සාලයක සිවිලිමේ සවිකරන ප්‍රොජෙක්ටර් තිරයක් (ceiling projector screen) සැලසුම් කිරීමේදී, නිවැරදි දෘශ්‍ය කෝණය, ආලෝක පරාවර්තන විද්‍යාව සහ යාන්ත්‍රික ස්ථායිතාව පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙමගින් නිවසේදීම සිනමා ශාලාවක අත්දැකීමක් ලබාගැනීමට අවශ්‍ය ව්‍යුහාත්මක පදනම සකස් කරගත හැකිය.
1. දෘශ්‍ය කෝණය සහ කායික විද්‍යාත්මක සැකසුම (Viewing Angles and Ergonomics)
තිරය ස්ථානගත කිරීමේදී වඩාත්ම වැදගත් සාධකය වන්නේ මිනිස් ඇසෙහි ස්වාභාවික චලනයන් සහ බෙල්ලේ සුවපහසුවයි. පරිපූර්ණ දෘශ්‍ය අත්දැකීමක් සඳහා, සෝෆාවේ වාඩි වී සිටින විට ඇස් මට්ටම තිරයේ පහළින් තුනෙන් එකක (bottom third) සීමාවේ පැවතිය යුතුය. සිවිලිමේ සිට පහළට ඇදෙන තිරවලදී, මෙම උස සකස් කරගැනීම සඳහා අමතර කළු පැහැති ඉහළ සීමාවක් (black drop) සහිත තිර තෝරාගත යුතුය. SMPTE සහ THX වැනි ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුව, නරඹන්නාගේ උපරිම සිරස් දෘශ්‍ය කෝණය (vertical viewing angle) සෙල්සියස් අංශක 15 නොඉක්මවිය යුතුය. මෙම සීමාව ඉක්මවා ගියහොත් බෙල්ලේ මාංශ පේශි වෙහෙසට පත්වීම සිදුවේ.
තිරයේ සිට නරඹන්නාට ඇති දුර ගණනය කිරීම සඳහා සරල භෞතික විද්‍යාත්මක රීතියක් භාවිත කළ හැකිය. සාමාන්‍යයෙන්, තිරයේ විකර්ණ දිග (diagonal size) මෙන් 1.2 සිට 1.5 ගුණයක් දුරින් ප්‍රේක්ෂක ආසන පැනවිය යුතුය. මෙමගින් ඇස් වෙහෙසට පත්වීම වළක්වන අතර, රූපයේ ඇති සෑම විස්තරයක්ම පැහැදිලිව ග්‍රහණය කර ගැනීමට මොළයට හැකියාව ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස අඟල් 100 ක තිරයක් සඳහා අවම නරඹන දුර මීටර් 3 ක් පමණ විය යුතුය.
2. තිර රෙදිවල ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාව සහ ආලෝක පරාවර්තනය (Material Science of Screen Fabric)
ප්‍රොජෙක්ටර් තිරයක ගුණාත්මකභාවය තීරණය වන්නේ එහි ආලෝක පරාවර්තන සාධකය (Gain) මතය. සාලයක් වැනි දිවා කාලයේ ආලෝකය පවතින පරිසරයකදී, සාමාන්‍ය සුදු පැහැති තිරයක් (Matte White) භාවිත කිරීමෙන් රූපවල වර්ණවල තීව්‍රතාවය සහ කළු වර්ණයේ ගැඹුර (contrast) අඩු විය හැකිය. ආලෝකය පාලනය කිරීම සඳහා ද්‍රව්‍යවල භෞතික ගුණාංග උපයෝගී කරගත යුතුය.
- මැට් සුදු තිර (Matte White): ආලෝකය සෑම දිශාවකටම ඒකාකාරව පරාවර්තනය කරයි (1.0 gain). අඳුරු කරන ලද කාමර සඳහා වඩාත් සුදුසුය. මෙහිදී ආලෝකය විසරණය (lambertian diffusion) වන බැවින් පුළුල් දෘශ්‍ය කෝණයක් ලැබේ.
