නිවසේදී කැරෝකී විනෝදාස්වාදය ලබා ගැනීම සඳහා ස්පීකරයක් සහ මයික්‍රෆෝනයක් නිවැරදිව සම්බන්ධ කිරීම සහ සකස් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ශබ්ද විකෘති වීම් සහ අප්‍රසන්න හූ හඬවල් මඟහැර ගනිමින්, උසස් ධ්වනි ගුණාත්මකභාවයක් සහිතව උපකරණ ක්‍රියාත්මක කරවන ආකාරය මෙහිදී විද්‍යාත්මකව පැහැදිලි කෙරේ.
ධ්වනි විද්‍යාව සහ ස්පීකරය ස්ථානගත කිරීම
කැරෝකී උපකරණ සැකසීමේදී මුහුණ දීමට සිදුවන ප්‍රධානතම ගැටලුව වන්නේ ධ්වනි ප්‍රතිපෝෂණය (acoustic feedback) හෙවත් අප්‍රසන්න හූ හඬයි. මයික්‍රෆෝනය මඟින් ග්‍රහණය කරගන්නා ශබ්දය ස්පීකරය හරහා විකාශනය වී, නැවතත් එම ශබ්දයම මයික්‍රෆෝනය තුළට ඇතුළු වීමෙන් මෙම තත්ත්වය ඇතිවේ. මෙය වැළැක්වීම සඳහා ස්පීකරය සහ මයික්‍රෆෝනය අතර ඇති දුර සහ දිශානතිය නිවැරදිව පවත්වා ගත යුතුය.
- දිශානතිය සහ ධ්‍රැවීය රටාව (Polar Pattern): ගෘහස්ථ කැරෝකී සඳහා භාවිත කරන බොහෝ මයික්‍රෆෝන කාර්ඩියොයිඩ් (cardioid) ධ්‍රැවීය රටාවකින් යුක්ත වේ. මෙහි අර්ථය වන්නේ මයික්‍රෆෝනය ඉදිරිපසින් එන ශබ්දයට වඩාත් සංවේදී වන අතර පිටුපසින් එන ශබ්ද ප්‍රතික්ෂේප කරන බවයි. එබැවින්, කිසිවිටකත් මයික්‍රෆෝනය සෘජුවම ස්පීකරය දෙසට යොමු නොකරන්න.
- ප්‍රතිලෝම වර්ග නීතිය (Inverse-Square Law): ධ්වනි විද්‍යාවට අනුව, ප්‍රභවයේ සිට ඇති දුර දෙගුණ වන විට ශබ්ද පීඩන මට්ටම (sound pressure level) සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකින් අඩු වේ. එබැවින් මයික්‍රෆෝනය සහ ස්පීකරය අතර අවම වශයෙන් මීටර දෙකක හෝ තුනක දුරක් පවත්වා ගැනීම ශබ්ද තරංග එකිනෙක ගැටීම වැළැක්වීමට උපකාරී වේ.
- කාමරයේ පරාවර්තනය පාලනය කිරීම: කොන්ක්‍රීට් බිත්ති සහ තද පොළොව මඟින් ශබ්ද තරංග පරාවර්තනය (echo) කරයි. කාපට්, තිර රෙදි හෝ සෝෆා වැනි මෘදු මතුපිටවල් ශබ්දය අවශෝෂණය කරමින් වඩාත් පිරිසිදු, සජීවී හඬක් ලබා දෙයි.
මයික්‍රෆෝන වර්ගය සහ සංඥා බාධා කළමනාකරණය
කැරෝකී සඳහා වඩාත් සුදුසු වන්නේ ඩයිනමික් (dynamic) මයික්‍රෆෝන කාණ්ඩයයි. කොන්ඩෙන්සර් (condenser) මයික්‍රෆෝනවලට සාපේක්ෂව ඩයිනමික් මයික්‍රෆෝනවල සංවේදීතාව අඩු බැවින්, ඒවා පරිසරයේ ඇති අනවශ්‍ය බාහිර ශබ්ද ග්‍රහණය කරගන්නේ නැත. රැහැන් රහිත මයික්‍රෆෝන භාවිත කිරීමේදී සංඥා බාධා ඇතිවීම පොදු ගැටලුවකි.
