වීදුරු මතුපිටවල් මත ඇති වන ඇඟිලි සලකුණු, තෙල් පැල්ලම් සහ දූවිලි තට්ටු කිසිදු ඉතිරියක් හෝ ඉරි තැලීමකින් තොරව ඉවත් කිරීම සඳහා විශේෂිත වීදුරු පිරිසිදුකාරක (Glass Cleaners) භාවිතා කරනු ලැබේ. සරල ජලය සහ සබන් භාවිතයෙන් වීදුරු පිරිසිදු කිරීමේදී ඇති වන ගැටලු මඟහරවා ගනිමින්, දීප්තිමත් සහ පිරිසිදු නිමාවක් ලබා දීම සඳහා මෙම පිරිසිදුකාරකයන්හි අඩංගු රසායනික සංයුතිය උපකාරී වේ. මෙම ලිපියෙන් වීදුරු පිරිසිදුකාරක ක්රියා කරන ආකාරය සහ ඒවා නිවසේදී වඩාත් ඵලදායී ලෙස භාවිතා කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව විද්යාත්මකව සාකච්ඡා කෙරේ.
වීදුරු පිරිසිදුකාරක ක්රියා කරන රසායනික හා භෞතික විද්යාව
වීදුරු යනු අතිශයින්ම සිනිඳු, සිදුරු රහිත මතුපිටක් වන අතර එම නිසා ඕනෑම අපිරිසිදු ද්රව්යයක් හෝ රසායනික ඉතිරියක් එහි ඉතා පැහැදිලිව දර්ශනය වේ. සාමාන්ය බහුකාර්ය පිරිසිදුකාරක මඟින් වීදුරුව මත තුනී පටලයක් ඉතිරි කළ හැකි නමුත්, වීදුරු පිරිසිදුකාරක විශේෂයෙන් සකස් කර ඇත්තේ කිසිදු ඉතිරියක් නොතබා ඉක්මනින් වාෂ්ප වී යන පරිදි ය. මෙහි ක්රියාවලිය ප්රධාන විද්යාත්මක සාධක තුනක් මත පදනම් වේ:
- පෘෂ්ඨික ආතතිය අඩු කිරීම (Surfactants): වීදුරු පිරිසිදුකාරකවල අඩංගු පෘෂ්ඨීය ක්රියාකාරී ද්රව්ය ජලයේ පෘෂ්ඨික ආතතිය අඩු කරයි. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස පිරිසිදුකාරක ද්රවය වීදුරුව පුරා ඒකාකාරව පැතිරී යන අතර, අපිරිසිදු අංශු සමඟ පහසුවෙන් බැඳී ඒවා මතුපිටින් ලිහිල් කරයි.
- ද්රාවක ක්රියාවලිය (Solvents): මෙම පිරිසිදුකාරකවල අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල් (Isopropyl alcohol) හෝ සීමිත ප්රමාණයක ඇමෝනියා (Ammonia) වැනි ඉක්මනින් වාෂ්ප වන ද්රාවක අඩංගු වේ. මෙමඟින් තෙල් සහිත පැල්ලම් සහ ග්රීස් පහසුවෙන් දියකර හරින අතර, පිසදැමූ වහාම ද්රවය වාෂ්ප වී යාම නිසා වීදුරුව මත ජල ලප හෝ ඉරි (streaks) ඇති නොවේ.
- අයන රහිත ජලය (Deionized Water): උසස් තත්ත්වයේ වීදුරු පිරිසිදුකාරක නිෂ්පාදනය සඳහා ඛනිජ ලවණ ඉවත් කළ ජලය භාවිතා කරයි. සාමාන්ය නළ ජලයේ ඇති කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් වැනි ලවණ වීදුරුව මත සුදු පැහැති ලප ඇති කරන බැවින්, අයන රහිත ජලය භාවිතයෙන් එම ගැටලුව සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය.
ඇමෝනියා සහිත සහ ඇමෝනියා රහිත පිරිසිදුකාරක අතර වෙනස
වීදුරු පිරිසිදුකාරක තෝරා ගැනීමේදී ඒවායේ රසායනික සංයුතිය පිළිබඳව සැලකිලිමත් විය යුතුය. ඇමෝනියා අඩංගු පිරිසිදුකාරක ඉතා ප්රබල වන අතර ඒවාට මුළුතැන්ගෙයි ඇති දැඩි ග්රීස් සහ තෙල් පැල්ලම් පහසුවෙන් ඉවත් කළ හැකිය. නමුත් ඇමෝනියා මඟින් ඇතැම් සංවේදී මතුපිටවල්වලට හානි සිදු විය හැකිය. විශේෂයෙන්ම මෝටර් රථවල ටින්ට් කරන ලද වීදුරු (tinted windows) සහ සමහර ප්ලාස්ටික් හෝ ඇක්රිලික් මතුපිටවල් සඳහා ඇමෝනියා සහිත පිරිසිදුකාරක භාවිතා නොකළ යුතුය.
