රෙදි සෝදන සහ වේලන යන්ත්‍රයක (Washer-Dryer) තාප පොම්ප (Heat Pump) තාක්ෂණය භාවිතා කිරීම මඟින් රෙදිපිළිවලට හානි නොවන පරිදි ඉතා අඩු විදුලි පරිභෝජනයකින් යුතුව රෙදි වේලා ගැනීමට අවස්ථාව ලැබෙයි. මෙම ලිපියෙන් සාම්ප්‍රදායික කොන්ඩෙන්සර් යන්ත්‍රවලට සාපේක්ෂව තාප පොම්ප තාක්ෂණය ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද සහ ඉන් රෙදිවල තන්තු ආරක්ෂා වන්නේ මන්දැයි විද්‍යාත්මකව පැහැදිලි කර දෙයි.
සංවෘත පරිපථ වායු ප්‍රවාහය (Closed-Loop Airflow) ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද?
සාම්ප්‍රදායික වේලන යන්ත්‍ර ක්‍රියා කරන්නේ විදුලි තාපක මූලද්‍රව්‍යයක් (heating element) මඟින් වාතය රත් කර, එම උණුසුම් වාතය රෙදි හරහා යවා තෙතමනය පිටතට මුදා හැරීමෙනි. නමුත් තාප පොම්ප තාක්ෂණයේදී සිදුවන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ක්‍රියාවලියකි. මෙහිදී වාතය පිටතට මුදා නොහරින අතර, එය සංවෘත පරිපථයක් (closed loop) තුළ අඛණ්ඩව ප්‍රතිචක්‍රීකරණය වේ.
යන්ත්‍රය තුළ ඇති උණුසුම් වාතය තෙත් රෙදි හරහා ගමන් කරන විට, රෙදිවල ඇති ජලය වාෂ්ප බවට පත්වී එම වාතයට එකතු වේ. ඉන්පසු මෙම තෙතමනය සහිත වාතය සිසිල්කාරකයක් (evaporator) වෙත යොමු කෙරේ. එහිදී වාතය සීඝ්‍රයෙන් සිසිල් වන අතර, වාතයේ ඇති තෙතමනය ඝනීභවනය වී ජල බිංදු බවට පත්වී වෙනම ටැංකියකට එකතු වේ. පසුව, වියළි වාතය නැවතත් කන්ඩෙන්සරය (condenser) හරහා ගමන් කර රත් වී නැවත බෙරය (drum) තුළට ඇතුල් වේ. මෙම අඛණ්ඩ චක්‍රය නිසා ශක්තිය නාස්ති වීම අවම වේ.
අඩු උෂ්ණත්වය සහ රෙදිපිළි තන්තු ආරක්ෂා වීම
තාප පොම්ප යන්ත්‍රවල ඇති ප්‍රධානතම වාසියක් වන්නේ රෙදි වේලීම සඳහා සාපේක්ෂව අඩු උෂ්ණත්වයක් භාවිතා කිරීමයි. සාම්ප්‍රදායික වියළන යන්ත්‍ර සෙල්සියස් අංශක 70 සිට 80 දක්වා ඉහළ උෂ්ණත්වයකින් ක්‍රියා කරන අතර, එමඟින් සියුම් රෙදිපිළි (විශේෂයෙන් ලොම් සහ කපු) හැකිලීමට හෝ ඒවායේ තන්තු දුර්වල වීමට ඉඩ ඇත.
නමුත් තාප පොම්ප තාක්ෂණය සහිත යන්ත්‍ර ක්‍රියා කරන්නේ සෙල්සියස් අංශක 50 ක පමණ මෘදු උෂ්ණත්වයකිනි. මෙම අඩු උෂ්ණත්වය නිසා:
- රෙදිවල නූල් ඇදීම සහ හැකිලීම (shrinkage) වළක්වයි.
- කපු සහ ලිනන් වැනි ස්වභාවික තන්තු වල මෘදු බව දිගුකාලීනව ආරක්ෂා වේ.
- ඇඳුම්වල වර්ණ මැකී යාම පාලනය කරයි.
තාප ගති විද්‍යාත්මක නියමයන්ට අනුව, අඩු උෂ්ණත්වයකදී රෙදි වේලීමට වැඩි කාලයක් ගත වුවද, එමඟින් රෙදිවලට සිදුවන භෞතික හානිය අවම වන අතර දිගුකාලීන පැවැත්ම තහවුරු වේ.
