තාප පොම්ප රෙදි වියළන යන්ත්‍ර වර්තමාන ගෘහස්ථ කාර්යයන් වඩාත් කාර්යක්ෂම කරන නවීන උපාංගයකි. සාම්ප්‍රදායික වියළන යන්ත්‍රවලට සාපේක්ෂව මේවා ක්‍රියා කරන්නේ සුවිශේෂී තාප ගතික සංවෘත පද්ධතියක් මඟින් වන අතර, එමඟින් පරිසරයට තාපය මුදා හැරීමකින් තොරව බලශක්තිය උපරිම ලෙස ඉතිරි කර දෙයි. මෙම පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ එහි ඇති සියුම් ෆිල්ටර නිසි ලෙස නඩත්තු කිරීමේ වැදගත්කම අවබෝධ කර ගැනීම යන්ත්‍රයේ උපරිම කාර්යක්ෂමතාව පවත්වා ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ.
තාප පොම්ප තාක්ෂණයේ භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලිය
තාප පොම්ප රෙදි වියළන යන්ත්‍රයක් ක්‍රියා කරන්නේ ශීතකරණයක ක්‍රියාවලියට සමාන, නමුත් ප්‍රතිලෝම තාප ගතික චක්‍රයක් මඟිනි. සාම්ප්‍රදායික කොන්ඩෙන්සර් වියළන යන්ත්‍ර මඟින් විදුලි රෙසිස්ටරයක් ආධාරයෙන් වාතය රත් කර, රෙදි වියළා, පසුව එම උණුසුම් වාතය පිටතට මුදා හැරීම සිදු කරයි. නමුත් තාප පොම්ප තාක්ෂණයේදී සිදුවන්නේ වාතය සංවෘත පරිපථයක් තුළ අඛණ්ඩව ප්‍රතිචක්‍රීකරණය වීමයි. මෙහිදී ප්‍රධාන කොටස් දෙකක් ක්‍රියාත්මක වේ: වාෂ්පීකාරකය (Evaporator) සහ ඝනීභවකය (Condenser). යන්ත්‍රය තුළ ඇති ශීතකාරක ද්‍රව්‍යය (Refrigerant) සම්පීඩකයක් (Compressor) මඟින් පීඩනයට ලක් කර ඝනීභවකය වෙත යවනු ලැබේ. එහිදී නිපදවෙන තාපය මඟින් වියළන යන්ත්‍රය තුළ ඇති වාතය රත් කෙරේ. මෙම උණුසුම් වියළි වාතය රෙදි අඩංගು ඩ්‍රම් එක හරහා ගමන් කරන විට, රෙදිවල ඇති තෙතමනය වාෂ්ප බවට පත් කර ගනිමින් වාතය සමඟ මිශ්‍ර වේ. පසුව, මෙම තෙත් වාතය සිසිල් වාෂ්පීකාරකය හරහා ගමන් කරයි. එහිදී වාතයේ උෂ්ණත්වය සීඝ්‍රයෙන් පහත වැටෙන අතර, තෙතමනය ඝනීභවනය වී ජල බිංදු බවට පත්වී එකතු කරන බඳුනකට ගලා යයි. ඉන්පසු වියළි සිසිල් වාතය නැවතත් ඝනීභවකය වෙත ගොස් රත් වී චක්‍රය නැවත ආරම්භ කරයි.
වායු ප්‍රවාහයේ බාධා සහ තාප හුවමාරුවේ කාර්යක්ෂමතාව
තාප පොම්ප වියළන යන්ත්‍රයක සාර්ථක ක්‍රියාකාරිත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පවතින්නේ බාධාවකින් තොර වායු සංසරණය මතය. රෙදි වියළීමේ ක්‍රියාවලියේදී, රෙදිවලින් කැඩී යන ඉතා සියුම් කෙඳි (Lint) සහ දූවිලි අංශු වායු ධාරාව සමඟ පද්ධතිය පුරා ගමන් කරයි. මෙම කෙඳි තාප හුවමාරු ඒකකයේ (Heat Exchanger) ඇති සියුම් ඇලුමිනියම් තහඩු (Fins) මත තැන්පත් වුවහොත්, ඒවා තාපය හුවමාරු වීමේ ක්‍රියාවලිය අඩාල කරයි. වායු ප්‍රතිරෝධය වැඩි වන විට, සම්පීඩකය මත ඇති වන පීඩනය ඉහළ යන අතර, රෙදි වියළීමට ගතවන කාලය සීමාව ඉක්මවා දිගು වේ. මෙය සෘජුවම විදුලි පරිභෝජනය ඉහළ යාමට සහ යන්ත්‍රයේ අභ්‍යන්තර උපාංග ඉක්මනින් දිරාපත් වීමට හේතු වේ. එම නිසා, පද්ධතිය තුළ ඇති විවිධ පෙරහන් (Filters) මඟින් මෙම අපද්‍රව්‍ය ක්‍රමවත්ව පෙරා ඉවත් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ප්‍රාථමික කෙඳි පෙරහන (Lint Filter) නඩත්තු කිරීමේ තාක්ෂණය
ප්‍රාථමික පෙරහන පිහිටා ඇත්තේ යන්ත්‍රයේ දොර විවෘත කරන ස්ථානයේය. එය සෑම වියළීමේ වටයකින් පසුවම අනිවාර්යයෙන්ම පිරිසිදු කළ යුතුය. පිරිසිදු කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියා පටිපාටිය මෙසේය:
- පළමුව, පෙරහන මෘදු ලෙස ඉහළට ඇද පිටතට ගන්න.