රැහැන් රහිත මයික්‍රෆෝන ක්‍රියා කරන්නේ නිශ්චිත ගුවන්විදුලි සංඛ්‍යාත හෝ බ්ලූටූත් තාක්ෂණය මතය. බ්ලූටූත් සන්නිවේදනයේදී යම් ප්‍රමාද වීමක් සිදුවිය හැකි බැවින්, ගායනයේදී එය අපහසුතාවක් විය හැකිය. එබැවින් වඩාත් සුදුසු වන්නේ UHF (Ultra High Frequency) තාක්ෂණයෙන් ක්‍රියා කරන මයික්‍රෆෝන පද්ධති වේ. UHF මඟින් වඩාත් ස්ථාවර සහ වේගවත් සංඥා සම්ප්‍රේෂණයක් සපයයි. සංඥා බාධා අවම කරගැනීම සඳහා, මයික්‍රෆෝනය සහ ග්‍රාහකය අතර සෘජු දෘශ්‍ය රේඛාවක් පවත්වා ගන්න.
ශබ්ද මට්ටම්, ගේන් (Gain) සහ එකෝ (Echo) පාලනය
පැහැදිලි ගායනයක් සඳහා ශබ්ද පරිමාව මෙන්ම ගේන් මට්ටමද නිවැරදිව සමතුලිත කළ යුතුය. ගේන් යනු මයික්‍රෆෝනයට ඇතුළු වන මුල් සංඥාවේ සංවේදීතාව පාලනය කරන සාධකයයි. ගේන් මට්ටම ඕනෑවට වඩා වැඩි වුවහොත්, ගායනයේදී ශබ්දය විකෘති වී කන් කරච්චල් ස්වභාවයක් ගනී.
පළමුව මයික්‍රෆෝනයේ ගේන් මට්ටම අවම අගයක තබා, ස්පීකරයේ ප්‍රධාන ශබ්දය (Master Volume) මධ්‍යම මට්ටමකට සකසන්න. ඉන්පසු ක්‍රමයෙන් මයික්‍රෆෝන ගේන් මට්ටම වැඩි කරමින්, කටහඬ පැහැදිලිව ඇසෙන උපරිම සීමාව සොයා ගන්න. එකෝ හෝ රිවර්බ් (Reverb) මඟින් කටහඬට මිහිරි බවක් එක් කළ හැකි වුවද, එය 20% - 30% අතර සීමාවක තබා ගැනීම වැදගත්ය. වැඩිපුර එකෝ භාවිත කිරීමෙන් වචනවල පැහැදිලි බව නැතිවී යන අතර, ගායනය අපැහැදිලි ඝෝෂාවක් බවට පත්වේ.
මයික්‍රෆෝනය පිරිසිදු කිරීම සහ නඩත්තුව
නිවසේ සාදයකදී කිහිපදෙනෙකු එකම මයික්‍රෆෝනය භාවිත කරන බැවින්, බැක්ටීරියා සහ කෙළ බිඳිති තැන්පත් වීම වැළැක්වීමට නිතර පිරිසිදු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මයික්‍රෆෝනයේ ලෝහමය දැල (grille) තුළ පෙන බෆරයක් (foam windshield) අඩංගු වන අතර, එය තෙතමනය සහ ධූලි අංශු රඳවා ගනී. මෙම තෙතමනය මයික්‍රෆෝනයේ සංවේදී කැප්සියුලයේ ප්‍රාචීරයට (diaphragm) හානි කළ හැකිය.
පිරිසිදු කිරීම සඳහා පහත සඳහන් තාක්ෂණික පියවර අනුගමනය කරන්න:
- ග්‍රිල් එක ගැලවීම: ප්‍රවේශමෙන් මයික්‍රෆෝනයේ ඉහළ ලෝහමය දැල කරකවා ගලවා ගන්න. කිසිවිටකත් සම්පූර්ණ මයික්‍රෆෝනය ජලයට හෝ දියර වර්ගවලට නිරාවරණය නොකරන්න.
- සනීපාරක්ෂක සේදීම: ගලවා ගත් ලෝහමය දැල සහ ඇතුළත පෙන බෆරය මඳ උණුසුම් ජලය සහ මෘදු සබන් දියරයක් යොදා සෝදන්න. බැක්ටීරියා විනාශ කිරීම සඳහා 70% අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් ද්‍රාවණයක් භාවිත කළ හැකිය.
- වියළීම සහ ගබඩා කිරීම: සේදීමෙන් පසු, ලෝහමය කොටස් සම්පූර්ණයෙන්ම වියළී යන තෙක් පැය කිහිපයක් තබන්න. තෙතමනය සහිතව නැවත සවි කළහොත්, මයික්‍රෆෝනයේ ඇතුළත ඇති සංවේදී කොටස් මලකඩ කෑමට ලක්විය හැකිය. මයික්‍රෆෝනය ගබඩා කිරීමේදී සිලිකා ජෙල් (silica gel) පැකට්ටුවක් බෑගය තුළ තැබීමෙන් අතිරික්ත තෙතමනය ඉවත් කරගත හැකිය.
