සීඩී (CD) ධාවකයක් සහිත රේඩියෝ යන්ත්‍ර කාලයත් සමඟ දූවිලි හා කුණු එකතු වීම නිසා ඒවායේ ශබ්දයේ ගුණාත්මකභාවය සහ ක්‍රියාකාරීත්වය අඩු විය හැකිය. නිවැරදි භෞතික සහ රසායනික ක්‍රමවේද භාවිතයෙන් මෙම සංවේදී ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග නිවසේදීම ආරක්ෂිතව පිරිසිදු කර නඩත්තු කරන්නේ කෙසේදැයි මෙම ලිපියෙන් පැහැදිලි කෙරේ.
ඔප්ටිකල් ලේසර් කාචය පිරිසිදු කිරීමේ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදය
සීඩී ධාවකයක වඩාත්ම සංවේදී කොටස වන්නේ දත්ත කියවීම සඳහා භාවිත කරන ලේසර් කාචයයි (optical pickup lens). මෙම කාචය මඟින් නිකුත් කරන ආලෝක කිරණය සීඩී තැටියේ ඇති ක්ෂුද්‍ර පථයන් (pits and lands) මත පතිත වී පරාවර්තනය විය යුතුය. කාචය මත ඉතා සියුම් දූවිලි අංශුවක් තැන්පත් වුවද, ආලෝකය විසිරීමකට (light scattering) ලක්වන අතර එමඟින් දත්ත නිවැරදිව කියවීමට නොහැකි වී ශබ්දය බිඳීම හෝ තැටිය ධාවනය නොවීම (skipping) සිදු වේ.
කාචය පිරිසිදු කිරීම සඳහා කිසි විටෙකත් සාමාන්‍ය ජලය හෝ ගෘහස්ථ පිරිසිදුකාරක දියර වර්ග භාවිත නොකළ යුතුය. ඒ වෙනුවට 99% ක් පිරිසිදු අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් (isopropyl alcohol) භාවිත කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල්වල ඇති සුවිශේෂී රසායනික ලක්ෂණය වන්නේ එය ඉතා වේගයෙන් වාෂ්ප වීම සහ මතුපිට කිසිදු අපද්‍රව්‍යයක් හෝ තෙතමනයක් ඉතිරි නොකිරීමයි. පිරිසිදු කිරීම සඳහා ඉතා සියුම් මයික්‍රෝෆයිබර් ස්වැබ් එකක් (microfiber swab) හෝ කපු පුළුන් කූරක් ගෙන, එහි අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් ස්වල්පයක් තවරා, ඉතා සැහැල්ලුවෙන් රවුම් චලිතයකින් (circular motion) කාචයේ මතුපිට පිසදැමිය යුතුය. අධික පීඩනයක් යෙදීමෙන් කාචයේ සීරීම් ඇති විය හැකි බැවින් ඉතා ප්‍රවේශම් විය යුතුය.
බාහිර ආවරණය සහ පාලක බොත්තම් නඩත්තුව
රේඩියෝ යන්ත්‍රයේ බාහිර ආවරණය බොහෝ විට ප්ලාස්ටික්, ලී හෝ ලෝහවලින් නිමවා ඇත. ප්ලාස්ටික් මතුපිට පිරිසිදු කිරීමේදී රසායනික ප්‍රතික්‍රියා මඟින් ප්ලාස්ටික් අවපැහැ ගැන්වීම වැළැක්වීම සඳහා උදාසීන pH අගයක් ඇති පිරිසිදුකාරකයක් භාවිත කළ යුතුය. ප්‍රබල ද්‍රාවක (strong solvents) මඟින් ප්ලාස්ටික්වල ඇති බහුඅවයවික (polymers) දාමයන් බිඳ දමා මතුපිට ස්ථිර ලෙස හානි කළ හැකිය.
