බාර්කෝඩ් ස්කෑන් කිරීමේදී සිදුවන දෝෂ මඟහරවා ගැනීම සඳහා මුද්‍රණ ක්‍රියාවලියේ භෞතික විද්‍යාව සහ නිවැරදි තාක්ෂණික ශිල්පීය ක්‍රම අවබෝධ කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම ලිපියෙන් බාර්කෝඩ් ලේබල්වල පැහැදිලිභාවය උපරිම මට්ටමක පවත්වා ගනිමින් ස්කෑනර් යන්ත්‍රවලට පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකි පරිදි මුද්‍රණය කරන ආකාරය විද්‍යාත්මකව පැහැදිලි කරයි.
තාප මුද්‍රණ තාක්ෂණය සහ එහි ක්‍රියාකාරිත්වය
බාර්කෝඩ් මුද්‍රණයේදී බහුලවම භාවිත වන්නේ තාප මුද්‍රණ (Thermal Printing) ක්‍රමවේදයයි. මෙහිදී ක්‍රම දෙකක් ප්‍රධාන වේ: සෘජු තාප මුද්‍රණය (Direct Thermal) සහ තාප හුවමාරු මුද්‍රණය (Thermal Transfer). සෘජු තාප මුද්‍රණයේදී රසායනිකව සකසන ලද විශේෂ කඩදාසියක් මතට තාපය යෙදීමෙන් රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදු කර කළු පැහැති සලකුණු මතු කරයි. මෙහිදී අමතර තීන්ත අවශ්‍ය නොවන නමුත්, සූර්යාලෝකය හෝ තාපය හමුවේ මෙම ලේබල් ඉක්මනින් අවපැහැ ගැන්වීමට ලක් වේ. තාප හුවමාරු මුද්‍රණයේදී සිහින් රිබන් පටියක් (Ribbon) රත් කර තීන්ත ද්‍රව්‍යය ලේබල් පත්‍රය මතට තැන්පත් කරනු ලැබේ. මෙය වඩාත් කල් පවතින අතර ඉහළ ප්‍රතිවිරුද්ධතාවයක් (High Contrast) ලබා දෙයි. නිවැරදි මුද්‍රණ ක්‍රමය තේරීමෙන් පරිසර තත්ත්වයන් හමුවේ බාර්කෝඩ් විනාශ වීම වළක්වා ගත හැකිය.
ප්‍රතිවිරුද්ධතාව සහ ආලෝක පරාවර්තනයේ භෞතික විද්‍යාව
බාර්කෝඩ් ස්කෑනර් යන්ත්‍ර ක්‍රියා කරන්නේ ආලෝක කදම්භයක් (ලේසර් හෝ LED) බාර්කෝඩ් එක මතට පරාවර්තනය කිරීමෙනි. එහිදී කළු පැහැති ඉරි ආලෝකය අවශෝෂණය කර ගන්නා අතර සුදු පැහැති හිඩැස් ආලෝකය නැවත ස්කෑනරය වෙත පරාවර්තනය කරයි. මෙම ක්‍රියාවලිය සාර්ථක වීමට නම් කළු සහ සුදු වර්ණ අතර උපරිම ප්‍රතිවිරුද්ධතාවයක් (Contrast) තිබිය යුතුය. දිලිසෙන සුළු (Glossy) කඩදාසි භාවිත කිරීමෙන් ආලෝකය විසුරුවා හැරීම (Specular Reflection) සිදු වන අතර එමඟින් ස්කෑනරයට නිවැරදිව සංඥා ග්‍රහණය කර ගැනීමට නොහැකි වේ. මේ නිසා සෑම විටම මැට් (Matte) නිමාවක් සහිත කඩදාසි තෝරා ගත යුතුය. එමඟින් ආලෝකය ඒකාකාරීව පරාවර්තනය වන අතර ස්කෑන් කිරීමේ දෝෂ අවම වේ.
