ප්ලාස්ටික් ලේඛන ෆෝල්ඩරයක බිල්පත් සහ ගිවිසුම් ආරක්ෂිතව තබා ගන්නේ කෙසේද

නිවසේ ඇති වැදගත් බිල්පත් සහ ගිවිසුම් ප්ලාස්ටික් ෆෝල්ඩරවල ගබඩා කිරීමේදී සිදුවන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා හේතුවෙන් ඒවායේ මුද්‍රණයන් මැකී යාමට හෝ කඩදාසි විනාශ වීමට ඉඩ ඇත. නිවැරදි ප්ලාස්ටික් වර්ගය තෝරා ගැනීම සහ ක්‍රමවත් ලෙස ලේඛන ඇසිරීම මඟින් මෙම හානිය සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය.

ප්ලාස්ටික් සහ කඩදාසි අතර රසායනික ක්‍රියාකාරීත්වය

කඩදාසි ලේඛන සහ ප්ලාස්ටික් කවර අතර පවතින සබඳතාවය භෞතික තත්ත්වයන්ට පමණක් සීමා නොවේ. මෙහිදී සැබෑ ලෙසම සිදුවන්නේ රසායනික ක්‍රියාවලියකි. සාමාන්‍යයෙන් වෙළඳපොලේ දැකිය හැකි ලාභදායී ප්ලාස්ටික් ෆෝල්ඩර නිපදවා ඇත්තේ PVC (Polyvinyl Chloride) මගිනි. මෙම පීවීසී ප්ලාස්ටික් මෘදු කිරීම සඳහා ප්ලාස්ටිසයිසර් (Plasticizers) නමින් හැඳින්වෙන රසායනික ද්‍රව්‍ය එකතු කරනු ලැබේ. කාලයත් සමඟ මෙම ප්ලාස්ටිසයිසර් වාෂ්ප වී හෝ දියවී යාමෙන් කඩදාසි මතුපිට ඇති තීන්ත හෝ ලේසර් මුද්‍රණ ටෝනර් කුඩු සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කරයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කඩදාසියේ ඇති අකුරු ප්ලාස්ටික් කවරයේ ඇලීම හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම මැකී යාම සිදුවේ.

තාප සංවේදී කඩදාසි සහ ඒවායේ ස්වභාවය

බොහෝ සුපිරි වෙළඳසැල් බිල්පත් මුද්‍රණය කරන්නේ තාප සංවේදී කඩදාසි (Thermal Paper) මතය. මෙම කඩදාසිවල මුද්‍රණය සිදු කරන්නේ තීන්ත මගින් නොව, තාපය මගින් රසායනික ද්‍රව්‍ය උත්තේජනය කිරීමෙනි. මෙම කඩදාසි ප්ලාස්ටික් කවරයක බහා තැබූ විට, ප්ලාස්ටික්වල අඩංගු රසායනික සංයෝග මගින් තාප කඩදාසියේ රසායනික ස්ථරය අස්ථාවර කරයි. මේ නිසා ඉතා කෙටි කාලයකින් බිල්පතේ විස්තර සම්පූර්ණයෙන්ම මැකී යයි. මෙයට විසඳුමක් ලෙස, එවැනි බිල්පත් ප්ලාස්ටික් කවරවල දැමීමට පෙර ඒවායේ ඡායා පිටපතක් (Photocopy) සාමාන්‍ය කඩදාසියක ලබාගෙන එය ගොනු කිරීම වඩාත් යෝග්‍ය වේ.

ආරක්ෂිත ප්ලාස්ටික් වර්ග හඳුනා ගැනීම

ලේඛන ගබඩා කිරීම සඳහා වඩාත් සුදුසුම ප්ලාස්ටික් වර්ගය වන්නේ පොලිප්‍රොපිලීන් (Polypropylene - PP) හෝ පොලිතීන් (Polyethylene - PE) වේ. මෙම ප්ලාස්ටික් වර්ග Copy-Safe හෝ Acid-Free ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. මේවායේ ප්ලාස්ටිසයිසර් අඩංගු නොවන නිසා, දිගු කාලීනව ලේඛන සමඟ ස්පර්ශව පැවතුනද කිසිදු රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදු නොවේ. ප්ලාස්ටික් ෆෝල්ඩරයක් මිලදී ගැනීමේදී එහි ප්‍රතිචක්‍රීකරණ සංකේතය පරීක්ෂා කරන්න. අංක 5 (PP) සහිත ෆෝල්ඩර ලේඛන සංරක්ෂණය සඳහා වඩාත් සුදුසු වන අතර, අංක 3 (PVC) සහිත ෆෝල්ඩර භාවිතයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකී සිටිය යුතුය.

