චුම්බක පිහි රඳවනයක පිහි ආරක්ෂිතව පෙළගස්වා තබන ආකාරය

චුම්බක පිහි රඳවනයක් (magnetic knife strip) භාවිත කිරීම යනු මුළුතැන්ගෙයි ඉඩකඩ කාර්යක්ෂමව කළමනාකරණය කිරීමට සහ පිහි ආරක්ෂිතව තබා ගැනීමට ඇති විශිෂ්ටතම ක්‍රමයකි. කෙසේ වෙතත්, චුම්බක ක්ෂේත්‍රයේ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ පිහියේ ලෝහමය ව්‍යුහය පිළිබඳ මූලික විද්‍යාත්මක කරුණු අවබෝධ කර නොගෙන මෙය භාවිත කිරීමෙන් අනතුරු මෙන්ම පිහිවලට හානි සිදු විය හැක.

චුම්බක ආකර්ෂණය සහ ලෝහ විද්‍යාවේ භෞතික බලපෑම

සියලුම පිහි චුම්බකයකට එක හා සමාන ලෙස ආකර්ෂණය නොවේ. පිහියක් සෑදීමට භාවිත කර ඇති වානේ මිශ්‍රණයේ අඩංගු ලෝහ මූලද්‍රව්‍ය මත එහි චුම්බක ගුණය තීරණය වේ. උදාහරණයක් ලෙස, කාබන් ප්‍රතිශතය ඉහළ වානේ (high-carbon steel) සහ ෆෙරිටික් මල නොබැඳෙන වානේ (ferritic stainless steel) ඉතා ප්‍රබල ලෙස චුම්බකයට ඇදී යයි. නමුත් ක්‍රෝමියම් සහ නිකල් ඉහළ ප්‍රතිශතයක් අඩංගු ඔස්ටිනිටික් මල නොබැඳෙන වානේ (austenitic stainless steel) චුම්බකයට ඇදී යන්නේ ඉතා දුර්වලවය. මේ නිසා, ඔබේ පිහිවල අඩංගු ලෝහය අනුව චුම්බක පටිය මත ඒවා රඳවා තැබීමේ ස්ථාවරභාවය වෙනස් වේ. දුර්වල ලෙස ආකර්ෂණය වන පිහි පහසුවෙන් ලිස්සා වැටීමට ඉඩ ඇති බැවින්, එවැනි පිහි චුම්බක පටියක් මත රඳවා තැබීමේදී වඩාත් සැලකිලිමත් විය යුතුය. තවද පිහියේ බර සහ එහි මතුපිට වර්ගඵලය ද චුම්බක ආකර්ෂණය කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි.

පිහිය තැබීමේ සහ ගැනීමේ නිවැරදි යාන්ත්‍රණය

පිහියක් චුම්බක රඳවනය මත තැබීමේදී අනුගමනය කළ යුතු සරල නමුත් අතිශය වැදගත් පියවර කිහිපයක් තිබේ. කිසිවිටකත් පිහියේ තියුණු මුවහත (cutting edge) පළමුව චුම්බක පටිය මත නොවැදීමට වගබලා ගත යුතුය. චුම්බක බලය නිසා පිහිය වේගයෙන් ඇදී යන විට මුවහත චුම්බකයේ වැදුණහොත්, එහි සියුම් ලෝහමය ව්‍යුහය බිඳී යා හැක. එබැවින්, සැමවිටම පිහියේ පිටුපස ඝන කොටස (spine) පළමුව චුම්බකයට ස්පර්ශ කර, ඉන්පසු මුළු පිහිතලයම මෘදුව රඳවනය මත තබන්න. පිහිය ඉවතට ගැනීමේදී ද මෙම ක්‍රියාවලියම ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට සිදු කළ යුතුය. එනම්, පිහිය කෙළින්ම ඉදිරියට ඇදීම වෙනුවට, එහි පිටුපස කොටස ආධාරකයක් කර ගනිමින් මුවහත රඳවනයෙන් ඉවතට හැරෙන සේ තරමක් කරකවා (twist) පසුව ඉවතට ගත යුතුය. මෙයින් චුම්බක බලයෙන් ඇති වන ප්‍රතිරෝධය අවම වන අතර පිහියේ මුවහත ආරක්ෂා වේ.

