පිඟන් සෝදන යන්ත්‍රයේ කාර්යක්ෂමතාව සහ කල්පැවැත්ම උපරිම කිරීම සඳහා ජලයේ දෘඪතාවට අනුව ලුණු ප්‍රමාණය නිවැරදිව සැකසීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙමගින් පිඟන් මැටි සහ වීදුරු භාණ්ඩ මත සුදු පැහැති ලප ඇතිවීම වළක්වන අතර යන්ත්‍රයේ අභ්‍යන්තර උපාංග පරිමාණයෙන් ආරක්ෂා කරයි.
පිඟන් සෝදන යන්ත්‍ර ලුණු ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද?
පිඟන් සෝදන යන්ත්‍රවල ජලය මෘදු කිරීම සඳහා විශේෂිත ජල මෘදුකාරක පද්ධතියක් (ion-exchange system) අන්තර්ගත වේ. මෙම පද්ධතියේ ඇති රෙසින් අංශු මගින් ජලයේ අඩංගු කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් වැනි ඛනිජ අයන උරා ගනු ලබයි. මෙම ක්‍රියාවලිය නිසා ජලය මෘදු වන අතර, සබන් ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩි වී පිඟන් භාණ්ඩ වඩාත් හොඳින් පිරිසිදු වේ. කෙසේ වෙතත්, කාලයත් සමඟ මෙම රෙසින් අංශු ඛනිජවලින් සංතෘප්ත වන අතර ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව අහිමි වේ. මෙම රෙසින් අංශු නැවත සක්‍රීය කිරීම සඳහා සෝඩියම් අයන අවශ්‍ය වේ. පිඟන් සෝදන යන්ත්‍ර ලුණු යනු අතිශයින්ම පිරිසිදු කරන ලද සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් (NaCl) වන අතර, එය ජලයට දිය වී රෙසින් පද්ධතිය ප්‍රතිජනනය කිරීමට දායක වේ.
සාමාන්‍ය ආහාර පිසීමට ගන්නා ලුණු හෝ මේස ලුණු මේ සඳහා කිසිසේත්ම භාවිතා නොකළ යුතුය. මේස ලුණු වල සිහින් අංශු අඩංගු වන අතර, ඒවායේ ජලය එකතු වීම වැළැක්වීම සඳහා එකතු කරන රසායනික ද්‍රව්‍ය (anti-caking agents) අඩංගු වේ. මෙම රසායනිකයන් මගින් ජල මෘදුකාරක පද්ධතියේ ඇති සියුම් පෙරහන් අවහිර විය හැකි අතර යන්ත්‍රයට ස්ථිර හානි සිදුවිය හැක. එබැවින් විශාල කැට සහිත, පිරිසිදු රසායනික ලුණු පමණක් භාවිතා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ජලයේ දෘඪතාව මැන බැලීම සහ හඳුනා ගැනීම
ඔබගේ ප්‍රදේශයේ ජලයේ පවතින දෘඪතා මට්ටම අනුව යන්ත්‍රයේ ලුණු සැකසුම් තීරණය කළ යුතුය. ජලයේ දෘඪතාව මැනීම සඳහා ප්‍රධාන ක්‍රම කිහිපයක් පවතී:
- දේශීය ජල වාර්තා පරීක්ෂා කිරීම: ඔබේ ප්‍රදේශයේ ජල සම්පාදන ආයතනය මගින් නිකුත් කරනු ලබන ජලයේ ඛනිජ ප්‍රතිශත වාර්තා පරිශීලනය කිරීමෙන් ජලයේ දෘඪතාව නිවැරදිව දැනගත හැක.
- පරීක්ෂණ තීරු (Test Strips) භාවිතය: පිඟන් සෝදන යන්ත්‍රය සමඟ ලැබෙන හෝ වෙළඳපොළෙන් මිලදී ගත හැකි පරීක්ෂණ තීරුවක් කෙටි වේලාවක් ජලයේ ගිල්වා තැබීමෙන් ජලයේ දෘඪතා මට්ටම පහසුවෙන් හඳුනාගත හැක. එහි සිදුවන වර්ණ වෙනස්වීම් ඇසුරින් ජලයේ මෘදු, මධ්‍යම හෝ දැඩි බව තීරණය කළ හැක.
- නිවසේදී සිදුකරන සරල පරීක්ෂණ: සබන් ස්වල්පයක් ජල බෝතලයකට දමා හොඳින් සෙලවූ විට පෙණ නිපදවීම අඩු නම් සහ ජලය බොඳ පැහැයක් ගන්නේ නම්, එම ජලය දැඩි ජලය (hard water) ලෙස හඳුනාගත හැක.
ජලයේ දෘඪතාව සාමාන්‍යයෙන් මනිනු ලබන්නේ ජර්මානු දෘඪතා අංශක (dH) හෝ මිලියනයකට කොටස් (ppm) වලිනි. මෙම අගයන් මත පදනම්ව ඔබේ යන්ත්‍රයේ ලුණු මුදා හැරීමේ ප්‍රමාණය සකස් කළ යුතුය.