අනෙක් අතට, ඇමෝනියා රහිත පිරිසිදුකාරක සඳහා ප්රධාන වශයෙන් ඇල්කොහොල් පදනම් කරගත් ද්රාවක භාවිතා කරයි. මේවා වඩාත් මෘදු වන අතර, විවිධ මතුපිටවල් සඳහා ආරක්ෂිතව භාවිතා කළ හැකිය. නිවසේ ඇති සියුම් ඉලෙක්ට්රොනික උපාංගවල තිර පිරිසිදු කිරීමට පෙර, එම උපාංග නිෂ්පාදකයාගේ උපදෙස් පරිදි ඇල්කොහොල් හෝ ඇමෝනියා රහිත සුදුසු පිරිසිදුකාරකයක් පමණක් තෝරා ගැනීමට වගබලා ගත යුතුය.
නිවැරදිව පිසදැමීමේ තාක්ෂණය සහ චලනයන්හි වැදගත්කම
වීදුරුවක් පිරිසිදු කිරීමේදී රසායනික ද්රව්යය මෙන්ම එය පිසදැමීමට භාවිතා කරන ක්රමයද ඉතා වැදගත් වේ. බොහෝ දෙනෙක් රවුම් හැඩයට (circular motion) වීදුරු පිසදැමීමට පුරුදුව සිටියද, එය භෞතික විද්යාත්මකව වැරදි ක්රමයකි. රවුම් චලිතය මඟින් වීදුරු මතුපිට ඝර්ෂණය ඇති කරමින් ස්ථිතික විද්යුත් ආරෝපණයක් (static charge) නිපදවයි. මෙම ආරෝපණය මඟින් අවට ඇති දූවිලි අංශු නැවතත් වීදුරුව වෙත ඉතා ඉක්මනින් ආකර්ෂණය කර ගනී.
නිවැරදි ක්රමය වන්නේ ඉහළ සිට පහළට 'S' හෝ 'Z' හැඩයේ රටාවකට (Z-pattern or S-pattern) පිසදැමීමයි. මෙයින් මතුපිට ඇති අපිරිසිදු ද්රව්ය එක තැනක ගොඩගැසීම වළක්වන අතර, ස්ථිතික විද්යුතය ජනනය වීම අවම කරයි. මේ සඳහා මයික්රොෆයිබර් (microfiber) රෙදි කඩක් භාවිතා කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මයික්රොෆයිබර් රෙදිවල ඇති කුඩා කේශික නාල (capillary channels) මඟින් දියර සහ අපිරිසිදු ද්රව්ය තමන් තුළට රඳවා ගන්නා අතර, වීදුරුව මත නැවත තැවරීම වළක්වයි. සාමාන්ය කපු රෙදි හෝ කඩදාසි තුවා (paper towels) මඟින් වීදුරුව මත කුඩා කෙඳි හෝ දූවිලි ඉතිරි විය හැකිය.
උෂ්ණත්වය සහ පරිසරයේ බලපෑම පාලනය කිරීම
වීදුරු පිරිසිදු කිරීමේදී පරිසර උෂ්ණත්වය සෘජුවම බලපායි. සෘජු සූර්යාලෝකය පවතින උණුසුම් වේලාවන්හිදී ජනේල පිරිසිදු කිරීම නොකළ යුතුය. අධික තාපය හේතුවෙන් වීදුරු පිරිසිදුකාරකය මතුපිට පිසදැමීමට පෙරම වේගයෙන් වාෂ්ප වී යයි. මෙහිදී ද්රාවකයේ අඩංගු රසායනික ද්රව්ය වීදුරුව මත වියළී ගොස් ඉවත් කිරීමට අපහසු ඉරි සහ ලප ඇති කරයි. එබැවින්, සැමවිටම සෙවන සහිත වේලාවක හෝ සිසිල් පරිසර උෂ්ණත්වයක් පවතින අවස්ථාවක මෙම කාර්යය සිදු කිරීමෙන් උපරිම ප්රතිඵල ලබාගත හැකිය. වඩාත් සුදුසු වන්නේ උදෑසන කාලය හෝ සවස් කාලයයි.
නිවසේදී වීදුරු පිරිසිදුකාරක භාවිතය සඳහා කෙටි උපදෙස් මාලාවක්
- පූර්ව පිරිසිදු කිරීම: වීදුරුව මත අධික ලෙස දූවිලි හෝ මඩ තැවරී ඇත්නම්, මුලින්ම වියළි මයික්රොෆයිබර් රෙදි කඩකින් එම දූවිලි පිසදා හරින්න. නැතහොත් දූවිලි ජලය සමඟ මිශ්ර වී මඩ සහිත තට්ටුවක් සාදනු ඇත.
- පිරිසිදුකාරකය යෙදීම: පිරිසිදුකාරක ද්රවය වීදුරුව මත කෙලින්ම අධික ලෙස ඉසීමෙන් වළකින්න. ඒ වෙනුවට, රෙදි කඩ මතට ස්ප්රේ කර වීදුරුව පිසදැමීම වඩාත් පාලනය කළ හැකි ක්රමයකි.
- දාර පිරිසිදු කිරීම: වීදුරු රාමුව (frame) දෙසට පිරිසිදුකාරක කාන්දු වීම වැළැක්වීම සඳහා දාර පිරිසිදු කිරීමේදී ප්රවේශම් වන්න. විශේෂයෙන් ලී රාමු සහිත වීදුරු සඳහා ඇල්කොහොල් හෝ ජලය කාන්දු වීමෙන් ලීවලට හානි සිදුවිය හැකිය.
