රෙදිකඩෙහි ජල ප්‍රතිරෝධීතාව සුරකිමින් ස්කී ජැකට්ටුවක් සෝදා ගන්නේ කෙසේද

ස්කී ජැකට් වැනි ක්‍රීඩා ඇඳුම්වල ඇති ජල ප්‍රතිරෝධී පටලය (Membrane) සහ කෘතිම කෙඳි ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා විශේෂිත සේදීමේ ක්‍රමවේදයක් අත්‍යවශ්‍ය වේ. නිවැරදි රසායනික හා භෞතික පියවර අනුගමනය නොකළහොත්, ඇඳුමේ ඇති සිදුරු සහිත ව්‍යුහය විනාශ වී එහි ජලය කාන්දු නොවන ස්වභාවය සදහටම අහිමි විය හැකිය.

පටල රෙදිපිළිවල භෞතික විද්‍යාව සහ DWR ක්‍රියාකාරිත්වය

උසස් තාක්ෂණයෙන් යුත් ස්කී ජැකට් නිපදවා ඇත්තේ අන්වීක්ෂීය සිදුරු සහිත විශේෂ පටලයකිනි. මෙම සිදුරු ජල බින්දුවකට වඩා දහස් වාරයක් කුඩා වන අතර, ශරීරයෙන් පිටවන දහඩිය වාෂ්පයට වඩා සිය ගුණයකින් විශාල වේ. මේ හේතුවෙන් ඇතුළත ඇති තෙතමනය පිටතට යාමට ඉඩ සලසන අතරම, පිටතින් එන වැසි හෝ හිම ඇතුළට යාම වළක්වයි.

මීට අමතරව, මෙම රෙදිවල මතුපිට Durable Water Repellent (DWR) නමැති විශේෂිත රසායනික ස්ථරයකින් ආලේප කර ඇත. මෙය රෙදි කෙඳිවල මතුපිට ආතතිය වැඩි කරන අතර, එමඟින් ජල බින්දු රෙද්දට උරා නොගෙන මුතු ඇට මෙන් ලිස්සා යාමට සලස්වයි. අපිරිසිදු දූවිලි, ශරීරයෙන් පිටවන තෙල් සහ වැරදි සේදීමේ ක්‍රම මඟින් මෙම ක්‍රියාවලිය අඩාල වේ.

සාමාන්‍ය සේදුම්කාරක සහ රෙදි මෘදුකාරක මඟින් සිදුවන හානිය

සාමාන්‍ය රෙදි සෝදන කුඩු සහ දියර වර්ගවල අඩංගු වන පෘෂ්ඨීය සක්‍රියකාරක (Surfactants) රෙදිපිළි මත රැඳී තිබීමට සැලසුම් කර ඇත. මෙම රසායනික ද්‍රව්‍ය ජලාකර්ෂණීය (Hydrophilic) වන අතර, ඒවා පටලයේ සිදුරු තුළ තැන්පත් වූ විට ජල බින්දු රෙද්ද දෙසට ඇද ගැනීමට පටන් ගනී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස DWR ස්ථරය අක්‍රීය වී ජැකට්ටුව ජලය උරා ගැනීමට පටන් ගනී.

රෙදි මෘදුකාරක (Fabric Softeners) භාවිතය වඩාත් භයානක ය. ඒවායින් රෙදි කෙඳි වටා සිලිකොන් වැනි සිනිඳු ස්ථරයක් සාදන අතර, මෙය පටලයේ ඇති සියුම් සිදුරු සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමයි. එමඟින් ඇඳුමේ හුස්ම ගැනීමේ හැකියාව (Breathability) සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වී යයි. එබැවින්, සැමවිටම රසායනික ද්‍රව්‍ය අවම, සබන් නොවන විශේෂිත දියර සේදුම්කාරකයක් පමණක් භාවිතා කළ යුතුය.

පියවරෙන් පියවර සේදීමේ ක්‍රියාවලිය

ස්කී ජැකට්ටුවක් සේදීමේදී භෞතික බලපෑම් අවම කිරීම සහ රසායනික ශේෂයන් ඉවත් කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය. පහත සඳහන් පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් උපරිම ප්‍රතිඵල ලබාගත හැකිය:

• පූර්ව සූදානම: ජැකට්ටුවේ ඇති සියලුම සිප් (Zippers), බොත්තම් සහ වෙල්ක්‍රෝ (Velcro) පටි සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමන්න. මෙය සේදීමේදී රෙදි කෙඳි එකිනෙක ගැටී සීරීමට ලක්වීම වළක්වයි. සාක්කුවල ඇති සියලුම ද්‍රව්‍ය ඉවත් කරන්න.
• සේදුම් යන්ත්‍රය පිරිසිදු කිරීම: යන්ත්‍රයේ මීට පෙර ඉතිරි වී ඇති සාමාන්‍ය සේදුම් කුඩු ශේෂයන් ඉවත් කිරීම සඳහා හිස් බෙරය (Drum) උණුසුම් ජලයෙන් වටයක් ක්‍රියාත්මක කරන්න.
• සේදුම් චක්‍රය සහ උෂ්ණත්වය: යන්ත්‍රයේ සැකසුම් 'Gentle' හෝ 'Synthetics' කාණ්ඩයට සකසන්න. ජලයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 30 නොඉක්මවිය යුතුය. වැඩි උෂ්ණත්වයක් මඟින් පටලය ඇලවීමට භාවිතා කර ඇති මැලියම් දිය වී යා හැකිය.
• සේදුම්කාරක ප්‍රමාණය: විශේෂිත පටල සෝදන දියර නිවැරදි ප්‍රමාණයෙන් එක් කරන්න. කිසිවිටකත් නිර්දේශිත ප්‍රමාණයට වඩා වැඩිපුර භාවිතා නොකරන්න.
• අතිරේක සේදුම් වාර (Rinsing): සබන් අංශු සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම සඳහා අවම වශයෙන් අතිරේක සේදීමේ චක්‍ර (Rinse cycles) දෙකක්වත් ක්‍රියාත්මක කරන්න.
• භ්‍රමණ වේගය (Spin Speed): යන්ත්‍රයේ මිරිකීමේ වේගය විනාඩියකට වට 800 (800 RPM) හෝ ඊට අඩුවෙන් තබන්න. අධික වේගයෙන් මිරිකීමෙන් පටලයේ ස්ථර එකිනෙකින් වෙන් විය හැකිය.

