ස්වයංක්‍රීය ප්‍රොජෙක්ටර් තිරයක් නිවසේ සිනමා අත්දැකීම ඉහළ නැංවීමට උපකාරී වන නමුත් එහි යාන්ත්‍රික මෝටරයෙන් නිකුත් වන අනවශ්‍ය ශබ්දය එම අත්දැකීමට බාධාවක් විය හැකිය. ප්‍රොජෙක්ටර් තිරය සුමටව සහ සම්පූර්ණයෙන්ම නිහඬව ක්‍රියා කරවීම සඳහා යාන්ත්‍රික කම්පන අවම කිරීමේ තාක්ෂණයන් සහ නිවැරදි ස්ථාපන ක්‍රමවේදයන් ක්‍රියාත්මක කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
භෞතික විද්‍යාත්මක පසුබිම සහ මෝටර් ශබ්දය ඇතිවීම
ස්වයංක්‍රීය ප්‍රොජෙක්ටර් තිර ක්‍රියා කරනු ලබන්නේ ඒවායේ ඇති අභ්‍යන්තර ටියුබුලර් මෝටර (tubular motors) මඟිනි. මෙම මෝටර ක්‍රියාත්මක වන විට විද්‍යුත් චුම්භක බලය යාන්ත්‍රික බලය බවට පරිවර්තනය වන අතර එහිදී යම් ප්‍රමාණයක කම්පනයක් (vibration) ජනිත වේ. මෙම කම්පන තරංග තිරයේ ලෝහමය ආවරණය (casing) හරහා ගමන් කර, එය සවි කර ඇති බිත්තිය හෝ සිවිලිම ද්විතීයික ශබ්ද තරංග පතුරුවන්නෙකු (sound board) බවට පත් කරයි. මේ නිසා මෝටරයේ ස්වභාවික ශබ්දයට වඩා වැඩි ශබ්දයක් කාමරය පුරා දෝංකාර දීමට පටන් ගනී.
මෙම සංසිද්ධිය අවම කිරීම සඳහා භෞතික විද්‍යාත්මක මූලධර්ම භාවිත කළ යුතුය. ඝනත්වය වැඩි ද්‍රව්‍ය හරහා කම්පන තරංග ගමන් කිරීමේ වේගය සහ ශක්තිය වැඩිය. එම නිසා, මෝටරය සහ බිත්තිය අතර ඇති සෘජු ලෝහමය සම්බන්ධතාවය බිඳ දැමීම ශබ්දය පාලනය කිරීමේ මූලික පියවර වේ. මේ සඳහා ශබ්ද තරංග අවශෝෂණය කළ හැකි මෘදු සහ ප්‍රත්‍යාස්ථ (elastic) ද්‍රව්‍ය භාවිත කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
කම්පන පරිවරණය සහ ස්ථාපන ක්‍රමවේද
තිරය සවි කිරීමේදී සෘජුවම බිත්තියට ඇණ ගැසීම වෙනුවට ධ්වනි විද්‍යාත්මකව පරිවරණය කරන ලද සවි කිරීම් ක්‍රම (acoustic isolation mounts) භාවිතා කළ යුතුය. මෙහිදී අනුගමනය කළ හැකි සරල සහ ඵලදායී ක්‍රමවේද කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
- රබර් වොෂර් භාවිතය (Rubber Washers): සවිකරන ඇණ සහ තිරයේ ලෝහ රාමුව අතරට රබර් වොෂර් ඇතුළත් කිරීමෙන් ලෝහයෙන් ලෝහයට සිදුවන කම්පන සම්ප්‍රේෂණය විශාල ලෙස අඩු කළ හැකිය.
- නියෝප්‍රීන් පෑඩ්ස් (Neoprene Pads): තිරයේ පසුපස ආවරණය බිත්තියට ස්පර්ශ වන ස්ථානවල ඝනකමින් අඩු නියෝප්‍රීන් හෝ පොලියුරේතන් පෑඩ් ඇලවීමෙන් බිත්තිය දෙසට සිදුවන සෘජු තෙරපුම සහ කම්පනය අවශෝෂණය වේ.
