විශාල ප්රමාණයේ බිල්ට්-ඉන් ශීතකරණයක් (built-in refrigerator) මුළුතැන්ගෙයි කැබිනට් පද්ධතිය තුළට නිවැරදිව සැලසුම් කිරීම සෞන්දර්යාත්මක මෙන්ම ක්රියාකාරී අභියෝගයකි. මෙම ක්රියාවලියේදී නිසි වාතාශ්රය සැපයීම, බර පැටවීම් කළමනාකරණය සහ යාන්ත්රික සවි කිරීම් කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. මෙහිදී භෞතික විද්යාත්මක නියමයන්ට අනුකූලව තාපය පිටවීම සහ දොරවල්වල බර සමතුලිත කිරීම නිවැරදිව සිදු නොකළහොත්, උපකරණයේ කාර්යක්ෂමතාව සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටිය හැක.
වායු සංසරණය සහ තාප ගති විද්යාව පිළිබඳ මූලධර්ම
ඕනෑම ශීතකරණයක මූලික ක්රියාවලිය වන්නේ එහි අභ්යන්තරයේ ඇති තාපය අවශෝෂණය කර පිටතට මුදා හැරීමයි. බිල්ට්-ඉන් ශීතකරණයකදී මෙම තාපය මුදා හැරෙන්නේ කැබිනට් එක පිටුපස ඇති සීමිත ඉඩ ප්රමාණයටය. එම නිසා, නිසි වායු සංසරණයක් නොමැති වුවහොත් සම්පීඩකය (compressor) අධික ලෙස රත් වී එහි ආයු කාලය කෙටි වන අතර විදුලි පරිභෝජනයද බෙහෙවින් ඉහළ යයි. මෙය වළක්වා ගැනීමට පහත සඳහන් වාතාශ්රය සැලසුම් අනුගමනය කළ යුතුය.
- පහළ වායු ඇතුල්වීම (Air Intake): කැබිනට්ටුවේ පතුලේ හෝ පාදම (plinth) කොටසේ අවම වශයෙන් වර්ග සෙන්ටිමීටර 200 ක විවෘත ප්රදේශයක් තිබිය යුතුය. මෙමගින් කාමරයේ ඇති සිසිල් වාතය පද්ධතිය තුළට ඇද ගනී.
- පිටුපස වායු නාලිකාව (Chimney Effect): ශීතකරණයේ පිටුපස තාප හුවමාරුකය (condenser) සහ බිත්තිය අතර අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 5 ක ගැඹුරක් සහිත සිරස් වායු නාලිකාවක් තිබිය යුතුය. මෙය උණුසුම් වාතය ඉහළට ගමන් කිරීමට මග පාදයි.
- ඉහළ වායු පිටවීම (Air Outlet): උණුසුම් වාතය සැහැල්ලු වී ඉහළට යන බැවින්, කැබිනට්ටුවේ ඉහළින්ම වර්ග සෙන්ටිමීටර 200 ක වායු පිටවීමක් සකස් කළ යුතුය. මෙය කිසිවිටෙකත් ආවරණය නොකළ යුතුය.
දොර සවි කිරීමේ පද්ධති: ස්ලයිඩින් එදිරිව ස්ථාවර පද්ධති
විශාල ශීතකරණවල දොරවල් ඉතා බරින් යුක්ත වන අතර ඒවා කැබිනට් දොර සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට ක්රම දෙකක් තිබේ. මෙයින් සුදුසු ක්රමය තෝරා ගැනීම කැබිනට් මණ්ඩලයේ කල්පැවැත්මට සෘජුවම බලපායි.
ස්ලයිඩින් පද්ධතිය (Sliding Door System)
මෙහිදී ශීතකරණයේ දොර සහ කැබිනට් දොර රේල් පීලි මගින් සම්බන්ධ වේ. දොර අරින විට කැබිනට් දොර ශීතකරණයේ දොර මත ලිස්සා යයි. මෙම ක්රමයේ වාසිය වන්නේ ස්ථාපනය කිරීමේ පහසුවයි. කෙසේ වෙතත්, කාලයත් සමඟ රේල් පීලි ලිහිල් වීමේ අවදානමක් පවතින අතර, මෙයට දරාගත හැක්කේ සීමිත බරක් පමණි. විශාල ප්රමාණයේ ශීතකරණ සඳහා මෙය නිතරම නිර්දේශ නොකරයි.
ස්ථාවර පද්ධතිය (Door-on-Door / Pantograph System)
මෙහිදී කැබිනට් මුහුණත කෙලින්ම ශීතකරණයේ දොර මත සවි කර ඇත. බර සම්පූර්ණයෙන්ම දරනු ලබන්නේ ශීතකරණයේ ඇති ශක්තිමත් සරනේරු (hinges) මගිනි. විශාල සහ බර දොරවල් සඳහා මෙම ක්රමය වඩාත් සුදුසු වන අතර, මෙය දොරවල් වඩාත් තදින් වැසීමට උපකාරී වේ. මෙහිදී කැබිනට් දොරේ බර ශීතකරණයේ සරනේරුවල උපරිම බර ධාරිතාවට වඩා අඩු බව තහවුරු කර ගත යුතුය.