- පරිසර ආලෝකය ප්‍රතික්ෂේප කරන තිර (Ambient Light Rejection - ALR): මෙම ද්‍රව්‍යය මගින් පැතිවලින් එන ආලෝකය අවශෝෂණය කර හෝ වෙනත් දෙසකට හරවා යවා, ප්‍රොජෙක්ටරයෙන් එන සෘජු ආලෝකය පමණක් නරඹන්නා දෙසට පරාවර්තනය කරයි. මෙහි ඇති අන්වීක්ෂීය පෘෂ්ඨ ව්‍යුහය (lenticular or retro-reflective microstructures) මගින් බාහිර ආලෝකය අවහිර කරයි. දිවා කාලයේදී සාලය භාවිත කරන්නේ නම් මෙය අතිශය වැදගත් වේ.
3. සිවිලිම තුළ සැඟවුණු පෙට්ටියක් (Recessed Ceiling Cove) සැලසුම් කිරීම
නූතන අවමවාදී (minimalist) අභ්‍යන්තර සැලසුම්කරණයේදී ප්‍රොජෙක්ටර් තිරය භාවිත නොකරන විට සිවිලිම තුළ සැඟවී පවතින සේ සැලසුම් කිරීම ජනප්‍රිය වේ. මේ සඳහා සිවිලිම නිර්මාණය කිරීමේ පියවරේදීම විශේෂිත අවකාශයක් (housing cavity) වෙන් කළ යුතුය. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ජිප්සම් පැනල් (gypsum board) මගින් සකස් කරනු ලබන ව්‍යුහයකි.
මෙහිදී යාන්ත්‍රික බර දරාගැනීමේ හැකියාව පිළිබඳව සැලකිලිමත් විය යුතුය. තිරයේ බර සහ මෝටරයේ ක්‍රියාකාරීත්වයේදී ඇතිවන කම්පන දරාගැනීම සඳහා සිවිලිමේ ආධාරක සැකිල්ල (ceiling joists) ශක්তিමත් ලී හෝ ලෝහ කණු මගින් තහවුරු කළ යුතුය. සාමාන්‍යයෙන් මෝටරය සහිත තිර කට්ටලයක් කිලෝග්‍රෑම් 15 සිට 30 දක්වා බර විය හැකිය. සිවිලිමේ ඉඩකඩ මැනීමේදී, තිරයේ සම්පූර්ණ පළලට අමතරව දෙපස ඇති මෝටර් සහ පාලන පද්ධති සඳහා තවත් සෙන්ටිමීටර 15-20 ක අමතර ඉඩක් වෙන් කිරීමට වගබලා ගන්න. එසේම අනාගත නඩත්තු කටයුතු (maintenance access) සඳහා ප්‍රවේශ විය හැකි පරිදි පියනක් සැලසුම් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
4. දර්ශන අනුපාතය සහ ස්ථානගත කිරීමේ නිරවද්‍යතාව (Aspect Ratio and Alignment)
වර්තමාන බොහෝ වීඩියෝ දර්ශන 16:9 දර්ශන අනුපාතයෙන් (aspect ratio) යුක්ත වේ. එම නිසා තිරය තෝරාගැනීමේදී ද මෙම අනුපාතයට අනුකූල එකක් තෝරාගත යුතුය. තිරය පහළට දිග හැරෙන විට එය පැද්දීමකින් තොරව ස්ථාවරව පැවතීම සඳහා තිරයේ දෙපස ආතති රැහැන් (tab-tensioned) සහිත පද්ධතියක් තිබීම වැදගත්ය. මෙම පද්ධතිය මගින් තිරයේ පෘෂ්ඨය නිරන්තරයෙන් පැතලිව තබා ගන්නා අතර, උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් නිසා ඇතිවන වයිනයිල් (vinyl) ද්‍රව්‍යයේ ඇදීම් හෝ රැලි වැටීම් සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වයි.
අවසාන වශයෙන්, ප්‍රොජෙක්ටරයේ කාචයේ මධ්‍ය ලක්ෂ්‍යය සහ තිරයේ මධ්‍ය ලක්ෂ්‍යය එකම රේඛාවක පිහිටන සේ ජ්‍යාමිතිකව පෙළගැස්වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙය Keystone නිවැරදි කිරීම් (digital corrections) මගින් සිදුවන රූපයේ පැහැදිලිභාවය අඩුවීම වළක්වා ගැනීමට ඇති එකම ක්‍රමයයි. භෞතිකව කාචය සකස් කිරීම මගින් (lens shift) රූපයේ පික්සල් ගුණාත්මකභාවය උපරිම මට්ටමක පවත්වා ගත හැකිය.