පිඟන් සෝදන යන්ත්‍රයේ ලුණු සැකසුම් සකස් කරන්නේ කෙසේද?
නවීන පිඟන් සෝදන යන්ත්‍රවල ජල දෘඪතා මට්ටම අනුව ලුණු පරිභෝජනය පාලනය කිරීමේ හැකියාව පවතී. මෙම සැකසුම් නිවැරදිව සකස් කිරීම මගින් අනවශ්‍ය ලෙස ලුණු නාස්ති වීම වළක්වන අතරම ප්‍රමාණවත් පරිදි ජලය මෘදු කිරීම සහතික කරයි. සැකසුම් සකස් කිරීමේ ප්‍රධාන ක්‍රම දෙකකි:
- ඉලෙක්ට්‍රොනික සැකසුම් (Digital Settings): ඩිජිටල් පැනලයක් සහිත යන්ත්‍රවල, සැකසුම් මෙනුව (Settings Menu) වෙත ගොස් ජල දෘඪතා මට්ටම තෝරාගත හැක. මෙය සාමාන්‍යයෙන් H00 (ලුණු අවශ්‍ය නොවන මෘදු ජලය) සිට H07 (ඉතා දැඩි ජලය) දක්වා පරාසයක පවතී. ඔබේ ජල පරීක්ෂණ වාර්තාවට අනුව ගැලපෙන අගය තෝරා සුරකින්න (Save).
- යාන්ත්‍රික සැකසුම් (Mechanical Settings): පැරණි මාදිලිවල ලුණු බහාලුම අසල හෝ යන්ත්‍රයේ දොරේ ඇතුළත කුඩා කරකැවිය හැකි බොත්තමක් (dial) පවතී. එහි ඇති අංක (උදාහරණයක් ලෙස 1 සිට 4 දක්වා) අනුව ජලයේ දෘඪතාවට ගැලපෙන මට්ටම තෝරාගත යුතුය.
නිවැරදි මට්ටම තෝරා නොගතහොත්, ජලය ප්‍රමාණවත් ලෙස මෘදු නොවීම නිසා වීදුරු භාණ්ඩ මත සුදු පැහැති පැල්ලම් ඉතිරි වීමට හෝ අනවශ්‍ය ලෙස ලුණු ඉක්මනින් අවසන් වීමට ඉඩ ඇත.
ලුණු පිරවීමේ නිවැරදි ක්‍රමවේදය සහ නඩත්තුව
ලුණු පිරවීම සරල ක්‍රියාවලියක් ලෙස පෙනුනද, වැරදි ක්‍රමවේද භාවිතය නිසා යන්ත්‍රයේ ආයු කාලය කෙටි විය හැක. පහත පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් උපරිම ප්‍රතිඵල ලබාගත හැක:
- පුනීලයක් භාවිතා කිරීම: ලුණු බහාලුමේ පියන විවෘත කර, යන්ත්‍රය සමඟ ලැබෙන ප්ලාස්ටික් පුනීලය (funnel) භාවිතයෙන් ලුණු පුරවන්න. මෙයින් ලුණු කැට යන්ත්‍රයේ පතුලට හැලීම වළක්වයි.
- පළමු වරට ජලය පිරවීම: යන්ත්‍රය අලුතින්ම භාවිතා කරන පළමු වතාවේදී පමණක්, ලුණු දැමීමට පෙර බහාලුමට ජලය ලීටරයක් පමණ පිරවිය යුතුය. පසුව ලුණු එකතු කිරීමේදී ජලය පිටතට ගලා යාම සාමාන්‍ය තත්ත්වයකි.
- ලුණු ඉතිරී යාම පිරිසිදු කිරීම: ලුණු පුරවන විට බහාලුමෙන් පිටතට හැලෙන ලුණු කැට සහ ලුණු මිශ්‍ර ජලය වහාම පිරිසිදු කළ යුතුය. මල නොබැඳෙන වානේ (stainless steel) මත ලුණු දිගු වේලාවක් රැඳී තිබුණහොත් එය විඛාදනයට (corrosion) ලක්වී සිදුරු ඇතිවිය හැක. එබැවින් ලුණු පිරවීමෙන් පසු වහාම කෙටි සේදීමේ චක්‍රයක් (quick wash) හිස්ව ක්‍රියාත්මක කිරීම සුදුසුය.
යන්ත්‍රයේ ඇති ලුණු මට්ටම පෙන්වන දර්ශකය (indicator light) දැල්වුණු වහාම ලුණු නැවත පිරවීමට වගබලා ගන්න. නිවැරදිව ලුණු භාවිත කිරීමෙන් ඔබේ පිඟන් සෝදන යන්ත්‍රයේ කාර්යක්ෂමතාවය වසර ගණනාවක් පුරා සුරක්ෂිත කරගත හැක.
