දවල් ආහාරය ගන්නා තෙක් එය නැවුම්ව සහ නියමිත උණුසුමෙන් තබා ගැනීම සඳහා තාප රඳවන බඳුන් භාවිතා කිරීම ඉතාමත් ප්‍රායෝගික ක්‍රමයකි. නමුත් මෙම බඳුන්වල උපරිම කාර්යක්ෂමතාව ලබා ගැනීමට නම් තාප ගති විද්‍යාවේ මූලධර්ම නිවැරදිව යොදා ගත යුතුය.
තාපය සංරක්ෂණය කිරීමේ විද්‍යාත්මක පදනම
තාප රඳවන බඳුන් ක්‍රියා කරනුයේ තාප සංක්‍රමණය අවම කිරීම මඟිනි. සාමාන්‍යයෙන් තාපය ගමන් කරන්නේ ක්‍රම තුනක් මඟිනි: සන්නයනය, සංවහනය සහ විකිරණය. උසස් තත්ත්වයේ තාප බඳුන් ද්විත්ව බිත්ති සහිතව නිපදවා ඇති අතර එම බිත්ති දෙක අතර රික්තකයක් පවතී. රික්තකය තුළ පදාර්ථ නොමැති බැවින් සන්නයනය සහ සංවහනය මඟින් තාපය පිටතට යාම සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ වළකී. අභ්‍යන්තර බිත්තියේ ඇති දිලිසෙන සුළු බව මඟින් තාප විකිරණය නැවත ආහාරය දෙසටම පරාවර්තනය කරයි.
උණුසුම රඳවා ගැනීමට පෙර-උණුසුම් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය
තාප බඳුනකට උණුසුම් ආහාර දැමීමට පෙර සිදු කළ යුතු වැදගත්ම පියවර වන්නේ බඳුන පෙර-උණුසුම් කිරීමයි. කාමර උෂ්ණත්වයේ ඇති ලෝහමය බඳුනකට සෘජුවම උණුසුම් ආහාර දැමූ විට, බඳුනේ බිත්ති මඟින් ආහාරයේ තාපය වේගයෙන් උරා ගනී. මෙය වැළැක්වීම සඳහා පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- පළමුව බඳුනට හොඳින් නටන උණු වතුර පුරවන්න.
- බඳුනේ පියන වසා විනාඩි 5 සිට 10 දක්වා කාලයක් තබන්න. මෙයින් බඳුනේ අභ්‍යන්තර ලෝහ බිත්ති ඉහළ උෂ්ණත්වයකට ළඟා වේ.
- ආහාර ඇසිරීමට සැනෙකින් එම වතුර ඉවත් කර, වියළි රෙදි කඩකින් බඳුන පිසදා වහාම ආහාර පුරවන්න.
ආහාර ඇසිරීමේදී සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු
ආහාරයේ අඩංගු තාප ප්‍රමාණය සහ එහි උෂ්ණත්වය බඳුනේ ක්‍රියාකාරීත්වයට සෘජුවම බලපායි. ආහාරය බඳුනට දැමීමේදී එය ඉතා ඉහළ උෂ්ණත්වයක (සෙල්සියස් අංශක 74ට වඩා වැඩි) පැවතිය යුතුය. දියරමය ආහාර (සුප් හෝ හොදි සහිත බත්) වියළි ආහාරවලට වඩා වැඩි කාලයක් තාපය රඳවා ගනී. මන්දයත් ජලයට ඉහළ විශිෂ්ට තාප ධාරිතාවක් පවතින බැවිනි.
එසේම බඳුන උපරිම මට්ටමට පිරවීම වැදගත්ය. බඳුන තුළ ඉතිරි වන හිස් අවකාශයේ වාතය පිරී පවතී. මෙම වාතය ආහාරයෙන් තාපය උරා ගන්නා අතර සංවහන ධාරා මඟින් තාපය ඉක්මනින් පිටතට ගෙන යයි. එබැවින් බඳුනේ පියන වැසීමට හැකි උපරිම සීමාව දක්වා ආහාර පිරවීමෙන් තාපය අහිමි වීම අවම කරගත හැකිය.
ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහ උෂ්ණත්ව පාලනය
බැක්ටීරියා වේගයෙන් වර්ධනය වන උෂ්ණත්ව කලාපය වන්නේ සෙල්සියස් අංශක 4 සහ 60 අතර පරාසයයි. ආහාර බඳුන තුළ සෞඛ්‍යාරක්ෂිතව තබා ගැනීමට නම්, ආහාරයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 60ට වඩා ඉහළ මට්ටමක පැවතිය යුතුය. එම නිසා ආහාරය ගැනීමට ආසන්න වන තෙක් බඳුනේ පියන කිසිසේත් විවෘත නොකළ යුතුය. එක් වරක් පියන විවෘත කළ විට අභ්‍යන්තර පීඩනය සහ උණුසුම් වාතය පිටතට යන බැවින් පසුව තාපය වේගයෙන් අඩු වේ.
පිරිසිදු කිරීම සහ නිසි නඩත්තුව
තාප බඳුනේ ආයු කාලය සහ සෞඛ්‍යාරක්ෂිත බව රැක ගැනීමට නම් නිසි ලෙස නඩත්තු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. පියනේ ඇති රබර් හෝ සිලිකොන් වළලු නිසි ලෙස පිරිසිදු නොකළහොත් එහි ආහාර කොටස් රැඳී බැක්ටීරියා වර්ධනය විය හැකිය. පිරිසිදු කිරීමේදී රළු ලෝහමය ස්පොන්ජ් භාවිත නොකළ යුතුය. මන්ද ඒවායින් අභ්‍යන්තර බිත්ති සීරීමට ලක් වී තාපය පරාවර්තනය කිරීමේ හැකියාව අඩු විය හැක. සෝඩා කුඩු සහ උණු වතුර මිශ්‍ර කර භාවිත කිරීමෙන් බඳුනේ රැඳී ඇති දුර්ගන්ධය පහසුවෙන් ඉවත් කරගත හැකිය.
