ශීතකරණයක දොරේ ඇති රබර් පටිය (gasket) නිසි පරිදි ක්‍රියා නොකරන විට, එයින් සීතල වාතය පිටතට කාන්දු වී විදුලි පරිභෝජනය ඉහළ යනවා මෙන්ම ආහාර නරක් වීමේ වේගයද වැඩි වේ. මෙම ලිපියෙන් පොදු (universal) රබර් පටියක් නිවැරදිව තෝරාගෙන, එය සවි කරන ආකාරය සහ එහි ආයු කාලය දීර්ඝ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය විද්‍යාත්මක නඩත්තු ක්‍රම පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ.
මිනුම් ලබා ගැනීම සහ නිවැරදි රබර් පටිය තෝරා ගැනීම
පොදු රබර් පටියක් මිලදී ගැනීමට පෙර පැරණි රබර් පටියේ මිනුම් නිවැරදිව ලබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙහිදී ඝනකම, පළල සහ දිග මෙන්ම එහි සවි කිරීමේ ක්‍රමය (slot-in, screw-on හෝ arrow-type) පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ යුතුය. ශීතකරණ දොර සහ ප්‍රධාන බඳ අතර ඇති පරතරය සම්පූර්ණයෙන්ම වැසීමට නම් රබර් පටියේ අභ්‍යන්තර චුම්බක තීරුවේ (magnetic strip) ශක්තිමත්භාවය ප්‍රමාණවත් විය යුතුය.
- දොරේ දාරයේ සිට දාරයට ඇති දිග සහ පළල මිලිමීටර වලින් මැන ගන්න.
- පැරණි රබර් පටියේ හරස්කඩ හැඩය (profile) පරීක්ෂා කර, ඊට සමාන හැඩයක් ඇති පොදු රබර් පටියක් තෝරා ගන්න.
- චුම්බක බලය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය සහ දොර වැසීමේදී සිදුවන පීඩන වෙනස දරාගත හැකි නම්‍යශීලී ද්‍රව්‍යයක් (උදාහරණයක් ලෙස PVC හෝ සිලිකන්) තෝරා ගැනීම වැදගත්ය.
සවි කිරීමට පෙර රබර් පටිය සකස් කිරීම
නව රබර් පටියක් සාමාන්‍යයෙන් ඇසුරුම් කර එවන විට නැවී හෝ රැලි වැටී තිබිය හැක. භෞතික විද්‍යාත්මකව, රබර් හෝ PVC වැනි බහුඅවයවික (polymers) ද්‍රව්‍ය සීතල පරිසරයකදී තද වන අතර උණුසුම් පරිසරයකදී නම්‍යශීලී වේ. එබැවින් සවි කිරීමට පෙර එය යථා තත්ත්වයට පත් කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
මීට හොඳම විසඳුම වන්නේ සෙල්සියස් අංශක 50-60 පමණ උණුසුම් ජලයේ රබර් පටිය විනාඩි 10-15 ක් ගිල්වා තැබීමයි. මෙමගින් එහි ඇති රැලි ඉවත් වී, ද්‍රව්‍යයේ ඇති අභ්‍යන්තර ආතතිය (internal stress) නිදහස් වන අතර, එය ඉතා පහසුවෙන් ශීතකරණ දොරේ හැඩයට හැඩගැසේ. ජලයෙන් ඉවතට ගත් පසු මෘදු රෙදි කඩකින් එය සම්පූර්ණයෙන්ම වියළා ගත යුතුය.
පැරණි පටිය ඉවත් කිරීම සහ අලුත් පටිය සවි කිරීමේ පියවර
නිරවද්‍ය ස්ථාපනය ශීතකරණයේ කාර්යක්ෂමතාව තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකයයි. පැරණි රබර් පටිය ඉවත් කිරීමෙන් පසු, එම කට්ටය (groove) තුළ ඇති දූවිලි, මේද සහ පැරණි මැලියම් කොටස් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ යුතුය. මේ සඳහා අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් (isopropyl alcohol) භාවිත කළ හැක.
නව රබර් පටිය සවි කිරීමේදී පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- මුලින්ම දොරේ කොන් හතරට රබර් පටියේ කොන් නිවැරදිව ඇතුල් කරන්න. මෙය මුළු ව්‍යුහයම සමබරව තබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
- ඉන්පසු කොන් අතර ඇති කොටස් මෘදු ලෙස තෙරපමින් කට්ටය තුළට තල්ලු කරන්න. මෙහිදී රබර් පටිය ඇදීමෙන් (stretching) වළකින්න.
- සවි කිරීමෙන් පසු, දොර වසා කුඩා හිඩැස් පවතීදැයි පරීක්ෂා කරන්න. යම් තැනක හිඩැසක් ඇත්නම්, කෙස් වියළන යන්ත්‍රයක් (hairdryer) මගින් මද උණුසුම් සුළඟක් එම ස්ථානයට අල්ලා රබර් පටිය මෘදු කර අතින් සකස් කරන්න.
රබර් පටියේ ආයු කාලය වැඩි කරන විද්‍යාත්මක නඩත්තුව
රබර් සහ සිලිකන් ද්‍රව්‍ය වාතයේ ඇති ඔක්සිජන් සහ පාරජම්බුල කිරණ නිසා කාලයත් සමග දිරාපත් වීමට (oxidation) ලක් වේ. එසේම, ශීතකරණය ඇරීමේදී සහ වැසීමේදී ඇඟිලිවල ඇති තෙල් සහ කුණු රබර් පටිය මත තැන්පත් වේ. මෙය දිලීර සහ බැක්ටීරියා වර්ධනය වීමට කදිම පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි.
රබර් පටියේ නම්‍යශීලීභාවය රැක ගැනීමට සහ දිලීර වර්ධනය පාලනය කිරීමට සරල රසායනික ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය කළ හැක. සබන් හෝ සැර ඩිටර්ජන්ට් වර්ග භාවිත නොකර, මද උණුසුම් ජලයට බේකින් සෝඩා (sodium bicarbonate) ස්වල්පයක් මිශ්‍ර කර මෘදු මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කඩකින් රබර් පටිය සති දෙකකට වරක් පිසදමන්න. බේකින් සෝඩා මගින් දුර්ගන්ධය නැති කරන අතර මෘදු විෂබීජ නාශකයක් ලෙසද ක්‍රියා කරයි.
පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු රබර් පටිය සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට හැර, එහි නම්‍යශීලී බව රැක ගැනීම සඳහා ග්ලිසරින් (glycerin) හෝ තැලියම් පවුඩර් (talcum powder) ස්වල්පයක් මතුපිට තවරන්න. මෙමගින් රබර් පටිය එකිනෙක ඇලීම වළක්වන අතර දොර විවෘත කිරීමේදී ඇති වන යාන්ත්‍රික ආතතිය අවම කරයි.
