ඇඳුමක කෝපි පැල්ලමක් ඇති වූ සැනින් බොහෝ දෙනෙක් කරන්නේ එය උඩින් ඇතිල්ලීමයි. නමුත් මෙයින් සිදු වන්නේ කෝපි අංශු රෙදි කෙඳි තුළට තවත් තදින් කිඳා බැසීම පමණක් වන අතර වඩාත් සාර්ථකම ක්රමය වන්නේ රෙදිකඩ කණපිට හරවා පිටුපසින් ජලය ගලා යාමට සැලැස්වීමයි.
කණපිටින් සේදීමේ භෞතික විද්යාව
කෝපි යනු ජලයේ ද්රාව්ය කාබනික ද්රව්ය අඩංගු පානයකි. පැල්ලම ඇති වූ වහාම රෙදිකඩෙහි පිටුපස පැත්තෙන් (කණපිටින්) සිසිල් ජල ධාරාවක් ඇල්ලූ විට, ජලයේ පීඩනය මඟින් රෙදි කෙඳි අතර රැඳී ඇති කෝපි අංශු ආපසු ඉදිරිපස දෙසට තල්ලු කර ඉවත් කරයි. මෙහිදී උණුසුම් ජලය වෙනුවට අනිවාර්යයෙන්ම සිසිල් ජලය භාවිතා කළ යුතුය. උණුසුම් ජලය මඟින් කෝපි වල ඇති ටැනින් (Tannins) රසායනික සංයෝග රෙදි කෙඳි සමඟ ස්ථිරව බැඳීමට ලක් කරයි.
පියවරෙන් පියවර නිවැරදිව ක්රියාත්මක වන ආකාරය
නොපෙනෙන ලෙස පැල්ලම ඉවත් කිරීම සඳහා පහත සඳහන් තාක්ෂණික පියවර අනුගමනය කරන්න:
- පළමු පියවර: පැල්ලම ඇති වූ වහාම රෙදිකඩ කණපිට හරවන්න. කිසිවිටකත් පැල්ලම ඇති ප්රදේශය අතින් හෝ රෙදි කැබැල්ලකින් නොඅතුල්ලන්න.
- දෙවන පියවර: සින්ක් එකක කරාමයෙන් ගලා යන මද සිසිල් ජල ධාරාවකට කෙලින්ම පැල්ලම පිටුපස කොටස අල්ලන්න. ජල පීඩනය මඟින් කෝපි වර්ණකය රෙදි කෙඳි අතරින් පිටතට ගලා යාමට ඉඩ හරින්න.
- තෙවන පියවර: ඉන්පසු මෘදු ද්රව සබන් බින්දුවක් පැල්ලම ඇති ස්ථානයට (ඉදිරිපසින්) තබා ඇඟිලි තුඩුවලින් මෘදුව තට්ටු කරන්න. චක්රීයව අතුල්ලීමෙන් වළකින්න.
- සිව්වන පියවර: නැවත වරක් කණපිට පැත්තෙන් ජලයෙන් සෝදා හරින්න.
රසායනික ප්රතික්රියා මඟින් මුරණ්ඩු පැල්ලම් ඉවත් කිරීම
කෝපි පැල්ලම වියළී ගොස් ඇත්නම්, සරල ජල පීඩනය පමණක් ප්රමාණවත් නොවේ. මේ සඳහා ඔක්සිජන් බ්ලීච් (Oxygen bleach) හෝ සෝඩියම් පර්කාබනේට් අඩංගු මෘදු පිරිසිදුකාරකයක් භාවිතා කළ හැකිය. ඔක්සිජන් බ්ලීච් ජලය සමඟ මිශ්ර වූ විට සක්රීය ඔක්සිජන් බුබුළු මුදාහරින අතර, එමඟින් කෝපි වල ඇති වර්ණක අණු රසායනිකව බිඳ දමයි. මෙම ක්රියාවලියේදී රෙදි වර්ගය පිළිබඳව සැලකිලිමත් වීම අත්යවශ්ය වේ. කපු සහ ලිනන් වැනි ශක්තිමත් කෙඳි සඳහා මෙම ක්රමය වඩාත් සුදුසු වන අතර, සිල්ක් හෝ ලොම් වැනි සත්ව කෙඳි සහිත රෙදි සඳහා වඩාත් මෘදු පිරිසිදුකාරකයක් තෝරාගත යුතුය.
පූර්වාරක්ෂාව සහ වැළකිය යුතු වැරදි
කෝපි පැල්ලම් ඉවත් කිරීමේදී බොහෝ දෙනෙකු අතින් සිදුවන ප්රධානතම වැරැද්දක් වන්නේ ක්ලෝරීන් අඩංගු ප්රබල බ්ලීච් වර්ග භාවිත කිරීමයි. ක්ලෝරීන් මඟින් සුදු රෙදි කහ පැහැ ගැන්වීමට හෝ රෙදි කෙඳි දුර්වල වීමට ඉඩ ඇත. එමෙන්ම, පැල්ලම සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් වූ බව තහවුරු වන තෙක් ඇඳුම වියළන යන්ත්රයකට (Dryer) නොදමන්න. වියළනයෙන් නිකුත් වන අධික තාපය ඉතිරි වී ඇති සුළු කෝපි අංශු පවා රෙදි කඩ මත ස්ථිරව තැන්පත් කිරීමට සමත් වේ.
