තාප පොම්ප රෙදි වියළන යන්ත්‍රයක් ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද සහ එය විදුලිය ඉතිරි කරන්නේ කවදාද?

තාප පොම්ප රෙදි වියළන යන්ත්‍ර (Heat Pump Dryers) යනු නවීන ගෘහස්ථ තාක්‍ෂණයේ සුවිශේෂී ඉදිරි පියවරක් වන අතර, ඒවා සාම්ප්‍රදායික රෙදි වියළන යන්ත්‍රවලට වඩා 50% දක්වා විදුලිය ඉතිරි කිරීමට සමත් වේ.

තාප පොම්ප තාක්‍ෂණයේ මූලික භෞතික විද්‍යාව

සාම්ප්‍රදායික රෙදි වියළන යන්ත්‍ර (Condenser or Vented Dryers) රෙදි වියළීම සඳහා විශාල විදුලි තාපකයක් (Heating Element) භාවිතා කර වාතය රත් කරයි. ඉන්පසු එම තෙතමනය සහිත වාතය පිටතට මුදා හැරීම හෝ ඝනීභවනය කිරීම සිදු කරයි. මෙහිදී විශාල තාප ශක්ති ප්‍රමාණයක් අපතේ යයි. නමුත් තාප පොම්ප යන්ත්‍ර ක්‍රියා කරන්නේ ප්‍රතිලෝම ශීතකරණ චක්‍රයක් (Reverse Refrigeration Cycle) ලෙසිනි.

මෙහිදී වාතය රත් කර පිටතට යැවීම වෙනුවට, පද්ධතිය තුළ ඇති තාපය නැවත නැවතත් සංසරණය කරමින් භාවිතයට ගනී. මෙයට දායක වන ප්‍රධාන කොටස් හතරක් ඇත: සම්පීඩකය (Compressor), ඝනීභවකය (Condenser), ප්‍රසාරණ කපාටය (Expansion Valve) සහ වාෂ්පකාරකය (Evaporator) ය. මෙම සංවෘත පරිපථය (Closed-loop system) මඟින් තාප ශක්තිය කාර්යක්ෂමව කළමනාකරණය කරයි.

සංවෘත පරිපථ ක්‍රියාවලියේ පියවරෙන් පියවර ක්‍රියාකාරිත්වය

තාප පොම්ප රෙදි වියළන යන්ත්‍රයක ක්‍රියාවලිය ප්‍රධාන අදියර කිහිපයකින් සමන්විත වේ. මෙමඟින් ඇඳුම්වල ඇති ජලය වාෂ්ප කර ඉවත් කිරීම ඉතා සියුම්ව සිදු කෙරේ:

• තෙතමනය උරාගැනීම: බෙරය (Drum) තුළ ඇති උණුසුම් වියළි වාතය රෙදි මතින් ගමන් කරන විට, රෙදිවල ඇති තෙතමනය වාෂ්ප බවට පත් වී වාතයට එකතු වේ.
• සිසිල් කිරීම සහ ඝනීභවනය: මෙම තෙත් සහ උණුසුම් වාතය පද්ධතියේ ඇති වාෂ්පකාරකය (Evaporator) දෙසට ගලා යයි. එහි ඇති ශීතකාරකය (Refrigerant) මඟින් වාතයේ ඇති තාපය උරාගන්නා අතර, එමඟින් වාතය වේගයෙන් සිසිල් වේ. සිසිල් වන විට වාතයේ ඇති ජල වාෂ්ප ද්‍රව බවට පත් වී (ඝනීභවනය වී) ජල ටැංකියට එකතු වේ.
• නැවත රත් කිරීම: තෙතමනය ඉවත් වූ වියළි සිසිල් වාතය ඊළඟට ඝනීභවකය (Condenser) හරහා ගමන් කරයි. එහිදී සම්පීඩකය මඟින් රත් කරන ලද ශීතකාරකයේ තාපය නැවතත් මෙම වාතයට ලබා දේ.
• චක්‍රය නැවත ආරම්භ කිරීම: දැන් නැවතත් රත් වූ වියළි වාතය බෙරය තුළට ඇතුළු වී ඇඳුම් වියළීමේ ක්‍රියාවලිය අඛණ්ඩව සිදු කරයි.

