විදුලි වියළන යන්ත්‍රයක් භාවිතයෙන් යට ඇඳුම් වියළීමේදී ඒවායේ ඇදෙනසුලු බව ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා රෙදිපිළි විද්‍යාව සහ නිවැරදි තාක්ෂණය පිළිබඳ අවබෝධයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. සාමාන්‍යයෙන් යට ඇඳුම් නිෂ්පාදනය සඳහා යොදාගන්නා ඉලාස්ටේන් (elastane) හෝ ස්පැන්ඩෙක්ස් (spandex) වැනි කෘතිම තන්තු අධික තාපයට සහ දැඩි යාන්ත්‍රික බලපෑම්වලට අතිශයින් සංවේදී වන අතර, නිවැරදි ක්‍රියාවලියක් අනුගමනය නොකළහොත් ඒවායේ ඇදෙනසුලු ස්වභාවය සදහටම අහිමි වී යා හැකිය.
ඉලාස්ටේන් තන්තුවල රසායනික ස්වභාවය සහ තාපයේ බලපෑම
යට ඇඳුම්වල ඇදෙනසුලු බව සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් දායක වන්නේ ඉලාස්ටේන් (elastane) නමින් හැඳින්වෙන පොලියුරේතන්-පොලියුරියා සහපොලිමරයයි (polyurethane-polyurea copolymer). මෙම තන්තු සතු සුවිශේෂී රසායනික ව්‍යුහය නිසා ඒවායේ දිග මෙන් කිහිප ගුණයක් ඇදී නැවත මුල් තත්වයට පත්වීමේ හැකියාව පවතී. කෙසේ වෙතත්, මෙම බහුඅවයවික (polymers) ද්‍රව්‍යවලට යම් නිශ්චිත තාප ප්‍රතිරෝධී සීමාවක් පවතී.
වියළන යන්ත්‍රය තුළ ඇති වන අධික උෂ්ණත්වය (සෙල්සියස් අංශක 60 ට වඩා වැඩි) මෙම පොලිමර් දාමයන් අතර ඇති රසායනික බන්ධන ලිහිල් කිරීමට හේතු වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය තාප හායනය (thermal degradation) ලෙස හඳුන්වයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තන්තු වල ඇති ප්‍රත්‍යස්ථතාව (elasticity) බිඳ වැටී, රෙදිපිළි ඇදෙනසුලු බව නැති වී ඇදී ගිය ස්වභාවයක් ගනී. එබැවින්, ඉහළ උෂ්ණත්ව සැකසුම් යටතේ යට ඇඳුම් වියළීමෙන් මුළුමනින්ම වැළකී සිටිය යුතුය.
උෂ්ණත්ව සැකසුම් සහ වායු සංසරණ තාක්ෂණය
නූතන විදුලි වියළන යන්ත්‍රවල විවිධ රෙදි වර්ග සඳහා විශේෂිත වූ සැකසුම් පවතී. යට ඇඳුම් වියළීමේදී සැමවිටම "Delicate", "Gentle" හෝ "Low Heat" යන සැකසුම් තෝරාගත යුතුය. මෙම සැකසුම් මගින් යන්ත්‍රය තුළ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 40 ත් 50 ත් අතර සීමාවක පවත්වා ගනී. මෙම උෂ්ණත්ව පරාසය ඉලාස්ටේන් තන්තුවල අණුක ව්‍යුහයට හානි නොකර තෙතමනය ඉවත් කිරීමට ප්‍රමාණවත් වේ.
හැකි සෑම විටම "Air Fluff" හෝ "Air Dry" වැනි තාපය රහිත, හුදෙක් වායු සංසරණය පමණක් සිදුවන සැකසුම් භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය. මෙහිදී කාමර උෂ්ණත්වයේ පවතින වාතය වේගයෙන් සංසරණය කරවීම මගින් තෙතමනය ඉවත් කරන බැවින් රෙදිවලට කිසිදු තාප හානියක් සිදු නොවේ. වියළීමේ කාලය තරමක් වැඩි වුවද, ඇඳුම්වල කල්පැවැත්ම උපරිම මට්ටමකින් රැක ගැනීමට මෙම ක්‍රමය උපකාරී වේ.
