ධාන්‍ය ආහාරවල කරස් ගතිය රැකෙන සේ නිසි ලෙස ගබඩා කරන්නේ කෙසේද

ධාන්‍ය ආහාර (Breakfast Cereals) කාණ්ඩයට අයත් ආහාරවල ඇති සුවිශේෂී කරස් ගතිය (Crunchiness) රැකගැනීම ගෘහණියන්ට මෙන්ම සැමටම ඇති පොදු ගැටලුවකි. මෙයට ප‍්‍රධානතම හේතුව වන්නේ වාතයේ ඇති තෙතමනය මෙම වියළි ආහාර මගින් ඉතා වේගයෙන් අවශෝෂණය කරගැනීමයි.

තෙතමනය අවශෝෂණය වීමේ විද්‍යාත්මක පසුබිම

ධාන්‍ය ආහාර නිෂ්පාදනය කිරීමේදී ඒවා ඉහළ උෂ්ණත්වයකදී වියළා සකස් කරනු ලබයි. මෙහිදී ඒවායේ අඩංගු ජල ප‍්‍රතිශතය අවම මට්ටමකට (සාමාන්‍යයෙන් 2% - 3% දක්වා) අඩු කෙරේ. මෙම වියළි පිෂ්ඨය (Starch) ව්‍යුහය ඉතා පහසුවෙන් ජල වාෂ්ප ආකර්ෂණය කරගන්නා සුළු (Hygroscopic) වේ. ඔබ පැකට්ටුව විවෘත කළ සැණින් වායුගෝලයේ පවතින සාපේක්ෂ ආර්ද‍්‍රතාව (Relative Humidity) සහ ධාන්‍ය අතර පවතින පීඩන වෙනස හේතුවෙන් තෙතමනය ධාන්‍ය තුළට කාන්දු වීම ආරම්භ වේ. මෙමගින් පිෂ්ඨමය බිත්ති ලිහිල් වී එහි ඇති හැපෙනසුළු ස්වභාවය නැතිවී යයි.

සුදුසුම බහාලුම් තෝරා ගන්නේ කෙසේද?

ධාන්‍ය වර්ග කල් තබා ගැනීමේදී නිවැරදි බහාලුමක් තෝරා ගැනීම අතිශයින්ම වැදගත්ය. මේ සඳහා ප්ලාස්ටික් බහාලුම්වලට වඩා වීදුරු බහාලුම් භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසු වේ. මෙයට හේතු කිහිපයක් පවතී:

• වායු ප‍්‍රතිරෝධීතාව (Airtightness): වීදුරු බහාලුම්වල ක්ෂුද‍්‍ර සිදුරු (Micro-pores) නොමැති නිසා පිටතින් වාතය ඇතුළු වීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වයි. සාමාන්‍ය ප්ලාස්ටික් බහාලුම් හරහා කාලයත් සමඟ ඉතා සුළු වශයෙන් ජල වාෂ්ප කාන්දු විය හැක.
• සිලිකොන් මුද‍්‍රා (Silicone Seals): වීදුරු බෝතල්වල පියන සඳහා රබර් හෝ සිලිකොන් මුද‍්‍රාවක් (Gasket) සහිත පියනක් භාවිත කිරීම අනිවාර්ය වේ. මෙයින් බෝතලයේ මුඛය සම්පූර්ණයෙන්ම සීල් තැබෙන අතර වාතය ඇතුළු වීමට ඉඩක් ඉතිරි නොකරයි.
• රසායනික උදාසීනතාව (Chemical Inertness): වීදුරු කිසිදු අයුරකින් ආහාර සමඟ ප‍්‍රතික්‍රියා නොකරන අතර බාහිර ගන්ධයන් අවශෝෂණය කර නොගනී.

ගබඩා කිරීමේ පරිසරය සහ උෂ්ණත්ව පාලනය

භෞතික විද්‍යාත්මක නියමයන්ට අනුව, උෂ්ණත්වය ඉහළ යනවිට වාතයට රඳවා ගත හැකි ජල වාෂ්ප ප‍්‍රමාණය ඉහළ යයි. එබැවින් ධාන්‍ය බහාලුම් මුළුතැන්ගෙයි උදුන, මයික්‍රෝවේව් උදුන හෝ සෘජු සූර්යාලෝකය වැටෙන ස්ථානවලින් ඈත් කර තැබිය යුතුය. උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් නිසා බහාලුම තුළ ඝනීභවනය (Condensation) සිදු විය හැකි අතර, එයින් ඇතිවන ජල බිඳිති මගින් ධාන්‍ය ඉතා ඉක්මනින් නරක් වේ. සෙල්සියස් අංශක 18-22 අතර පවතින, වියළි, අඳුරු පැන්ට්‍රි කබඩයක් මෙවැනි ආහාර ගබඩා කිරීමට සුදුසුම පරිසරයයි.

ක්‍රමානුකූලව භාවිත කිරීමේ ශිල්පීය ක්‍රම

ධාන්‍යවල කරස් ගතිය දිගුකාලීනව පවත්වා ගැනීම සඳහා පහත දැක්වෙන ප‍්‍රායෝගික පියවර අනුගමනය කරන්න:

• නිතර විවෘත කිරීම සීමා කරන්න: විශාල බහාලුමකින් දිනපතා ආහාර ගැනීමට යාමේදී සෑම වතාවකම වාතය ඇතුළු වේ. එබැවින්, සතියකට සෑහෙන ප‍්‍රමාණයක් කුඩා බෝතලයකට වෙනම ගෙන තබාගෙන, ඉතිරි කොටස විශාල බෝතලයේම වසා තැබීම වඩාත් යෝග්‍ය වේ.
• භාවිතයේ වේගය (FIFO ක්‍රමය): මුලින්ම මිලදී ගත් ධාන්‍ය මුලින්ම භාවිතයට ගන්න (First In, First Out). පැරණි ධාන්‍ය සමඟ අලුත් ධාන්‍ය මිශ්‍ර නොකිරීමට වගබලා ගන්න.
• මුල් ඇසුරුම භාවිත කරන්නේ නම්: ඔබ ධාන්‍ය මුල් ඇලුමිනියම් ආලේපිත බෑගයේම තබා ගන්නේ නම්, වාතය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කර, බෑගයේ කට කිහිප වරක් නමා ශක්තිමත් ක්ලිප් එකක් (Bag Clip) මගින් සීල් කරන්න.

නැවත කරස් ගතිය ලබා ගන්නේ කෙසේද?

යම් හෙයකින් ධාන්‍ය ආහාරවල කරස් ගතිය මදක් අඩු වී ඇත්නම්, භෞතික ක්‍රමවේදයක් මගින් එය නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කළ හැක. සෙල්සියස් අංශක 120 ක උෂ්ණත්වයකට රත් කළ පෝරණුවක (Oven) විනාඩි 3 සිට 5 දක්වා කාලයක් ධාන්‍ය තැටියක තුනී කර තැබීමෙන් එහි ඇති අතිරික්ත තෙතමනය ඉවත් වී නැවතත් උපරිම කරස් ගතිය ලබා ගත හැක. රත් කිරීමෙන් පසු කාමර උෂ්ණත්වයට සිසිල් වීමට හැර වහාම වාතය නොයන බහාලුමකට දැමිය යුතුය.