ගුරුත්වාකර්ෂණය සහ පිහියේ දිශානතිය

පිහිවල ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් තවත් ප්‍රධාන සාධකයක් වන්නේ ඒවා රඳවනය මත තබන දිශාවයි. භෞතික විද්‍යාත්මකව පිහි රඳවා තැබීමට වඩාත්ම සුදුසු ක්‍රමය වන්නේ පිහියේ මිට (handle) පහළටත්, තලයෙහි අග්‍රය (tip) ඉහළටත් සිටින සේ තැබීමයි. පිහියක බරින් වැඩිම කොටස පිහිටා ඇත්තේ එහි මිට ආශ්‍රිතවය. එම නිසා, මිට ඉහළට සිටින සේ තැබුවහොත් ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා පිහිය පහළට ලිස්සා යාමේ අවදානම ඉතා ඉහළය. තවද, පිහියේ මිට පහළට තිබීමෙන් පිහිය අතට ගැනීමට වඩාත් පහසු සහ ස්වාභාවික ඉරියව්වක් (ergonomic position) නිර්මාණය වේ. ඉතා බරැති සහ විශාල පිහි තැබීමේදී, ඒවායේ මිට චුම්බක පටියේ පහළ කෙළවරේ ගෑවෙන සේ තැබීමෙන් ලිස්සා වැටීමේ අවදානම සම්පූර්ණයෙන්ම නැති කර ගත හැක. මෙය පිහිය ලිස්සා යාමට ඇති සියලුම ඉඩකඩ අහුරා දමන සරල නමුත් විද්‍යාත්මක ක්‍රමයකි.

තෙතමනය සහ මලකඩ පාලනය කිරීමේ රසායන විද්‍යාව

චුම්බක පිහි රඳවනයක් භාවිත කිරීමේදී මුහුණ දීමට සිදු වන ප්‍රධානතම ගැටලුවක් වන්නේ ලෝහ දිරාපත් වීම හෙවත් මලකඩ කෑමයි. පිහි සේදීමෙන් පසු නිසි ලෙස වියළා නොගෙන චුම්බක පටිය මත තැබූ විට, තලය සහ චුම්බකය අතර ඇති කුඩා ඉඩෙහි ජලය රැඳී පවතී. මෙමගින් ඔක්සිජන් සහ ජලය ලෝහය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර වේගයෙන් මලකඩ (iron oxide) සාදයි. මෙය වළක්වා ගැනීමට නම්, පිහි සේදූ වහාම මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කඩකින් තෙතමනය සම්පූර්ණයෙන්ම පිසදා ගත යුතුය. එමෙන්ම, පිහි රඳවනය පිහිටා ඇති ස්ථානයේ වාතාශ්‍රය හොඳින් ලැබෙන බව තහවුරු කර ගත යුතුය. සින්කය හෝ ලිප ආසන්නයේ තෙතමනය සහ දුම් බහුල පරිසරයක මෙම පටි සවි කිරීමෙන් වැළකිය යුතුය. ලීවලින් නිමවූ චුම්බක පටි (wooden magnetic strips) භාවිත කිරීමෙන් ලෝහ මතුපිට සීරීමට ලක්වීම තවදුරටත් අවම කර ගත හැක.

සුරක්ෂිත ස්ථාපනය සහ නඩත්තුව සඳහා උපදෙස්

චුම්බක පිහි රඳවනයක් බිත්තියක සවි කිරීමේදී එය ශක්තිමත් ආධාරකයක් මත ස්ථාවරව සවි කළ යුතුය. කිසිවිටකත් ලිහිල් හෝ ඇලවුම් පටි (adhesive tapes) පමණක් භාවිත කර මෙය සවි නොකළ යුතුය. පිහි කිහිපයක බර දරා ගැනීමට හැකි වන පරිදි ඇණ ආධාරයෙන් බිත්තියට සවි කිරීම වඩාත් සුදුසුය. එමෙන්ම, පිහි එකිනෙක ස්පර්ශ නොවන පරිදි ප්‍රමාණවත් ඉඩක් තබා පෙළගැස්වීම වැදගත්ය. පිහි දෙකක් එකිනෙක ගැටීමෙන් ඒවායේ මුවහතට හානි සිදු විය හැකිවාක් මෙන්ම, ඒවා එකිනෙක පැටලී බිමට වැටීමටද ඉඩ ඇත. සතිපතා මෘදු වියළි රෙදි කඩකින් චුම්බක පටිය පිරිසිදු කිරීමෙන් එහි දූවිලි හා තෙල් තැන්පත් වීම වළක්වා ගත හැකි අතර, එමගින් චුම්බක ආකර්ෂණ බලය උපරිම මට්ටමක පවත්වා ගත හැක.

ආරක්ෂිත භාවිතය සඳහා කෙටි පිරික්සුම් ලැයිස්තුව

• සැමවිටම පිහියේ මිට පහළටත් මුවහත ඉහළටත් සිටින සේ තබන්න.
• තෙතමනය සහිත පිහි කිසිවිටකත් චුම්බක පටිය මත නොතබන්න.
• පිහිය තැබීමේදී සහ ගැනීමේදී 'කරකැවීමේ' (twisting) තාක්ෂණය භාවිත කරන්න.
• ළමයින්ට ළඟා විය නොහැකි උසකින් පටිය සවි කරන්න.