කැබිනට් ව්යුහය සහ ද්රව්යවල ශක්තිමත්භාවය
විශාල බිල්ට්-ඉන් ශීතකරණයක බර සහ එහි අඩංගු වන ආහාර ද්රව්යවල බර එකතු වූ විට එය විශාල ස්කන්ධයක් (කිලෝග්රෑම් 100 කට වඩා වැඩි) බවට පත්වේ. එම නිසා කැබිනට් එක නිෂ්පාදනය කරන ද්රව්යවල ව්යුහාත්මක ශක්තිමත්භාවය (Structural integrity) ඉතා වැදගත් වේ. ඝනකම වැඩි එම්.ඩී.එෆ් (MDF) හෝ උසස් තත්ත්වයේ ප්ලයිවුඩ් (Plywood) මේ සඳහා භාවිත කළ යුතුය. විශේෂයෙන්ම කැබිනට්ටුවේ පාදම (Plinth) ශීතකරණයේ බර ඒකාකාරව බිමට බෙදා හැරීමට හැකි වන පරිදි ශක්තිමත් විය යුතුය. බිම මතුපිට සම්පූර්ණයෙන්ම සමතලා (level) විය යුතු අතර, එසේ නොමැති වුවහොත් ශීතකරණයේ දොරවල් නිවැරදිව වැසෙන්නේ නැත.
අවකාශීය සැලසුම්කරණය සහ දොර විවෘත වන කෝණය
විශාල බිල්ට්-ඉන් ශීතකරණයක් සඳහා කැබිනට්ටුව සැකසීමේදී නිරවද්යතාවය අත්යවශ්ය වේ. සාමාන්ය කැබිනට් ගැඹුර සෙන්ටිමීටර 60 ක් වන නමුත්, විශාල ශීතකරණයක් සඳහා පිටුපස වාතාශ්රය ඉඩද ඇතුළුව සෙන්ටිමීටර 65 ක පමණ ගැඹුරක් අවශ්ය විය හැකිය. මෙම අමතර සෙන්ටිමීටර 5 ක ප්රමාණය මුළුතැන්ගෙයි සමස්ත සැලසුමට එකඟ වන සේ සකස් කළ යුතුය.
දොර විවෘත වන කෝණය (Opening Angle) තවත් වැදගත් සාධකයකි. විශාල ශීතකරණ වල අභ්යන්තර ලාච්චු සහ රාක්ක සම්පූර්ණයෙන්ම පිටතට ගැනීමට නම් දොර අවම වශයෙන් අංශක 90 සිට 115 දක්වා ප්රමාණයකින් විවෘත විය යුතුය. ශීතකරණය බිත්තියකට යාබදව තබන්නේ නම්, දොර විවෘත වන විට බිත්තියේ නොවැදෙන සේ සෙන්ටිමීටර 5-10 ක පමණ පරතරයක් (filler panel) තැබීමට වගබලා ගත යුතුය.
තාප කලාපකරණය සහ අභ්යන්තර සංවිධානය
විශාල ශීතකරණයක් කාර්යක්ෂමව භාවිතා කිරීමට නම් එහි අභ්යන්තර උෂ්ණත්ව කලාප තේරුම් ගත යුතුය. භෞතික විද්යාත්මක නියමයන්ට අනුව උණුසුම් වාතය ඉහළට යන අතර සිසිල් වාතය පහළට ගමන් කරයි. මේ නිසා ශීතකරණය තුළ විවිධ උෂ්ණත්ව කලාප නිර්මාණය වේ. මෙම කලාප නිවැරදිව භාවිත කිරීමෙන් ආහාර නරක් වීම වළක්වා ගත හැක.
- ඉහළ රාක්ක: මෙහි උෂ්ණත්වය සාපේක්ෂව ස්ථාවර වන අතර, පිසූ ආහාර, බීම වර්ග සහ කල් තබා ගන්නා ද්රව්ය ගබඩා කිරීමට සුදුසුය.
- මැද රාක්ක: කිරි නිෂ්පාදන, චීස් සහ බටර් සඳහා වඩාත් සුදුසුය.
- පහළ රාක්ක (වඩාත්ම සිසිල් කලාපය): අමු මස් සහ මාළු වැනි ඉක්මනින් නරක් වන ද්රව්ය සඳහා සුදුසුය.
- පහළ ලාච්චු: ආර්ද්රතා පාලනය සහිත මෙම ලාච්චු එළවළු සහ පලතුරු වල නැවුම්බව ආරක්ෂා කිරීමට විශේෂයෙන් සැලසුම් කර ඇත.