අතේ ගෙන යා හැකි රූපවාහිනියකින් පැහැදිලි සහ ස්ථාවර දර්ශන ලබා ගැනීම සඳහා ඇන්ටෙනාව ස්ථානගත කිරීම හුදෙක් අහඹු ලෙස සිදු කරන්නක් නොවේ. ඒ සඳහා විද්යුත් චුම්බක තරංග ප්රචාරණය සහ ද්රව්යමය බාධක ක්රියා කරන ආකාරය පිළිබඳ භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්ම අවබෝධ කර ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
විද්යුත් චුම්බක තරංග සහ ගොඩනැගිලි ද්රව්යවල බලපෑම
රූපවාහිනී සංඥා සම්ප්රේෂණය වන්නේ UHF (Ultra High Frequency) සහ VHF (Very High Frequency) තරංග ඔස්සේය. මෙම තරංග වාතය හරහා ගමන් කිරීමේදී විවිධ ද්රව්ය මඟින් අවශෝෂණය හෝ පරාවර්තනය කරනු ලබයි. නිවසක් සෑදීමට ගන්නා ශක්තිමත් කොන්ක්රීට්, ගඩොල් සහ විශේෂයෙන්ම නවීන තාප රෝධක ජනේල වීදුරු (Low-E glass) සංඥා තීව්රතාවය බෙහෙවින් අඩු කරයි. ලෝහමය රාමු හෝ ජනේල දැල් "ෆැරඩේ කූඩුවක්" (Faraday Cage) ලෙස ක්රියා කරමින් විද්යුත් චුම්බක තරංග ඇතුළු වීම වළක්වයි. එම නිසා, ඇන්ටෙනාව ස්ථානගත කිරීම සඳහා නිවසේ ජනේලයක් අසල හෝ බාහිර බිත්තිවලට අවම දුරකින් යුත් ස්ථානයක් තෝරාගත යුතුය.
සංඥා ධ්රැවීකරණය සහ දිශානතියේ වැදගත්කම
විකාශන කුළුණෙන් නිකුත් කරන තරංග සිරස් (vertical) හෝ තිරස් (horizontal) ලෙස ධ්රැවීකරණය වී ඇත. උපරිම සංඥා ශක්තියක් ලබා ගැනීමට නම්, ඔබගේ අතේ ගෙන යා හැකි ඇන්ටෙනාවද මෙම ධ්රැවීකරණයට අනුරූපව තැබිය යුතුය. ධ්රැවීකරණය නොගැලපෙන විට සංඥා ශක්තිය විශාල වශයෙන් නැති වී යයි. ඇන්ටෙනාවේ සැරයටි හෝ පුවරුව තිරස් අතට සහ සිරස් අතට හරවමින්, ඔබේ ප්රදේශයට ගැලපෙන නිවැරදි කෝණය හඳුනා ගැනීම අත්හදා බැලිය යුතුය. සාමාන්යයෙන් විකාශන කුළුණ පිහිටි දිශාවට සෘජුව මුහුණ ලා ඇන්ටෙනාව තැබීමෙන් හොඳම ප්රතිඵල ලැබේ.
විද්යුත් චුම්බක මැදිහත්වීම් (EMI) මඟහැරීම
ගෘහස්ථ පරිසරයේ පවතින අනෙකුත් විද්යුත් උපකරණ මඟින් නිකුත් කරන විද්යුත් චුම්බක ක්ෂේත්ර රූපවාහිනී සංඥාවලට බාධා පමුණුවයි. Wi-Fi රවුටර, මයික්රෝවේဝ် උඳුන්, LED බල්බවල ඇති ස්විචින් බල සැපයුම් (SMPS) සහ ශීතකරණ වැනි උපකරණ මෙයට උදාහරණ වේ. මෙම උපකරණවලින් පිටවන අධි සංඛ්යාත ඝෝෂාව (RF noise) ඇන්ටෙනාව මඟින් ග්රහණය කරගන්නා සංඥාව දුර්වල කරයි. එබැවින්, ඇන්ටෙනාව සහ රූපවාහිනී කේබලය මෙවැනි උපකරණවලින් අවම වශයෙන් මීටර් 1.5ක් හෝ 2ක් ඈතින් තැබීමට වගබලා ගන්න. කේබල් එකිනෙක පටලැවීමෙන් වළකින්න.