කඩදාසිවල අම්ලකරණය සහ දිරාපත්වීම

කඩදාසි නිෂ්පාදනයේදී භාවිතා කරන ලී සෙලියුලෝස්වල ස්වභාවිකවම අම්ල අඩංගු වේ. මෙම අම්ල කාලයත් සමඟ කඩදාසිය කහ පැහැ වීමට සහ කැඩී යාමට හේතු වේ. ප්ලාස්ටික් කවරයක ලේඛනයක් මුද්‍රා තැබූ විට, මෙම අම්ල පිටතට යාමට නොහැකිව කවරය තුළම රැඳී පවතී. මෙය කඩදාසි දිරාපත්වීමේ ක්‍රියාවලිය වේගවත් කරයි. එබැවින්, අම්ල රහිත කඩදාසිවල මුද්‍රිත ලේඛන පමණක් දිගු කාලීනව ප්ලාස්ටික් කවර තුළ ගබඩා කළ යුතු අතර, සාමාන්‍ය කඩදාසි සඳහා වාතාශ්‍රය ලැබෙන පරිදි ෆෝල්ඩරය අර්ධ වශයෙන් විවෘතව තැබීම සුදුසුය.

දිගුකාලීන ගබඩා කිරීම සඳහා පියවරෙන් පියවර උපදෙස්

ලේඛනවල ආයු කාලය උපරිම කිරීම සඳහා නිවැරදිව ගොනු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. පහත සඳහන් තාක්ෂණික පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබේ ලිපිගොනු වසර ගණනාවක් ආරක්ෂිතව තබාගත හැක:

• ලෝහමය ක්ලිප් ඉවත් කිරීම: යකඩ ක්ලිප් හෝ කටු කාලයත් සමඟ වාතයේ ඇති තෙතමනය නිසා මලකඩ කෑමට ලක්වේ. මෙම මලකඩ කඩදාසිය පුරා පැතිරී එය දිරාපත් කරයි. එබැවින්, ප්ලාස්ටික් කවරයට දැමීමට පෙර සියලුම ලෝහමය කොටස් ඉවත් කර ප්ලාස්ටික් ක්ලිප් භාවිතා කරන්න.
• තෙතමනය පාලනය කිරීම: ප්ලාස්ටික් කවරයක් තුළට ලේඛනයක් දැමීමට පෙර කඩදාසිය සම්පූර්ණයෙන්ම වියළි බව තහවුරු කරගන්න. සුළු තෙතමනයක් හෝ ප්ලාස්ටික් කවරය තුළ සිරවුවහොත්, වාතය නොලැබීම නිසා දිලීර (Mold) වර්ධනය වීමට පටන් ගනී.
• උෂ්ණත්වය සහ ආලෝකය: ඔබේ ෆෝල්ඩර සෘජු සූර්යාලෝකය නොලැබෙන, වියළි සහ සිසිල් ස්ථානයක තබන්න. අධික උෂ්ණත්වය නිසා ප්ලාස්ටික්වල ඇති රසායනික ද්‍රව්‍ය ක්‍රියාකාරී වීම වේගවත් වේ.

ලේඛන කළමනාකරණය සඳහා ක්‍රමානුකූල සැකැස්ම

සියලුම ගිවිසුම් සහ බිල්පත් කාලානුක්‍රමිකව පෙළගස්වන්න. එක් ප්ලාස්ටික් කවරයක එකිනෙකට පිටුපසින් ලේඛන කිහිපයක් දැමීමේදී ඒවා අතරට අම්ල රහිත (Acid-free) කඩදාසියක් තැබීමෙන් එකිනෙකට තීන්ත ඇලීම වළක්වා ගත හැක. ඔබේ පෞද්ගලික ලිපිගොනු ක්‍රමවත්ව සංවිධානය කිරීමෙන් අවශ්‍ය වෙලාවට පහසුවෙන් සොයාගත හැකි වනවා මෙන්ම ඒවායේ භෞතික ගුණාත්මකභාවයද නොනැසී පවතිනු ඇත.