සිලිකන් අයිස් තැටි ඒවායේ නම්‍යශීලීභාවය නිසා භාවිතයට ඉතා පහසු වුවද, ශීතකරණයේ ඇති අනෙකුත් ආහාරවල ගන්ධයන් සහ රසයන් පහසුවෙන් අවශෝෂණය කර ගැනීමේ ප්‍රවණතාවක් පවතී.
සිලිකන් ද්‍රව්‍ය ගන්ධයන් අවශෝෂණය කරන්නේ ඇයි?
සිලිකන් යනු කෘතිම බහුඅවයවයකි (polymer). එහි අණුක ව්‍යුහය සකස් වී ඇත්තේ සිදුරු සහිත ස්වභාවයකිනි. ශීතකරණය තුළ ඇති වාෂ්පශීලී කාබනික සංයෝග, විශේෂයෙන්ම ළූණු, සුදුළූණු හෝ මාළු වැනි තද ගන්ධයන් සහිත ආහාරවලින් පිටවන වායූන්, මෙම සිලිකන් මතුපිට ඇති ක්ෂුද්‍ර සිදුරු තුළ රැඳී පවතී. අඩු උෂ්ණත්වයකදී මෙම ක්‍රියාවලිය තවදුරටත් වේගවත් වන අතර, ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අයිස් කැටවලින් අප්‍රසන්න රසයක් සහ ගන්ධයක් වහනය වීමට පටන් ගනී.
අයිස් තැටියේ රැඳී ඇති ගන්ධයන් ඉවත් කිරීමේ රසායනික ක්‍රමය
සිලිකන් මතුපිට රැඳී ඇති තෙල් සහිත සහ කාබනික ගන්ධ අංශු සාමාන්‍ය සේදුම් දියරවලින් පමණක් ඉවත් කළ නොහැක. මේ සඳහා සෝඩියම් බයිකාබනේට් (ඇඳිරි සෝඩා) සහ උණුසුම් ජලය භාවිතා කළ යුතුය. සෝඩියම් බයිකාබනේට් යනු දුර්වල භෂ්මයක් වන අතර, එය ආම්ලික ගන්ධ අංශු උදාසීන කිරීමට සමත් වේ.
- පළමුව, සිලිකන් තැටිය හොඳින් සෝදා පිරිසිදු කරන්න.
- සිලිකන් තැටිය වැසෙන සේ උණුසුම් ජලය පුරවා, එයට සෝඩියම් බයිකාබනේට් මේස හැඳි දෙකක් එක්කර දියකරන්න.
- පැය දෙකක් පමණ මෙම ද්‍රාවණයේ තැටිය ගිල්වා තබන්න.
- අවසානයේදී පිරිසිදු ඇල්මැරුණු ජලයෙන් සෝදා සම්පූර්ණයෙන්ම වියළෙන්නට හරින්න.
තාප ප්‍රතිකාරය මගින් ගන්ධයන් ඉවත් කිරීම
භෞතික විද්‍යාත්මක සිද්ධාන්තයන්ට අනුව, තාපය මගින් සිලිකන්හි සිදුරු පුළුල් වන අතර එහි රැඳී ඇති වාෂ්පශීලී ද්‍රව්‍ය වාෂ්ප වී ඉවත් වේ. ඔබ සතු සිලිකන් තැටිය උඳුනක (oven) භාවිතයට සුදුසු එකක් නම්, සෙල්සියස් අංශක 100 ක උෂ්ණත්වයකට රත් කළ උඳුනක විනාඩි 20 ක් පමණ එය තබා තබන්න. මෙමගින් එහි අඩංගු සියලුම ගන්ධයන් වාතයට මුදා හැරේ.
නැවත ගන්ධයන් ඇතිවීම වළක්වා ගන්නේ කෙසේද?
ගන්ධයන් නැවත ඇතිවීම වැළැක්වීම සඳහා සරල පියවර කිහිපයක් අනුගමනය කළ හැකිය. අයිස් සෑදීමේදී සෑමවිටම පියනක් සහිත සිලිකන් තැටි භාවිතා කරන්න. පියනක් නොමැති නම්, පිරිසිදු ආහාර ආවරණ පටලයකින් (cling wrap) එය වසා තබන්න. එමෙන්ම, ශීතකරණයේ වාතය පිරිසිදුව තබා ගැනීමට සක්‍රිය කාබන් (activated carbon) අඩංගු ගන්ධ අවශෝෂකයක් ශීතකරණය තුළ තැබීම වඩාත් සුදුසුය.
