පරිසරයේ පවතින ස්වාභාවික වායු සංසරණය සහ තාප ගති විද්‍යාත්මක මූලධර්ම නිවැරදිව උපයෝගී කර ගැනීමෙන්, රෙදි වියලන රාක්කයක් මත ඇති තෙතමනය ඉතා කෙටි කාලයකින් වාෂ්ප කර හැරීමට හැකියාව ලැබේ. ගෘහස්ථව රෙදි වියලීමේදී කාර්යක්ෂමතාව තීරණය වන්නේ කාමරයේ උෂ්ණත්වය, සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය සහ වායු ප්‍රවාහයේ වේගය යන සාධක තුනේ අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වය මතය.
වාෂ්පීකරණය පිටුපස ඇති භෞතික විද්‍යාව
රෙදි සේදීමෙන් පසු ඒවායේ රැඳී පවතින ජල අණු වාෂ්ප බවට පත්වන්නේ සන්තෘප්ත නොවන වායුගෝලයක් වෙත නිදහස් වීමෙනි. මෙම ක්‍රියාවලිය වාෂ්පීකරණය ලෙස හැඳින්වේ. රෙදිවලින් ජලය ඉවත් වීමේ වේගය සෘජුවම රඳා පවතින්නේ අවට වාතයේ ඇති ආර්ද්‍රතා මට්ටම මතය. වාතය දැනටමත් ජල වාෂ්පවලින් පිරී ඇත්නම් (ඉහළ සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය), වාෂ්පීකරණ ක්‍රියාවලිය අඩාල වේ. එබැවින්, රෙදි වියලන ස්ථානයේ වාතය නිරන්තරයෙන් අලුත් වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
මීට අමතරව, උෂ්ණත්වය ඉහළ යත්ම ජල අණුවල චාලක ශක්තිය වැඩි වන අතර, එමඟින් ඒවා ද්‍රව අවස්ථාවේ සිට වායු අවස්ථාව දක්වා වේගයෙන් සංක්‍රමණය වේ. කෙසේ වෙතත්, හුදෙක් තාපය පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ; රෙදි මතුපිටින් වාෂ්ප වන ජල අණු එම ස්ථානයෙන් ඉවත් කිරීමට නිරන්තර වායු ප්‍රවාහයක් අවශ්‍ය වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය සීමාකාරී ස්ථරය (boundary layer) බිඳ දැමීම ලෙස හඳුන්වන අතර, එමඟින් වියළි වාතයට රෙදි මතුපිට සමඟ සම්බන්ධ වීමට වැඩි ඉඩක් ලැබේ.
පෘෂ්ඨ වර්ගඵලය සහ රෙදි එල්ලීමේ නිවැරදි ක්‍රමවේදය
වාෂ්පීකරණ වේගය වැඩි කිරීම සඳහා ඇති සරලම සහ වඩාත්ම ඵලදායී ක්‍රමයක් වන්නේ රෙදිවල පෘෂ්ඨ වර්ගඵලය උපරිම කිරීමයි. රෙදි එකිනෙක මත සමපාත වන සේ හෝ ළඟින් ළඟින් එල්ලීමෙන් තෙතමනය පිටවීම වළක්වන ක්ෂුද්‍ර දේශගුණයක් (microclimate) නිර්මාණය වේ. එමඟින් රෙදි අතර ඇති වාතය ඉක්මනින් ජල වාෂ්පවලින් සන්තෘප්ත වන අතර වියලීමේ වේගය අඩාල වේ.
රාක්කය මත රෙදි පිළිවෙලට සැකසීමේ නීති:
- ප්‍රමාණවත් පරතරය: සෑම රෙදි කැබැල්ලක් අතරම අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 5 ක පමණ හිස් ඉඩක් තැබිය යුතුය. මෙමඟින් වාතයට නිදහසේ රෙදි අතරින් ගලා යාමට හැකි වේ.
- ඝනකම අනුව වර්ග කිරීම: ඝනකමින් වැඩි රෙදි (ජීන්ස්, තුවා වැනි) රාක්කයේ පිටත කෙළවරින්ද, සිහින් රෙදි මැද කොටසින්ද එල්ලන්න. රාක්කයේ පිටත කොටස්වලට වැඩි වායු ධාරාවක් නිරාවරණය වේ.
- ද්විත්ව කම්බි භාවිතය: විශාල හෝ ඝන රෙදි කම්බි දෙකක් හරහා දමා එල්ලීමෙන් (U-හැඩයට) මැදින් කුහරයක් නිර්මාණය වන අතර, එමඟින් ඇතුළත වායු සංසරණය වැඩි දියුණු වේ.