- සිවිලිමට සවි කිරීමේ උපක්‍රම: සිවිලිම හිස් අවකාශයකින් යුක්ත නම් (උදාහරණයක් ලෙස ජිප්සම් සිවිලිම්), එය ශබ්දය විශාල කරන බෙරයක් මෙන් ක්‍රියා කරයි. එවැනි අවස්ථාවලදී ව්‍යුහාත්මක බාල්ක (joists) වෙතට පමණක් තිරය සවි කිරීමට වගබලා ගත යුතුය.
යාන්ත්‍රික නඩත්තුව සහ ලිහිසි ද්‍රව්‍යවල රසායන විද්‍යාව
කාලයත් සමඟ මෝටරයේ ගියර් පද්ධතිය සහ රෝලර් කොටස්වල ඝර්ෂණය (friction) වැඩි වේ. මෙම ඝර්ෂණය නිසා ලෝහමය කොටස් එකිනෙක ගැටී සිහින් කිරි කිරි ශබ්දයක් ඇතිවිය හැකිය. යාන්ත්‍රික කොටස් නිසි පරිදි ලිහිසි කිරීම මඟින් මෙම ඝර්ෂණය අවම කර ශබ්දය නැති කළ හැකිය. නමුත් වැරදි ලිහිසි ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් පද්ධතියට හානි සිදුවිය හැකිය.
ලිහිසි ද්‍රව්‍ය තෝරා ගැනීමේදී පහත කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය:
- සිලිකන් ලිහිසි ද්‍රව්‍ය (Silicone Lubricants): ප්ලාස්ටික් සහ රබර් කොටස් අඩංගු ගියර් පද්ධති සඳහා සිලිකන් මත පදනම් වූ ලිහිසි ද්‍රව්‍ය වඩාත් සුදුසුය. මේවා ප්ලාස්ටික් ද්‍රව්‍ය දිරාපත් නොකරන අතර දිගුකාලීන ආරක්ෂාවක් සපයයි.
- ටෙෆ්ලෝන් වියළි ස්ප්‍රේ (Dry PTFE Spray): දූවිලි එකතු වීම වැළැක්වීම සඳහා වියළි ලිහිසි ද්‍රව්‍ය භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය. තෙතමනය සහිත සාමාන්‍ය තෙල් වර්ග භාවිත කළහොත් කාලයත් සමඟ ඒවා මත දූවිලි තැන්පත් වී ඝර්ෂණය තවත් වැඩි විය හැකිය.
- ඛනිජ තෙල් භාවිතයෙන් වැළකීම: ඛනිජ තෙල් (mineral oils) හෝ සාමාන්‍ය ග්‍රීස් වර්ග ප්ලාස්ටික් කොටස් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර ඒවා දුර්වල කිරීමට ඉඩ ඇති බැවින් ඒවා භාවිතයෙන් වැළකිය යුතුය.
ප්‍රශස්ත ක්‍රියාකාරීත්වය සඳහා ක්‍රමානුකූල පියවර
තිරය දිගුකාලීනව නිහඬව තබා ගැනීම සඳහා පහත දැක්වෙන ක්‍රමානුකූල නඩත්තු පියවර අනුගමනය කරන්න:
- පළමු පියවර: තිරයේ ආවරණය මත දූවිලි බැඳී ඇත්දැයි බැලීමට වියළි මෘදු පියනකින් එය නිතිපතා පිරිසිදු කරන්න. දූවිලි අභ්‍යන්තර රෝලරයට ඇතුල් වීම ශබ්දයට ප්‍රධාන හේතුවකි.
- දෙවන පියවර: සවි කර ඇති ඇණ සහ රබර් වොෂර් තදින් පවතීදැයි පරීක්ෂා කරන්න. ලිහිල් වූ සවි කිරීම් මඟින් අමතර කම්පන ශබ්ද ඇති කරයි.
- තුන්වන පියවර: වසරකට වරක් පමණ රෝලර් අක්ෂයන්ට (roller shafts) සුදුසු වියළි ටෙෆ්ලෝන් ලිහිසි ද්‍රව්‍ය ස්වල්පයක් යොදන්න.
මෙම මූලධර්ම සහ ක්‍රමවේද නිවැරදිව අනුගමනය කිරීමෙන්, ඔබේ ස්වයංක්‍රීය ප්‍රොජෙක්ටර් තිරය කිසිදු බාධාකාරී ශබ්දයකින් තොරව, ඉතා සුමටව සහ නිහඬව ක්‍රියා කරවා ගැනීමට ඔබට හැකි වනු ඇත.