බහු-පථ ප්රචාරණය සහ උස සකස් කිරීම
ඇන්ටෙනාව පොළොව මට්ටමේ සිට හැකිතාක් ඉහළින් තැබීමෙන් සංඥා ග්රහණය වඩාත් ස්ථාවර වේ. පහත් මට්ටම්වලදී අවට ඇති ගෘහ භාණ්ඩ, මිනිස් සංචලනය සහ බිත්ති මඟින් තරංග පරාවර්තනය වේ. මෙම පරාවර්තනය වූ තරංග (reflected waves) සෘජු තරංගය සමඟ එකම අවස්ථාවකදී ඇන්ටෙනාව වෙත ළඟා නොවේ. මෙම සංසිද්ධිය බහු-පථ ප්රචාරණය (multipath propagation) ලෙස හඳුන්වන අතර, එමඟින් සංඥා එකිනෙක අවලංගු වීම හෝ විකෘති වීම සිදු වේ. ඇන්ටෙනාව උසින් වැඩි තැනක තැබීමෙන් මෙම පරාවර්තන බලපෑම බෙහෙවින් අඩු කරගත හැකිය.
නිවැරදි කේබල් භාවිතය සහ සම්බන්ධතා ස්ථායිතාව
සංඥාව ඇන්ටෙනාවේ සිට රූපවාහිනිය වෙත ගලා යන්නේ කොඇක්සියල් කේබලය (coaxial cable) හරහාය. මෙම කේබලයේ ලෝහමය ආවරණය (shielding) බාහිර මැදිහත්වීම්වලින් ඇතුළත ඇති තඹ සන්නායකය ආරක්ෂා කරයි. කේබලය තදින් නැමීම හෝ ඇඹරීම නොකළ යුතුය. මන්දයත්, කේබලයේ අභ්යන්තර ව්යුහය වෙනස් වීමෙන් එහි ප්රතිරෝධය (impedance - සාමාන්යයෙන් 75 ohms) වෙනස් වී සංඥා හානියක් (signal loss) සිදු විය හැකි බැවිනි. සම්බන්ධක ජැක් එක (RF connector) රූපවාහිනී පෝට් එකට තදින් සහ ස්ථාවරව සම්බන්ධ කර ඇති බව සහතික කරගන්න.
පියවරෙන් පියවර සුසර කිරීමේ ක්රියාවලිය
ඇන්ටෙනාවේ පිහිටීම සුළු වශයෙන් වෙනස් කළ සෑම අවස්ථාවකම රූපවාහිනියේ සංඥා ස්කෑන් කිරීමේ (channel scan) ක්රියාවලිය නැවත සිදු කළ යුතුය. සංඥා ඩිජිටල් (DVB-T2 වැනි) තාක්ෂණයෙන් ක්රියාත්මක වන විට, ඇනලොග් සංඥා මෙන් නොව, රූපය ලැබෙන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම පැහැදිලිව හෝ කිසිසේත්ම නොලැබෙන ආකාරයෙනි (cliff effect). එබැවින්, ඇන්ටෙනාව අංශක 30 බැගින් හරවමින්, එක් එක් ස්ථානයේදී රූපවාහිනී සැකසුම් මඟින් සංඥා ගුණාත්මකභාවය (Signal Quality) සියයට කීයක්දැයි පරීක්ෂා කර උපරිම අගය ලැබෙන ස්ථානයේ ඇන්ටෙනාව ස්ථාවර කරන්න.