ඇඳුම්වල තැවරෙන මලකඩ පැල්ලම් සාමාන්ය සේදීමකින් ඉවත් කිරීම ඉතා අපහසුය. ක්ලෝරීන් අඩංගු බ්ලීච් වර්ග භාවිතයෙන් මෙම පැල්ලම් තවත් තද පැහැ වන අතර, රෙදිපිළිවලට ස්ථිර හානියක් සිදුවිය හැකිය. එම නිසා, රසායනික විද්යාත්මක ක්රමවේදයන්ට අනුව මලකඩ දියකර හැරීමට හැකි ආරක්ෂිත ක්රමවේදයන් කිහිපයක් මෙහි දක්වා ඇත.
ක්ලෝරීන් බ්ලීච් මලකඩ පැල්ලම් සඳහා නුසුදුසු ඇයි?
මලකඩ යනු යකඩ සහ ඔක්සිජන් අතර සිදුවන රසායනික ප්රතික්රියාවෙන් හටගන්නා යකඩ ඔක්සයිඩ් වේ. ක්ලෝරීන් බ්ලීච් යනු ප්රබල ඔක්සිකාරකයක් වන බැවින්, එය මලකඩ පැල්ලම් මත ආලේප කළ විට යකඩ ඔක්සයිඩ් තවදුරටත් ඔක්සිකරණය වී රෙදි කෙඳි සමඟ තදින් බැඳේ. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස පැල්ලම තවත් තැඹිලි හෝ දුඹුරු පැහැ වී ස්ථිර පැල්ලමක් බවට පත්වේ. එම නිසා මලකඩ ඉවත් කිරීම සඳහා ඔක්සිකාරක වෙනුවට අම්ල ප්රතික්රියා භාවිතා කළ යුතුය.
අම්ල මඟින් මලකඩ දියකර හැරීමේ විද්යාත්මක පසුබිම
යකඩ ඔක්සයිඩ් ජලයේ දිය නොවන නමුත්, දුර්වල අම්ල සමඟ ප්රතික්රියා කළ විට එය ජලයේ දියවන ලවණ බවට පත්වේ. ලෙමන් යුෂවල අඩංගු සිට්රික් අම්ලය සහ සුදු විනාකිරිවල අඩංගු ඇසිටික් අම්ලය මලකඩ සමඟ ප්රතික්රියා කර යකඩ අයන දියවන තත්ත්වයට පත් කරයි. මෙම රසායනික ප්රතික්රියාව මඟින් රෙදි කෙඳිවලින් මලකඩ කොටස් මුදා හැරීම පහසු කරයි.
පියවරෙන් පියවර ක්රියාවලිය: ලෙමන් යුෂ සහ ලුණු භාවිතය
ලෙමන් සහ ලුණු සංයෝජනය මලකඩ පැල්ලම් ඉවත් කිරීම සඳහා ඉතා සාර්ථක ස්වභාවික ක්රමයකි. මෙහිදී ලුණු මඟින් අම්ලය රෙදි කෙඳි තුළ රඳවා ගැනීමටත්, මලකඩ උරා ගැනීමටත් උදවු වේ.
- පළමු පියවර: පැල්ලම සහිත ඇඳුම පැතලි මතුපිටක් මත තබන්න. පැල්ලම යටින් පිරිසිදු සුදු තුවායක් තබන්න. මෙයින් ඉවත් වන මලකඩ ඇඳුමේ අනෙක් කොටස්වල තැවරීම වළක්වයි.
- දෙවන පියවර: පැල්ලම ඇති ස්ථානයට ලුණු ස්වල්පයක් විසුරුවා හරින්න. ලුණු මඟින් පැල්ලම මත තෙතමනය රඳවා ගැනීමට සහ රසායනික ක්රියාවලිය වේගවත් කිරීමට උදවු වේ.
- තුන්වන පියවර: ලුණු තැවරූ ස්ථානයට නැවුම් ලෙමන් යුෂ බින්දු කිහිපයක් මිරිකන්න. ලෙමන් යුෂ සහ ලුණු හොඳින් මිශ්ර වී පැල්ලම පුරා පැතිරීමට ඉඩ හරින්න.
- හතරවන පියවර: මෙම මිශ්රණය විනාඩි 30-45 ක් තිබෙන්නට හරින්න. ඇඳුම සූර්යාලෝකය ලැබෙන ස්ථානයක තැබීමෙන් සූර්යයාගේ පාරජම්බුල කිරණ මඟින් සිට්රික් අම්ලයේ ක්රියාකාරිත්වය තවත් උත්තේජනය වේ.
- පස්වන පියවර: පැල්ලම මැකී ගිය පසු, සිසිල් ජලයෙන් එම ස්ථානය හොඳින් සෝදා හරින්න.
සුදු විනාකිරි භාවිතයෙන් මලකඩ ඉවත් කිරීම
සුදු විනාකිරිවල අඩංගු ඇසිටික් අම්ලය ද මලකඩ ඉවත් කිරීමට ඉතා සුදුසුය. මෙම ක්රමය වඩාත් සුදුසු වන්නේ ලෙමන් යුෂ නොමැති අවස්ථාවලදී හෝ වඩාත් සියුම් රෙදි වර්ග සඳහාය.
- පියවර 1: සුදු විනාකිරි ස්වල්පයක් ගෙන පැල්ලම සහිත ස්ථානය සම්පූර්ණයෙන්ම තෙත් වන සේ වත් කරන්න.
- පියවර 2: විනාඩි 30 ක් පමණ විනාකිරි රෙදි කෙඳි තුළ ක්රියා කිරීමට ඉඩ හරින්න. අවසාදිත මලකඩ කොටස් ලිහිල් වන තෙක් මෘදු රෙදි කැබැල්ලකින් මෘදුව අතුල්ලන්න.
- පියවර 3: සීතල ජලයෙන් රෙදි කොටස සෝදා හැර, පැල්ලම සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් වී ඇත්දැයි පරීක්ෂා කරන්න.
රෙදි වර්ගය අනුව සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු
ඕනෑම රසායනික හෝ ස්වභාවික ද්රව්යයක් ඇඳුම් මත භාවිතා කිරීමට පෙර, එම රෙදි වර්ගයේ ස්වභාවය හඳුනා ගැනීම වැදගත්ය. සේද, ලොම් හෝ සියුම් කෘතිම රෙදි වර්ග සඳහා අම්ල භාවිතයේදී ප්රවේශම් විය යුතුය. මෙවැනි රෙදි සඳහා මුලින්ම ඇඳුමේ නොපෙනෙන කුඩා කොටසකට අම්ලය ස්වල්පයක් තවරා රෙදි කෙඳිවලට හානි නොවන බව තහවුරු කරගන්න. එමෙන්ම, පැල්ලම සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් වන තෙක් ඇඳුම වියළන යන්ත්රයකට නොදැමිය යුතුය. වියළන යන්ත්රයේ තාපය නිසා ඉතිරි වී ඇති මලකඩ රෙදි කෙඳි සමඟ ස්ථිරව බැඳීමට ඉඩ ඇත.
