෝ-සිදුරු තුළ රඳවා ගනී. මේ නිසා වර්ණ විසරණය වීම වැළකී, ඉතා පැහැදිලි සහ තියුණු ඡායාරූප ලබාගත හැක.
CMYK වර්ණ සංකලන රසායනය
භෞතික ලෝකයේ වර්ණ නිර්මාණය වන්නේ ආලෝකය පරාවර්තනය වීමෙනි. මුද්‍රණ යන්ත්‍ර භාවිතා කරන්නේ CMYK (Cyan, Magenta, Yellow, Key/Black) යන ව්‍යවකලන වර්ණ ආකෘතියයි. මෙහිදී කඩදාසිය මත වැටෙන සුදු ආලෝකයෙන් ඇතැම් තරංග ආයාමයන් අවශෝෂණය කර ඉතිරි වර්ණ අපගේ ඇසට පරාවර්තනය කරනු ලැබේ. නිදසුනක් ලෙස, නිල්-කොළ (Cyan) සහ කහ (Yellow) වර්ණ මිශ්‍ර වූ විට, ඒවා රතු සහ නිල් ආලෝකය අවශෝෂණය කර කොළ පැහැති ආලෝකය පමණක් පරාවර්තනය කරයි. මෙම වර්ණ අංශු ඉතා නිවැරදි ප්‍රමාණවලින් සහ නිවැරදි ස්ථානවල ක්ෂුද්‍ර පරිමාණයෙන් මිශ්‍ර කිරීම මුද්‍රණ හිසේ ඇති තාප තාක්ෂණය හෝ පීසෝ-විද්‍යුත් ස්ඵටිකවල කම්පනය මඟින් පාලනය වේ.
නඩත්තු පිරිවැය සහ මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතාව
මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක සැබෑ පිරිවැය තීරණය වන්නේ එහි මිලදී ගැනීමේ මිලෙන් නොව, දිගුකාලීන නඩත්තු පිරිවැයෙනි. ඉන්ක්ජෙට් යන්ත්‍රවල ඇති ප්‍රධාන ගැටලුවක් වන්නේ කාලයක් භාවිතා නොකර තැබීමේදී තීන්ත නල සහ මුද්‍රණ හිස් තුළ තීන්ත වියළී යාමයි. මෙය වළක්වා ගැනීමට යන්ත්‍රය ස්වයංක්‍රීයව සිදුකරන පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී විශාල තීන්ත ප්‍රමාණයක් අපතේ යයි. පිටුවක මුද්‍රණ පිරිවැය ගණනය කිරීමේදී සම්මත 5% කඩදාසි ආවරණ සීමාව සලකා බලනු ලැබේ. නමුත් ඡායාරූප මුද්‍රණයේදී මෙම ආවරණය 100% දක්වා ඉහළ යන බැවින්, තීන්ත පරිභෝජනය ඉතා වේගවත් වේ. තීන්ත ටැංකි පද්ධති (ink tank systems) මඟින් කාට්‍රිජ් පද්ධතිවලට වඩා ඉතා අඩු පිරිවැයකින් වැඩි පිටු ප්‍රමාණයක් මුද්‍රණය කිරීමට අවස්ථාව සැලසේ.
පිරිවැය අවම කරගැනීමේ ප්‍රායෝගික පියවර
- දෛනික ලේඛන මුද්‍රණය සඳහා සැමවිටම "Draft" හෝ "Eco" මාදිලිය භාවිතා කරන්න. එමඟින් තීන්ත භාවිතය 30% කින් පමණ අඩු කරගත හැක.
- සතියකට වරක්වත් කුඩා මුද්‍රණයක් සිදුකිරීම මඟින් මුද්‍රණ හිස් අවහිර වීම වළක්වා ගත හැකිය.
- වර්ණ ලේඛන මුද්‍රණය කිරීමේදී අනවශ්‍ය රූප රාමු ඉවත් කර පෙළ පමණක් මුද්‍රණය කිරීමට වගබලා ගන්න.
