රෙදිපිළි හෝ වෙනත් මතුපිටක ඇති වන ඉටි පැල්ලම් සහ ඉන් ඉතිරි වන තෙල් සහිත සලකුණු ඉවත් කිරීම සඳහා භෞතික විද්යාත්මක සහ රසායනික ක්රමවේද නිවැරදිව භාවිත කළ යුතුය. නිසි උෂ්ණත්ව පාලනය, අවශෝෂණය සහ සුදුසු ද්රාවක යෙදීම මඟින් මතුපිටට හානි නොකර මෙම මුරණ්ඩු පැල්ලම් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ හැකිය.
පළමු පියවර: ඉටි ඝන කිරීම සහ යාන්ත්රිකව ඉවත් කිරීම
උණුසුම් ඉටි රෙදි කැබැල්ලකට හෝ ලී මතුපිටකට වැගිරුණු වහාම එය පිස දැමීමට උත්සාහ නොකරන්න. එමඟින් ඉටි තන්තු අතරට තවදුරටත් කාවැදී පැල්ලම විශාල වේ. පළමුව කළ යුත්තේ ඉටි සම්පූර්ණයෙන්ම සිසිල් වී ඝන වීමට හැරීමයි. මේ සඳහා අයිස් කැට කිහිපයක් ප්ලාස්ටික් බෑගයක බහා පැල්ලම මත තැබිය හැකිය. සීතල නිසා ඉටි ඉක්මනින් ඝන වන අතර එහි ව්යුහය බිඳෙනසුලු වේ. ඉන්පසු, මොට පිහියක් හෝ ප්ලාස්ටික් කාඩ්පතක් වැනි දාරයක් සහිත මෙවලමකින් මතුපිට ඇති ඝන ඉටි ප්රවේශමෙන් සූරා ඉවත් කරන්න. මෙහිදී රෙදි තන්තු ඇදීමෙන් හෝ ලී මතුපිට සීරීමෙන් වළකින්න.
දෙවන පියවර: තාප හුවමාරු ක්රමය මඟින් ඉටි අවශෝෂණය කිරීම
යාන්ත්රිකව ඉවත් කිරීමෙන් පසුවද තන්තු තුළ ඉතිරි වී ඇති ඉටි ඉවත් කිරීමට තාපය සහ අවශෝෂණ කඩදාසි භාවිත කළ යුතුය. මෙම ක්රියාවලිය සඳහා උණුවතුර හෝ ඉස්තිරික්කයක් සහ පිරිසිදු සුදු බ්ලොටිං කඩදාසි හෝ ඝන කපු රෙදි කැබැල්ලක් අවශ්ය වේ.
- පැල්ලම දෙපසටම අවශෝෂක කඩදාසි හෝ කපු රෙදි තබන්න.
- ඉස්තිරික්කය අවම හෝ මධ්යම උෂ්ණත්වයකට (වාෂ්ප රහිතව) රත් කරන්න.
- කඩදාසිය මත මෘදුව ඉස්තිරික්කය තබා තත්පර කිහිපයක් තද කරන්න. තාපය නිසා ඉටි දිය වී කඩදාසියට අවශෝෂණය වේ.
- ඉටි අවශෝෂණය වන විට කඩදාසියේ පිරිසිදු කොටස් මාරු කරමින් මෙම ක්රියාවලිය නැවත නැවත සිදු කරන්න.
තෙවන පියවර: ඉතිරි වූ තෙල් පැල්ලම ඉවත් කිරීමේ රසායන විද්යාව
ඉටි ඉවත් වූ පසුද එහි අඩංගු තෙල් සහ වර්ණක නිසා මතුපිට අඳුරු පැල්ලමක් ඉතිරි විය හැකිය. මෙම තෙල් පැල්ලම ඉවත් කිරීමට මතුපිට සක්රීයකාරක (Surfactants) හෝ කාබනික ද්රාවක භාවිත කළ යුතුය. පැරෆින් හෝ මී ඉටි යනු දිගු දාම හයිඩ්රොකාබනවලින් සමන්විත නිර්ධ්රැවීය (Non-polar) ද්රව්ය වේ. මේ නිසා ඒවා සාමාන්ය ජලයෙන් පමණක් දිය කළ නොහැක. ඒවා ඉවත් කිරීමට නම් තෙල් හා ජලය එකට මිශ්ර කළ හැකි මතුපිට සක්රීයකාරක අත්යවශ්ය වේ.
භාජන සෝදන දියර වැනි උදාසීන මතුපිට සක්රීයකාරකයක් පැල්ලම මත ආලේප කර ඇඟිලි තුඩුවලින් මෘදුව පිරිමදින්න. මින් තෙල් අංශු ජලය සමඟ මිශ්ර වන පරිදි බිඳ හෙළයි (Emulsification). ඉන්පසු මඳ උණුසුම් ජලයෙන් සෝදා හරින්න. වඩාත් මුරණ්ඩු පැල්ලම් සඳහා, අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල් (Isopropyl alcohol) ස්වල්පයක් කපු පුළුන් කැබැල්ලකට ගෙන පැල්ලම මත තෙත් කරන්න. මෙය තෙල් දිය කරන ප්රබල ද්රාවකයකි. භාවිතයට පෙර රෙදිකඩෙහි නොපෙනෙන කොටසක මෙය පරීක්ෂා කර බැලීමට අමතක නොකරන්න.
විවිධ මතුපිට වර්ග සඳහා විශේෂ උපදෙස්
ලී මතුපිටක ඇති වූ ඉටි පැල්ලමක් සඳහා කිසිවිටකත් අධික තාපය හෝ තියුණු ආයුධ භාවිත නොකරන්න. කෙස් වියළන යන්ත්රයක් මඟින් මෘදුව රත් කර, ඉටි දිය වන විට පිරිසිදු කපු රෙදි කැබැල්ලකින් පිස දමන්න. ඉන්පසු ලී සඳහා සුදුසු මෘදු සබන් මිශ්රණයකින් ඉතිරි තෙල් ගතිය ඉවත් කරන්න. ස්වාභාවික ගල් හෝ සෙරමික් මත ඇති ඉටි සඳහා ද්රාවක භාවිත කිරීමේදී ඒවායේ සිදුරු සහිත බව (Porosity) පිළිබඳව සැලකිලිමත් විය යුතුය.