යාන්ත්‍රික ඝර්ෂණය අවම කිරීමට ආරක්ෂිත දැල් බෑග් භාවිතය
විදුලි වියළනයක් ක්‍රියාත්මක වන විට සිදුවන වේගවත් කැරකීම (tumbling) හේතුවෙන් රෙදිපිළි එකිනෙක ගැටීම සහ ඇදීමට ලක්වීම සිදු වේ. විශේෂයෙන්ම යට ඇඳුම් වෙනත් බරැති ඇඳුම් (උදාහරණ ලෙස ජීන්ස් හෝ තුවා) සමග එකට වියළීමට දැමූ විට, බර ඇඳුම්වල බරට සියුම් යට ඇඳුම් ඇදී යාමට ලක්වේ. මෙය යාන්ත්‍රික ආතතිය (mechanical stress) ලෙස හැඳින්වේ.
මෙම හානිය වළක්වා ගැනීම සඳහා සියුම් දැල් සහිත ආරක්ෂිත බෑග් (mesh laundry bags) භාවිත කළ යුතුය. යට ඇඳුම් මෙම බෑග් තුළ බහා වියළනයට දැමීමෙන්, ඒවා අනෙකුත් ඇඳුම් සමග පැටලීම සහ අධික ලෙස ඇදීම වැළකේ. එමෙන්ම, මෙමගින් වියළන යන්ත්‍රයේ බෙරය (drum) සමග ඇති වන සෘජු ඝර්ෂණයද අවම වන බැවින් රෙදිවල මතුපිට නිමාවද ආරක්ෂා වේ.
රෙදි වර්ගීකරණය සහ රඳවා ගත යුතු අවම තෙතමනය
සියලුම රෙදි එකම වේගයකින් වියළී නොයයි. කපු (cotton) සහ ඉලාස්ටේන් මිශ්‍ර රෙදිපිළි ඉතා ඉක්මනින් වියළෙන අතර ඝනකම් රෙදි වියළීමට වැඩි කාලයක් ගතවේ. මේ නිසා සියලුම රෙදි එකට දැමූ විට, යට ඇඳුම් අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා වියළීමට (over-drying) ලක්වේ. අධික ලෙස වියළීම නිසා තන්තු වියළි වී බිඳෙනසුලු වන අතර ස්ථිතික විද්‍යුතය (static electricity) ජනනය වීමෙන් තන්තු දුර්වල වේ.
මෙය වළක්වා ගැනීමට පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- යට ඇඳුම් වෙනත් ඝනකම් රෙදිවලින් වෙන් කර වෙනමම වියළීමට දමන්න.
- වියළන යන්ත්‍රයේ ක්‍රියාවලිය අවසන් වීමට පෙර, එනම් රෙදිවල සියයට 5 ක පමණ සුළු තෙතමනයක් ඉතිරිව තිබියදී ඒවා යන්ත්‍රයෙන් ඉවතට ගන්න.
- ඉන්පසු කාමර උෂ්ණත්වයේ පවතින සෙවන සහිත ස්ථානයක තබා ඉතිරි තෙතමනය ස්වාභාවිකව ඉවත් වීමට හරින්න.
රෙදි මෘදුකාරක භාවිතයෙන් වැළකීම
බොහෝ දෙනෙකු රෙදි සේදීමේදී සහ වියළීමේදී රෙදි මෘදුකාරක භාවිත කිරීමට පුරුදුව සිටිති. කෙසේ වෙතත්, මෙම රසායනික ද්‍රව්‍ය මගින් ඉලාස්ටේන් තන්තු වටා සිහින් ඉටි වැනි පටලයක් සාදයි. මෙම පටලය නිසා තන්තුවලට වාතය කාන්දු වීම සහ තෙතමනය අවශෝෂණය කිරීමේ හැකියාව අඩාල වේ. වඩාත්ම හානිකර කරුණ වන්නේ මෙම රසායනික පටලය නිසා ඉලාස්ටේන් තන්තුවල ස්වාභාවික ප්‍රත්‍යස්ථතාව සහ හැඩය පවත්වා ගැනීමේ හැකියාව ක්‍රමයෙන් අඩුවීමයි. එබැවින් ඇදෙනසුලු යට ඇඳුම් සඳහා රසායනික මෘදුකාරක භාවිත නොකිරීමට වගබලා ගන්න.