නඩත්තු ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කිරීමට පෙර සැමවිටම විදුලි සැපයුම විසන්ධි කරන්න. මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කැබැල්ලක් ගෙන එයට ජලය සහ උදාසීන දියර සබන් ස්වල්පයක් මිශ්‍ර කර සාදාගත් ද්‍රාවණයෙන් ඉතා සැහැල්ලුවෙන් තෙත් කරන්න. රෙදි කැබැල්ලෙන් දියර බිංදු නොවැටෙන සේ හොඳින් මිරිකා හැරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථ තුළට ජලය කාන්දු වීමෙන් කෙටි පරිපථ (short circuits) ඇති විය හැකි බැවිනි. බොත්තම් සහ ස්විච් අතර ඇති කුඩා සිදුරු පිරිසිදු කිරීම සඳහා වියළි, මෘදු බුරුසුවක් භාවිත කළ හැකිය. මෙහිදී තෙතමනය සහිත දෑ කිසිසේත්ම භාවිත නොකළ යුතුය.
ස්පීකර් රෙදි (Speaker Grille Fabric) පිරිසිදු කිරීම
බොහෝ ඕඩියෝ පද්ධතිවල ස්පීකර් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා විශේෂිත රෙදි ආවරණයක් යොදා ඇත. මෙම රෙදි ඉතා පහසුවෙන් දූවිලි අංශු ආකර්ෂණය කර ගනී. ස්පීකර් රෙදි පිරිසිදු කිරීම සඳහා අඩු බලැති රික්තක පිරිසිදුකාරකයක් (vacuum cleaner) මෘදු බුරුසු හිසක් (brush attachment) සමඟ භාවිත කළ හැකිය. මෙහිදී රෙදි ඇදීමකට හෝ හානි වීමකට ලක් නොවන සේ ඉතා සැහැල්ලුවෙන් ඉහළ සිට පහළට චලනය කළ යුතුය.
රෙදි ආවරණය මත කිසියම් පැල්ලමක් ඇත්නම්, මෘදු රෙදි කැබැල්ලක් සහ ආසවනය කළ ජලය (distilled water) භාවිතයෙන් එය ඉවත් කළ හැකිය. සාමාන්‍ය නළ ජලයේ අඩංගු ඛනිජ ලවණ (minerals) වියළී ගිය පසු රෙදි මත සුදු පැහැති ලප ඉතිරි විය හැකි බැවින් ආසවනය කළ ජලය භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය.
ස්ථිති විද්‍යුතය පාලනය සහ දූවිලි වැළැක්වීම
ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ ක්‍රියාත්මක වන විට ඒවායේ ඇති වන විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර හේතුවෙන් අවට ඇති දූවිලි අංශු ස්ථිති විද්‍යුත් ආකර්ෂණය (electrostatic attraction) මඟින් උපකරණය දෙසට ඇදී එයි. මෙය වැළැක්වීම සඳහා ප්‍රති-ස්ථිතික (anti-static) මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි භාවිත කිරීම ඉතා සාර්ථක ක්‍රමයකි. මෙම රෙදි මඟින් මතුපිට ඇති ස්ථිති විද්‍යුත් ආරෝපණ උදාසීන කරන බැවින් නැවත දූවිලි බැඳීමේ වේගය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වේ.
මීට අමතරව, සීඩී තැටි ඇතුළු කරන ට්‍රේ එක (CD tray) භාවිත නොකරන සෑම අවස්ථාවකදීම වසා තැබීමට වගබලා ගන්න. ට්‍රේ එක විවෘතව තැබීමෙන් සෘජුවම අභ්‍යන්තර යාන්ත්‍රණයට සහ ලේසර් කාචයට දූවිලි ඇතුළු වීමට මඟ පෑදේ.
නිවැරදිව තැන්පත් කිරීම සහ පාරිසරික බලපෑම්
උපකරණයේ දිගුකාලීන පැවැත්ම සඳහා එය තබන ස්ථානය ඉතා වැදගත් වේ. සෘජු සූර්යාලෝකය ලැබෙන ස්ථාන හෝ තාප උත්පාදක යන්ත්‍ර අසල රේඩියෝව තැබීමෙන් වළකින්න. අධික උෂ්ණත්වය නිසා ප්ලාස්ටික් කොටස් විකෘති වීම සහ ලේසර් ධාවකයේ ඇති ලිහිසිකාරක (lubricants) වියළී යාම සිදු විය හැකිය. එමෙන්ම, වාතයේ ඇති අධික ආර්ද්‍රතාවය (humidity) නිසා අභ්‍යන්තර ලෝහ කොටස් මලකඩ කෑමට සහ ලේසර් කාචය මත තෙතමනය ඝනීභවනය වීමට ඉඩ ඇත.