තන්තු හැකිලීම වැළැක්වීමේ රසායන විද්‍යාව
කපු සහ ලොම් වැනි ස්වභාවික තන්තු සෑදී ඇත්තේ හයිඩ්‍රජන් බන්ධන මඟින් එකට බැඳී ඇති බහුඅවයවික (polymers) වලිනි. රෙදි සේදීමේදී ජල අණු මෙම බන්ධන ලිහිල් කරයි. සාම්ප්‍රදායික යන්ත්‍රයකින් ලැබෙන අධික තාපය හේතුවෙන් මෙම තන්තු ඉතා වේගයෙන් වියළී යන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තන්තු අධික ලෙස හැකිලීමට ලක් වේ. තාප පොම්ප යන්ත්‍ර මෘදු ලෙස, අඩු උෂ්ණත්වයක් යටතේ දිගු වේලාවක් තෙතමනය ඉවත් කරන බැවින්, තන්තු වල ස්වාභාවික ව්‍යුහය ආරක්ෂා වන අතර ඇඳුම්වල හැඩය වෙනස් නොවේ.
තාප ගති විද්‍යාව සහ බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව (Energy Efficiency)
භෞතික විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන කල, තාප පොම්පයක් යනු තාපය නිපදවන උපකරණයක් නොව, තාපය එක් ස්ථානයක සිට තවත් ස්ථානයකට මාරු කරන පද්ධතියකි. මෙහිදී ශීතකරණවල භාවිතා වන ආකාරයේම ශීතකාරක ද්‍රවයක් (refrigerant) සහ සම්පීඩකයක් (compressor) භාවිතා වේ.
සම්පීඩකය මඟින් ශීතකාරකය තෙරපන විට එහි උෂ්ණත්වය ඉහළ යන අතර, එම තාපය වාතයට ලබා දේ. පසුව එම ශීතකාරකය ප්‍රසාරණය වන විට එය සීතල වන අතර, එමඟින් වාතයෙන් තෙතමනය උරා ගැනීමට අවශ්‍ය සිසිලස ලබා දේ. මෙම ක්‍රියාවලියේදී අලුතින් තාපය නිපදවීමට විශාල විදුලි ප්‍රමාණයක් වැය නොවන අතර, දැනට පවතින තාපයම නැවත නැවතත් භාවිතා වේ. මේ නිසා සාම්ප්‍රදායික යන්ත්‍රයකට වඩා 50% කටත් වඩා විදුලිය ඉතිරි කර ගැනීමට මෙම තාක්ෂණය සමත් වේ.
තෙතමනය ඝනීභවනය වීමේ ක්‍රියාවලිය
වාතයේ ඇති ජල වාෂ්ප ද්‍රව බවට පත් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ඝනීභවනය ලෙස හැඳින්වේ. තාප පොම්ප පද්ධතියේ ඇති වාෂ්පීකාරකය (evaporator) ඉතා සීතල මතුපිටක් සහිත වන අතර, රෙදිවලින් පිටවන උණුසුම් තෙතමනය සහිත වාතය මෙම මතුපිට ස්පර්ශ වූ වහාම එහි ඇති ජල වාෂ්ප ඝනීභවනය වී ද්‍රව බවට පත් වේ. මෙම භෞතික ක්‍රියාවලිය නිසා කාමරයේ ආර්ද්‍රතාවය ඉහළ යාමක් සිදු නොවන බැවින්, නිවස තුළ තෙතමනය සහිත පරිසරයක් ඇති නොවේ.
නඩත්තු කිරීම සහ උපරිම ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීම
තාප පොම්ප තාක්ෂණය සහිත රෙදි සෝදන සහ වේලන යන්ත්‍රයකින් උපරිම කාර්යක්ෂමතාව ලබා ගැනීම සඳහා නිසි නඩත්තුව අත්‍යවශ්‍ය වේ. පද්ධතියේ වායු ප්‍රවාහය බාධාවකින් තොරව සිදුවීම සඳහා පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- ලින්ට් ෆිල්ටරය (Lint Filter) පිරිසිදු කිරීම: සෑම වේලීමේ වටයකින් පසුවම රෙදිවලින් කැඩී යන කුඩා කෙඳි එකතු වන ෆිල්ටරය පිරිසිදු කරන්න. වායු ප්‍රවාහය අවහිර වීමෙන් යන්ත්‍රයේ කාර්යක්ෂමතාව අඩු විය හැක.
- කන්ඩෙන්සර් ෆිල්ටරය පරීක්ෂා කිරීම: නිෂ්පාදකයාගේ උපදෙස් පරිදි මාස කිහිපයකට වරක් පහළින් ඇති කන්ඩෙන්සර් ෆිල්ටරය පිරිසිදු කිරීමට වගබලා ගන්න.
- නියමිත ධාරිතාවට වඩා රෙදි නොදැමීම: යන්ත්‍රය තුළ වාතය නිදහසේ සංසරණය වීමට ඉඩ තිබිය යුතුය. අධික ලෙස රෙදි පිරවීමෙන් වියළීමේ කාලය අනවශ්‍ය ලෙස ඉහළ යයි.
තාප පොම්ප තාක්ෂණය යනු ඔබේ ඇඳුම්වල ආයු කාලය වැඩි කරන, විදුලි බිල ඉතිරි කරන සහ පරිසර හිතකාමී නවීනතම ගෘහස්ත තාක්ෂණික විසඳුමකි.