වායු සංසරණය සහ තාප ප්‍රභවයන් කළමනාකරණය
ගෘහස්ථව රෙදි වියලීමේදී කාමරයේ ඇති ස්වාභාවික වායු ධාරා උපයෝගී කර ගැනීම අතිශය වැදගත් වේ. ජනේලයක් අසල රෙදි වියලන රාක්කය තැබීමෙන් බාහිරින් පැමිණෙන වාතය මඟින් තෙතමනය සහිත වාතය නිරන්තරයෙන් ඉවත් කෙරේ. මෙහිදී වායු සංවහන ධාරා (convection currents) වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. උණුසුම් වාතය සැහැල්ලු බැවින් ඉහළට යන අතර, සිසිල් වාතය පහළට පැමිණේ. මෙම ස්වාභාවික චලිතය උපරිම කර ගැනීමට රාක්කය නිවැරදි දිශානතියකට තැබිය යුතුය.
කාමරයේ ස්වාභාවික සුළඟක් නොමැති අවස්ථාවලදී, යාන්ත්‍රික වායු සංසරණය (උදාහරණයක් ලෙස සාමාන්‍ය විදුලි පංකාවක් අවම වේගයකින් ක්‍රියාත්මක කිරීම) මඟින් වියලීමේ ක්‍රියාවලිය දෙගුණයකින් වේගවත් කළ හැකිය. මෙහිදී අරමුණ වන්නේ රෙදි රත් කිරීම නොව, ඒවා වටා ඇති තෙත් වායු ස්ථරය ඉවත් කර වියළි වාතය සැපයීමයි.
රෙදි වර්ගවල රසායනික ව්‍යුහය සහ වියලීමේ කාලය
විවිධ කෙඳි වර්ග ජලය රඳවා තබා ගන්නා ආකාරය එකිනෙකට වෙනස් වේ. කපු (cotton) සහ ලිනන් (linen) වැනි ස්වාභාවික කෙඳි සෙලියුලෝස් වලින් සමන්විත වන අතර, ඒවායේ ඇති හයිඩ්‍රොක්සිල් කාණ්ඩ (hydroxyl groups) නිසා ජල අණු සමඟ ශක්තිමත් හයිඩ්‍රජන් බන්ධන ඇති කරයි. මේ නිසා මෙම කෙඳි ජලය විශාල ප්‍රමාණයක් අවශෝෂණය කරන අතර වියලීමට වැඩි කාලයක් ගනී.
අනෙක් අතට, පොලියෙස්ටර් (polyester) සහ නයිලෝන් (nylon) වැනි කෘතිම කෙඳි ජලභීතික (hydrophobic) ගුණ පෙන්වයි. ඒවායේ රසායනික ව්‍යුහය තුළ ජල අණු බැඳ තබා ගැනීමට නොහැකි බැවින්, ජලය රැඳෙන්නේ තන්තු අතර ඇති කුඩා සිදුරු තුළ පමණි. මෙම භෞතික වෙනස්කම් තේරුම් ගැනීමෙන් රෙදි මිරිකීමේ ක්‍රියාවලිය (spin cycle) වඩාත් කාර්යක්ෂමව සැලසුම් කළ හැකිය. ඝන ස්වාභාවික රෙදි සඳහා ඉහළ වේගයකින් යුත් මිරිකීමක්ද, සියුම් කෘතිම රෙදි සඳහා මධ්‍යම වේගයකින් යුත් මිරිකීමක්ද තෝරාගත යුතුය.
කාර්යක්ෂමව රෙදි වියලීමේ පියවර මාලාව
ඉක්මන් සහ ගුණාත්මක වියලීමක් සඳහා පහත සඳහන් සරල පියවර අනුගමනය කරන්න:
- සේදීම නිම වූ වහාම රෙදි හොඳින් ගසා දැමීමෙන් රැලි ඉවත් කර තන්තු ලිහිල් කරන්න. මෙමඟින් පෘෂ්ඨ වර්ගඵලය තවදුරටත් වැඩි වේ.
- රාක්කය තැබීමට වඩාත් සුදුසු වන්නේ හොඳින් වාතාශ්‍රය ලැබෙන, හිරු එළිය කෙළින්ම නොවැටෙන නමුත් ආලෝකය සහිත ස්ථානයකි.
- වියළෙන විට මුලින්ම වියළී යන සිහින් රෙදි වහාම ඉවත් කර ඝන රෙදි සඳහා වැඩි ඉඩක් ලබා දෙන්න.
- නිවස තුළ අධික ලෙස ආර්ද්‍රතාවය ඉහළ යාම වැළැක්වීම සඳහා රෙදි වියලන කාමරයේ දොර වසා ජනේලය ස්වල්පයක් විවෘතව තබන්න.