අතින් සේදීමේ ක්‍රමවේදය

සේදුම් යන්ත්‍රයක් භාවිතා කිරීමට අකමැති නම්, වඩාත් ආරක්ෂිත ක්‍රමය වන්නේ බාල්දියක් හෝ ටබ් එකක් භාවිතයෙන් අතින් සේදීමයි. මෙහිදී සෙල්සියස් අංශක 30 ක පමණ මඳ උණුසුම් ජලය පුරවා, විශේෂිත දියර සේදුම්කාරකයෙන් සුළු ප්‍රමාණයක් දිය කරන්න. ජැකට්ටුව ජලයේ ගිල්වා විනාඩි 15-20 ක් පමණ තබන්න. කිසිවිටකත් රෙදි එකිනෙක තදින් අතුල්ලමින් සේදීමෙන් වළකින්න, මන්ද එයින් සියුම් පටලයට හානි සිදුවිය හැකිය. මෘදු ස්පොන්ජ් කැබැල්ලක් භාවිතයෙන් අපිරිසිදු ස්ථාන මෘදුව පිසදමන්න. ඉන්පසු, සබන් ශේෂයන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් වන තුරු සීතල ජලයෙන් කිහිප වරක් හොඳින් සෝදා හරින්න. ජැකට්ටුව තදින් මිරිකීමෙන් වළකින්න, ජලය ස්වාභාවිකව බේරී යාමට ඉඩ හරින්න.

තාපය මඟින් ජල ප්‍රතිරෝධීතාව නැවත සක්‍රීය කිරීම

සේදීමෙන් පසු ජැකට්ටුව ස්වාභාවිකව වියළීමට ඉඩ හරින්න. එල්ලෙන රාක්කයක තබා සෘජු සූර්යාලෝකයෙන් ඈත් කර වියළා ගැනීම සුදුසුය. කෙසේ වෙතත්, සේදීමේ ක්‍රියාවලියෙන් පසු DWR ස්ථරයේ ඇති පොලිමර් දාම (Polymer chains) අක්‍රමවත් වේ. මෙම දාම නැවත පෙළගැස්වීම සඳහා මෘදු තාපයක් ලබා දීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

ජැකට්ටුව සම්පූර්ණයෙන්ම වියළුණු පසු, එය විනාඩි 20 ක් පමණ අඩු උෂ්ණත්වයකින් යුත් වියළන යන්ත්‍රයකට (Tumble Dryer) දමන්න. වියළන යන්ත්‍රයක් නොමැති නම්, සාමාන්‍ය ස්ත්‍රික්කයක් මඟින්ද මෙය කළ හැකිය. ඒ සඳහා ජැකට්ටුව මත පිරිසිදු තුවායක් හෝ රෙදිකඩක් තබා, වාෂ්ප (Steam) රහිතව, ඉතා අඩු උෂ්ණත්වයකින් ස්ත්‍රික්කය මඟින් මෘදුව අයන් කරන්න. මෙමඟින් DWR රසායනික ස්ථරය නැවත සක්‍රීය වී, ජල බින්දු පෙර පරිදිම රෙදි මතුපිටින් ලිස්සා යාමට පටන් ගනී.

ජල ප්‍රතිරෝධීතාව පරීක්ෂා කරන්නේ කෙසේද?

ජැකට්ටුව සෝදා වියළා ගත් පසු එහි ජල ප්‍රතිරෝධීතාවය තවමත් පවතීදැයි පරීක්ෂා කිරීම සරල ය. ඒ සඳහා ඇඳුම මතට පිරිසිදු ජල බින්දු කිහිපයක් ඉසින්න. ජලය කෙඳි තුළට උරා නොගෙන කුඩා බෝල මෙන් මතුපිට රැඳී පවතී නම්, DWR ස්ථරය හොඳින් ක්‍රියාත්මක වේ. යම් හෙයකින් ජලය රෙද්දට උරාගෙන අඳුරු පැහැති ලප ඇති වේ නම්, එහි අර්ථය වන්නේ DWR ස්ථරය අක්‍රීය වී ඇති බවයි. මෙම තත්ත්වයේදී සේදීමෙන් සහ රත් කිරීමෙන් පසුවද ජල ප්‍රතිරෝධීතාව නොලැබේ නම්, වෙළඳපොළෙන් ලබාගත හැකි ජල ප්‍රතිරෝධී දියර ඉසින (Reproofing spray) මඟින් මතුපිට ආලේපනය නැවත අලුතින් ඇති කළ යුතුය.