විදුලිය උපරිමයෙන් ඉතිරි කරගත හැක්කේ කවදාද?

තාප පොම්ප රෙදි වියළන යන්ත්‍රයක් මිලදී ගත් පමණින්ම උපරිම විදුලි ඉතිරියක් සිදු නොවේ. ඒ සඳහා භෞතික සාධක කිහිපයක් නිවැරදිව පවත්වා ගත යුතුය:

1. වටපිටාවේ උෂ්ණත්වය (Ambient Temperature)

තාප පොම්ප ක්‍රියා කරන්නේ පරිසරයේ ඇති තාපය හුවමාරු කිරීමෙනි. යන්ත්‍රය තබා ඇති කාමරයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 15 ත් 25 ත් අතර පැවතීම වඩාත් සුදුසුය. ඉතා සිසිල් බිම් මහලක හෝ ගරාජයක (සෙල්සියස් අංශක 10 ට අඩු) යන්ත්‍රය තැබූ විට, අවශ්‍ය තාපය නිපදවීමට සම්පීඩකයට වැඩි කාලයක් සහ ශක්තියක් වැය කිරීමට සිදු වේ.

2. සේදීමේදී ජලය උපරිමයෙන් ඉවත් කිරීම (Spin Speed)

රෙදි සෝදන යන්ත්‍රයේ අවසාන පියවරේදී (Spin Cycle) ඉහළ වේගයක් (අවම වශයෙන් 1200 RPM සිට 1400 RPM දක්වා) භාවිතා කර රෙදිවල ඇති ජලය උපරිමයෙන් ඉවත් කළ යුතුය. රෙදිවල ඉතිරි වන ජල ප්‍රමාණය අඩු වන තරමට, වියළන යන්ත්‍රයට වැය වන කාලය සහ විදුලි පරිභෝජනය විශාල ලෙස අඩු වේ.

3. නිසි නඩත්තුව සහ වාත ගමනාගමනය

සෑම වියළීමේ වාරයකින් පසුවම දූවිලි පෙරහන (Lint Filter) පිරිසිදු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. දූවිලි එකතු වීම නිසා වායු සංසරණය අවහිර වුවහොත්, තාප හුවමාරු ක්‍රියාවලිය අඩාල වී වියළීමට ගත වන කාලය දිගු වේ. එසේම, වසරකට කිහිප වතාවක් පහළ කොටසේ ඇති තාප හුවමාරුකය (Condenser Filter) පිරිසිදු කිරීම ද වැදගත් වේ.

තාප පොම්ප තාක්‍ෂණයේ පාරිසරික සහ ද්‍රව්‍යමය වාසි

සාම්ප්‍රදායික වියළන යන්ත්‍ර සෙල්සියස් අංශක 70-80 ක ඉහළ උෂ්ණත්වයකින් ක්‍රියා කරන අතර, තාප පොම්ප යන්ත්‍ර ක්‍රියා කරන්නේ සෙල්සියස් අංශක 50 ක පමණ මෘදු උෂ්ණත්වයකිනි. මෙම අඩු උෂ්ණත්වය හේතුවෙන් රෙදිපිළිවල කෙඳි (Fibers) විනාශ වීම, හැකිලීම (Shrinkage) සහ වර්ණ අවපැහැ ගැන්වීම අවම වේ. විශේෂයෙන් ලොම් (Wool) සහ සිල්ක් (Silk) වැනි සංවේදී රෙදි වර්ග පවා ඉතා ආරක්ෂිතව වියළා ගත හැකිය.

අවසාන වශයෙන්, තාප පොම්ප රෙදි වියළන යන්ත්‍රයක් යනු දිගුකාලීන ආයෝජනයකි. නිසි නඩත්තුව සහ නිවැරදි පරිසර තත්ත්වයන් යටතේ ක්‍රියා කරවීම මඟින් ඔබේ විදුලි බිල සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරගැනීමටත්, රෙදිපිළිවල ආයු කාලය වැඩි කරගැනීමටත් ඔබට හැකියාව ලැබේ.