- එහි දෙපස පියන් හැර, ඇඟිලි තුඩුවලින් හෝ මෘදු වියළි රෙදි කැබැල්ලකින් එහි එකතු වී ඇති කෙඳි තට්ටුව එක් දිශාවකට පිස දමමින් ඉවත් කරන්න.
- නිරන්තරයෙන් රෙදි මෘදුකාරක (Fabric Softeners) සහ ඩිටර්ජන්ට් භාවිතය නිසා, පෙරහනේ ඇති සියුම් දැල මත නොපෙනෙන සබන් පටලයක් බැඳීමට ඉඩ ඇත. මෙය පරීක්ෂා කිරීම සඳහා පෙරහන මතට ජලය ස්වල්පයක් වත් කරන්න. ජලය නිදහසේ පෙරී නොගොස් රැඳී පවතී නම්, පෙරහන අවහිර වී ඇත.
- එවැනි අවස්ථාවක, මද උණුසුම් ජලය සහ මෘදු බුරුසුවක් ආධාරයෙන් දැල පිරිසිදු කර ගන්න. නැවත යන්ත්‍රයට සවි කිරීමට පෙර එය සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට ඉඩ හැරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ, මන්ද තෙත් පෙරහනක් හරහා වාතය ගමන් කිරීම අපහසු වන බැවිනි.
Condenser සහ ද්විතීයික පෙරහන නඩත්තු කිරීම
ප්‍රාථමික පෙරහනෙන් බේရී යන ඉතා සියුම් දූවිලි අංශු රඳවා ගැනීම සඳහා යන්ත්‍රයේ පහළ කොටසේ ද්විතීයික පෙරහනක් ඇත. මෙය සාමාන්‍යයෙන් සෑම වියළීම් වාර කිහිපයකට පසුව පිරිසිදු කළ යුතුය:
- යන්ත්‍රයේ පහළ ඇති ආරක්ෂිත පියන විවෘත කර, අගුල් මුදා හැර පෙරහන් කුට්ටිය පිටතට ගන්න.
- එහි ඇති ස්පොන්ජ් පෙරහන (Foam filter) ගලවා ගලා යන සීතල ජලයෙන් හොඳින් සෝදා හරින්න. එහි සබන් හෝ රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා නොකිරීමට වගබලා ගන්න.
- ස්පොන්ජ් එක තදින් මිරිකීමෙන් වළකින්න, මන්ද එහි හැඩය වෙනස් වුවහොත් වාතය කාන්දු විය හැක. එය ස්වාභාවිකව වියළීමට ඉඩ හරින්න.
- පෙරහන සවි කරන කුටීරය තුළ ඇති ඇලුමිනියම් තහඩු (Fins) දෙස බලන්න. එහි දූවිලි බැඳී ඇත්නම්, රික්තක පිරිසිදුකාරකයක (Vacuum Cleaner) මෘදු බුරුසු හිසක් සහිත හෝස් එකක් භාවිතයෙන්, තහඩු පිහිටා ඇති දිශාවට (සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ සිට පහළට) මෘදු ලෙස පිරිසිදු කරන්න. මෙම තහඩු ඉතා සියුම් වන අතර, ඇලවීම හෝ නැමීම සිදු වුවහොත් වායු ප්‍රවාහය සම්පූර්ණයෙන්ම අඩාල වේ.
දිගුකාලීන නඩත්තුව සහ යන්ත්‍රයේ ආයු කාලය සුරැකීම
නිසි පරිදි පෙරහන් පිරිසිදු නොකිරීමෙන් යන්ත්‍රයේ උෂ්ණත්ව පාලක සංවේදක (Temperature Sensors) මත දූවිලි බැඳී, රෙදි වියළී ඇති ප්‍රමාණය නිවැරදිව හඳුනා ගැනීමට යන්ත්‍රයට නොහැකි වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රෙදි ඕනෑවට වඩා වියළීම හෝ නිසි ලෙස වියළී නොතිබීම සිදුවිය හැක. සරල පියවර කිහිපයක් අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබේ තාප පොම්ප වියළන යන්ත්‍රය උපරිම කාර්යක්ෂමතාවයෙන් යුතුව වසර ගණනාවක් භාවිතා කිරීමට ඔබට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.
