නාන කාමරයේ රඳවා ඇති තුවා එල්ලුම්කරුවන් නිතර නිතර බිම වැටීම බොහෝ දෙනෙකු මුහුණ දෙන කරදරකාරී ගැටලුවකි. මෙයට ප්රධානතම හේතුව වන්නේ නාන කාමරය තුළ ඇති වන අධික තෙතමනය සහ උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් නිසා සක්ෂන් කප් (suction cup) තුළ ඇති පීඩනය වෙනස් වීමයි. සක්ෂන් කප් එකක් කිසිසේත් බිම නොවැටෙන සේ සවි කර තබා ගැනීම සඳහා සරල භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්ම කිහිපයක් සහ නිවැරදි ස්ථාපන ක්රමවේදයක් අනුගමනය කළ යුතුය.
සක්ෂන් කප් ක්රියා කරන ආකාරය සහ එහි භෞතික විද්යාව
සක්ෂන් කප් එකක් මතුපිටකට ඇලී පවතින්නේ මැලියම් වර්ගයක් නිසා නොව, වායුගෝලීය පීඩනය නිසාය. ඔබ සක්ෂන් කප් එකක් බිත්තියට තද කරන විට, ඒ යට ඇති වාතය පිටතට තල්ලු වී යයි. මෙහිදී සක්ෂන් කප් එක ඇතුළත අඩු පීඩන කලාපයක් (රික්තකයක්) නිර්මාණය වන අතර, පිටතින් ඇති ඉහළ වායුගෝලීය පීඩනය මඟින් එය බිත්තිය දෙසට තද කර තබා ගනී.
නමුත් නාන කාමරයේ ඇති වන උණුසුම් වාෂ්ප නිසා සක්ෂන් කප් එක ඇතුළත ඉතිරි වී ඇති සූක්ෂ්ම වායු අංශු ප්රසාරණය වේ. එමඟින් ඇතුළත පීඩනය වැඩි වී බාහිර පීඩනයට සමාන වන අතර, අවසානයේදී තුවායේ බරද සමඟින් එය බිම ඇද වැටේ. මේ නිසා සක්ෂන් කප් එකක් යටින් වාතය ඇතුළු වීම සම්පූර්ණයෙන්ම වැළැක්වීම අත්යවශ්ය වේ.
ස්ථාපනයට පෙර මතුපිට සකස් කරන්නේ කෙසේද?
ඕනෑම සක්ෂන් කප් එකක් ශක්තිමත්ව රඳවා තබා ගැනීමට නම්, එය සවි කරන මතුපිට අතිශයින්ම සුමට හා පිරිසිදු විය යුතුය. ටයිල් මතුපිට ඇති ක්ෂුද්ර සිදුරු, දූවිලි, සබන් සේදුම් කාරක සහ තෙල් තට්ටු මඟින් වාතය ඇතුළු වීමට ඉඩ කඩ සලසයි.
පළමුව, සවි කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ස්ථානය සාමාන්ය සබන් යොදා හොඳින් සෝදා හැරිය යුතුය. ඉන්පසුව, මතුපිට ඇති තෙල් සහිත ස්වභාවය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම සඳහා අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල් (isopropyl alcohol) හෝ ඇසිටෝන් (acetone) ස්වල්පයක් භාවිත කර පිස දමන්න. සාමාන්ය රෙදි කඩකින් පිස දැමීමේදී නූල් කැබලි ඉතිරි විය හැකි බැවින්, මේ සඳහා මයික්රෝෆයිබර් (microfiber) රෙද්දක් භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය. පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු එම ස්ථානය සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට ඉඩ හරින්න.
වාතය ඇතුළු වීම වැළැක්වීමේ රහස: වායුරෝධක ආලේපන
භෞතික විද්යාත්මකව උපරිම රික්තකයක් පවත්වා ගැනීම සඳහා සක්ෂන් කප් එකේ දාරය සහ ටයිල් එක අතර කිසිදු ඉඩක් නොතිබිය යුතුය. මේ සඳහා සරල රසායනික උපක්රමයක් භාවිත කළ හැකිය.
සක්ෂන් කප් එකේ ඇතුළු පැත්තේ දාරය වටා ඉතා තුනී වැස්ලින් (petroleum jelly) තට්ටුවක් හෝ සිලිකොන් ග්රීස් (silicone grease) ස්වල්පයක් ආලේප කරන්න. මෙමඟින් සක්ෂන් කප් එකේ දාරය සහ ටයිල් මතුපිට අතර ඇති විය හැකි ක්ෂුද්ර සිදුරු සම්පූර්ණයෙන්ම වැසී යයි. ජල වාෂ්ප හෝ තෙතමනයට මෙම තෙල්මය ස්තරය විනිවිද යා නොහැකි බැවින්, සක්ෂන් කප් එක ඇතුළත ඇති රික්තකය මාස ගණනාවක් පුරා ස්ථාවරව පවතී.