මුද්‍රණ විභේදනය (DPI) සහ තීන්ත පැතිරීම පාලනය කිරීම
මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ විභේදනය හෙවත් DPI (Dots Per Inch) අගය බාර්කෝඩ් එකක නිරවද්‍යතාව තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකයකි. අවම වශයෙන් DPI 203 ක විභේදනයක් අවශ්‍ය වන අතර, කුඩා ප්‍රමාණයේ බාර්කෝඩ් සඳහා DPI 300 හෝ 600 ක අගයක් වඩාත් සුදුසුය. ඉහළ විභේදනයකින් තොරව සිහින් ඉරි එකිනෙක මිශ්‍ර වී යා හැක. මීට අමතරව 'Ink Bleeding' හෙවත් තීන්ත පැතිරී යාමේ ගැටලුව පාලනය කළ යුතුය. කඩදාසියේ තන්තු දිගේ තීන්ත අවශෝෂණය වීම නිසා ඉරිවල දාර බොඳ විය හැක. මෙය වළක්වා ගැනීමට මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ උෂ්ණත්වය (Darkness/Temperature) නිවැරදි මට්ටමට සකස් කළ යුතුය. අධික උෂ්ණත්වය නිසා තීන්ත ද්‍රව වී දාරවලින් පිටතට ගලා යන අතර, අඩු උෂ්ණත්වය නිසා අසම්පූර්ණ ඉරි මුද්‍රණය වේ.
මුද්‍රණ ශීර්ෂය නඩත්තු කිරීම සහ ක්‍රමාංකනය
ලේබල් මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක පිරිසිදුකම සෘජුවම බාර්කෝඩ්වල ගුණාත්මකභාවයට බලපායි. මුද්‍රණ ශීර්ෂය (Printhead) මත දූවිලි, මැලියම් හෝ තීන්ත කොටස් තැන්පත් වීමෙන් මුද්‍රණයේදී හිඩැස් ඇති විය හැක. මෙම හිඩැස් නිසා බාර්කෝඩ්වල අමතර සුදු ඉරි ඇති වී ස්කෑන් කිරීමේදී වැරදි දත්ත කියවීම් සිදු වේ. මෙය වළක්වා ගැනීම සඳහා සෑම රිබන් පටියක් හෝ ලේබල් රෝලයක් මාරු කරන විටම, අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් (Isopropyl Alcohol) 99% ක් භාවිත කර මුද්‍රණ ශීර්ෂය මෘදු ලෙස පිසදැමිය යුතුය. කිසිවිටකත් තියුණු ආයුධ හෝ ලෝහමය ද්‍රව්‍ය මුද්‍රණ ශීර්ෂය පිරිසිදු කිරීමට භාවිත නොකළ යුතුය, මන්ද එමඟින් එහි ඇති ක්ෂුද්‍ර තාප මූලද්‍රව්‍යවලට ස්ථිර හානි සිදු විය හැකිය.
ලේබල් ද්‍රව්‍ය සහ පාරිසරික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව
බාර්කෝඩ් මුද්‍රණය කරන මාධ්‍යය හෙවත් කඩදාසි වර්ගය තේරීමද ඉතා වැදගත් වේ. තෙතමනය, රසායනික ද්‍රව්‍ය සහ ඝර්ෂණය බහුල පරිසරයක භාවිත කරන ලේබල් සඳහා සාමාන්‍ය කඩදාසි වෙනුවට පොලියෙස්ටර් (Polyester) හෝ පොලිප්‍රොපිලීන් (Polypropylene) වැනි කෘතිම ද්‍රව්‍ය භාවිත කළ යුතුය. මේවා සීරීම්වලට ඔරොත්තු දෙන අතර ජලයෙන් හානි නොවේ. තවද, කඩදාසිවල මතුපිට සුමට බව (Smoothness) ඉටි (Wax) හෝ රෙසින් (Resin) මත පදනම් වූ රිබන් වර්ග නිසි ලෙස උණු වී තැන්පත් වීමට බලපායි. රළු මතුපිටක් සහිත කඩදාසිවල තීන්ත ඒකාකාරීව තැන්පත් නොවන බැවින්, ස්කෑනර් ආලෝකය විකෘති වී ස්කෑන් කිරීම අසාර්ථක විය හැකිය.
පැහැදිලි බාර්කෝඩ් මුද්‍රණය සඳහා පරීක්ෂණ ලැයිස්තුව
- ලේබල් මතුපිට දිලිසෙන සුළු නොවන, මැට් (Matte) නිමාවකින් යුත් කඩදාසි භාවිත කරන්න.
- මුද්‍රණ ශීර්ෂය සෑමවිටම අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් මඟින් පිරිසිදුව තබා ගන්න.
- බාර්කෝඩ් එකේ දෙපසින් ප්‍රමාණවත් 'නිශ්ශබ්ද කලාපයක්' (Quiet Zone) තබන්න.
- මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ උෂ්ණත්ව සැකසුම (Darkness) තීන්ත පැතිරී නොයන මට්ටමකට සකස් කරන්න.
- පරිසර තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන පරිදි සෘජු තාප හෝ තාප හුවමාරු මුද්‍රණ ක්‍රමවේදය තෝරා ගන්න.