නිවැරදිව සවි කිරීමේ ක්රමවේදය
සක්ෂන් කප් එකක් සවි කිරීමේදී උපරිම පීඩනයක් යෙදීම අත්යවශ්ය වේ. පහත පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබට උපරිම ප්රතිඵල ලබාගත හැකිය:
- මධ්යයේ සිට තද කිරීම: සක්ෂන් කප් එක ටයිල් මතුපිට මත තබා, එහි මධ්ය ලක්ෂ්යයෙන් දැඩිව ඇඟිල්ලෙන් තද කරන්න. මෙමඟින් ඇතුළත ඇති වාතය ක්රමයෙන් පිටතට තල්ලු වේ.
- දාර තද කිරීම: මධ්යය තද කරගෙන සිටින අතරතුර, අනෙක් අතින් සක්ෂන් කප් එකේ වටකුරු දාරය වටා හොඳින් තද කරමින් වාතය මුළුමනින්ම ඉවත් කරන්න.
- ලොකින් ලීවරය ක්රියාත්මක කිරීම: ඔබ භාවිත කරන්නේ ලීවරයක් සහිත සක්ෂන් කප් එකක් නම් (lever lock suction cup), උපරිම පීඩනයෙන් තද කරගෙන සිටින අතරතුර ලීවරය පහළට කර අගුළු ලන්න. මෙමඟින් සක්ෂන් කප් එකේ මැද කොටස ඉහළට ඇදී යන අතර ඇතුළත පීඩනය තවදුරටත් අවම කරමින් රික්තකය ශක්තිමත් කරයි.
රළු මතුපිටවල් සඳහා විසඳුම්
ඔබේ නාන කාමරයේ ඇත්තේ රළු හෝ මැට් නිමාවක් සහිත ටයිල් (matte or textured tiles) නම්, සාමාන්ය සක්ෂන් කප් සෘජුවම ඇලවිය නොහැක. එවැනි අවස්ථාවලදී ස්වයං-ඇලවුම් සහායක තැටි (adhesive mounting discs) භාවිත කළ යුතුය. මෙම තැටිවල එක් පැත්තක ශක්තිමත් මැලියම් ඇති අතර අනෙක් පැත්ත වීදුරු මෙන් සුමට වේ. ප්රථමයෙන් මෙම තැටිය ටයිල් එක මත අලවා, පැය 24ක් පමණ තිබෙන්නට හැර, ඉන්පසු එම සුමට මතුපිට මත සක්ෂන් කප් එක සවි කරන්න.
සක්ෂන් කප් එකේ නම්යශීලීභාවය යළි ලබා ගැනීම
කාලයත් සමඟ සක්ෂන් කප් සෑදී ඇති ප්ලාස්ටික් හෝ සිලිකොන් ද්රව්ය දැඩි වීමට ලක් වේ. නාන කාමරයේ ඇති සීතල හා උණුසුම් පරිසරය නිසා මෙම ද්රව්යවල නම්යශීලී බව අඩු වන අතර, එමඟින් මතුපිටට තදින් ඇලී සිටීමේ හැකියාව බිඳ වැටේ.
මෙම ගැටලුව විසඳීම සඳහා සරල භෞතික ප්රතිකාරයක් කළ හැකිය. සක්ෂන් කප් එක සවි කිරීමට පෙර, එය විනාඩි 5-10ක් පමණ උණුසුම් ජලයේ (නටන උණු වතුර නොවේ) ගිල්වා තබන්න. මෙමඟින් ප්ලාස්ටික් හෝ සිලිකොන් අණු උත්තේජනය වී, ද්රව්යය නැවතත් මෘදු හා නම්යශීලී වේ. මෘදු වූ සක්ෂන් කප් එකක් මතුපිට ක්ෂුද්ර රැලි ගැසීම්වලට වඩාත් හොඳින් අනුගත වන අතර, එමඟින් නිර්මාණය වන වායුරෝධක මුද්රාව (airtight seal) ඉතාමත් ශක්තිමත් වේ.
දිගුකාලීන නඩත්තුව
තුවා එල්ලුම්කරුව සවි කළ සැනින් එහි බරැති තුවා එල්ලීම නොකළ යුතුය. සක්ෂන් කප් එක මතුපිටට හොඳින් අනුගත වීම සඳහා පැය 12ක පමණ කාලයක් බරක් නොමැතිව තැබීම සුදුසුය. එසේම, මාස කිහිපයකට වරක් සක්ෂන් කප් එක ගලවා නැවත පිරිසිදු කර ඉහත පියවර අනුව සවි කිරීම මඟින් එය අනපේක්ෂිත ලෙස බිම වැටීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය.