ඉරි නොයන ලෙස ජනෙල් පිරිසිදු කිරීමට මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි සේදීම සහ භාවිතය

ජනෙල් වීදුරු මත කිසිදු ඉරි හෝ පැල්ලමක් ඉතිරි නොකර පිරිසිදු කරගැනීම සඳහා මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි භාවිතය අත්‍යවශ්‍ය වේ. නමුත් මෙම රෙදිවලින් උපරිම ප්‍රතිඵල ලබාගැනීමට නම්, ඒවායේ තන්තුමය ව්‍යුහය ආරක්ෂා වන පරිදි නිවැරදිව සේදීම සහ ක්‍රමානුකූලව භාවිත කිරීම අතිශයින්ම වැදගත් වේ.

මයික්‍රෝෆයිබර් තන්තු ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද?

මයික්‍රෝෆයිබර් යනු මිනිස් කෙස් ගසකට වඩා සිය ගුණයකින් සියුම් වූ කෘතිම තන්තු වර්ගයකි. සාමාන්‍යයෙන් මේවා නිපදවනු ලබන්නේ පොලියෙස්ටර් (polyester) සහ පොලිඇමයිඩ් (polyamide) යන බහුඅවයවික (polymers) මිශ්‍රණයකිනි. පොලියෙස්ටර් මඟින් තෙල් සහ ග්‍රීස් වැනි ලිපිඩ වර්ග ආකර්ෂණය කරගන්නා අතර, පොලිඇමයිඩ් මඟින් ජල අණු රඳවා ගනී. මෙම තන්තු එකිනෙක බැඳී ඇති ආකාරය නිසා ඒවා අතර කේශාකර්ෂණ බලයක් (capillary action) ඇති වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, වීදුරු මතුපිට ඇති දූවිලි හා අපිරිසිදු ද්‍රව්‍ය සීරීමකින් තොරව තන්තු අතරට ඇද ගැනීමට මෙම රෙදිවලට හැකියාව ලැබෙයි. සාමාන්‍ය කපු රෙදි මඟින් කුණු මතුපිට පුරා විසුරුවා හරින අතර, මයික්‍රෝෆයිබර් මඟින් එම කුණු අංශු සම්පූර්ණයෙන්ම තන්තු තුළ රඳවා ගනී.

මයික්‍රෝෆයිබර්වල පවතින තවත් සුවිශේෂී ගුණයක් වන්නේ එහි ඇති ස්ථිති විද්‍යුත් ආරෝපණයයි (electrostatic charge). වියළි මයික්‍රෝෆයිබර් රෙද්දක් වීදුරුවක් මත අතුල්ලන විට, ඝර්ෂණය හේතුවෙන් සෘණ විද්‍යුත් ආරෝපණයක් ජනිත වේ. මෙම ආරෝපණය මඟින් වීදුරුව මත ඇති ධන ආරෝපිත දූවිලි අංශු චුම්බකයක් මෙන් ඇද ගනී. ජලය ස්වල්පයක් එකතු කළ විට, මෙම තන්තු අතර ඇති සියුම් සිදුරු ජල අණු සමඟ හයිඩ්‍රජන් බන්ධන සාදමින්, වීදුරුව මත ඇති ජලයේ ද්‍රාව්‍ය අපිරිසිදු ද්‍රව්‍ය තන්තු තුළට අවශෝෂණය කරයි. සාමාන්‍ය රෙදිවලින් පිස දැමීමේදී මෙම භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලිය සිදු නොවන බැවින්, ජනෙල් මත අපිරිසිදු තට්ටුවක් තවදුරටත් ඉතිරි වේ.

මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි සේදීමේ රසායන විද්‍යාව

මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි සේදීමේදී සිදුවන ප්‍රධානතම වැරැද්දක් වන්නේ රෙදි මෘදුකාරක (fabric softeners) භාවිත කිරීමයි. රෙදි මෘදුකාරකවල අඩංගු සතුන්ගෙන් ලබාගන්නා මේද හෝ සිලිකන් සංයෝග මයික්‍රෝෆයිබර් තන්තු මතුපිට තුනී ස්ථරයක් සාදයි. මෙමඟින් තන්තු අතර ඇති කේශාකර්ෂණ සිදුරු වැසී යන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රෙදිකඩට ජලය හෝ කුණු උරාගැනීමේ හැකියාව සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි වේ. එබැවින්, මෙම රෙදි සේදීම සඳහා කිසිවිටෙකත් රෙදි මෘදුකාරක හෝ ක්ලෝරීන් අඩංගු විරංජක (bleach) භාවිත නොකළ යුතුය.

සේදීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා මෘදු දියර සේදුම්කාරකයක් (liquid detergent) වඩාත් සුදුසුය. කුඩු වර්ගයේ සේදුම්කාරක භාවිත කිරීමෙන් වළකින්න, මන්ද ඒවායේ නොදියවුණු අංශු මයික්‍රෝෆයිබර් තන්තු අතර රැඳී තිබී පසුව වීදුරු පිසදැමීමේදී ඉරි ඇඳීමට හේතු විය හැක. සේදිය යුතු උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 40 ත් 60 ත් අතර මට්ටමක පවත්වා ගත යුතුය. අධික උෂ්ණත්වය මඟින් පොලියෙස්ටර් තන්තු උණු වී එකිනෙක ඇලීමට ඉඩ ඇති අතර, ඉතා අඩු උෂ්ණත්වය මඟින් තන්තු අතර රැඳී ඇති තෙල් පස පිරිසිදු නොවේ.

ඉරි නොයන ලෙස ජනෙල් පිස දැමීමේ නිවැරදි තාක්ෂණය

ජනෙල් වීදුරු පිරිසිදු කිරීමේදී රෙදි භාවිත කරන ආකාරය මෙන්ම චලනය කරන දිශාවද ඉතා වැදගත් වේ. බොහෝ දෙනෙක් රවුම් හැඩයට (circular motion) වීදුරු පිස දැමීමට පුරුදුව සිටිති. මෙමඟින් සිදුවන්නේ එකතු කරගත් දූවිලි නැවතත් වීදුරුව මතුපිටම රවුම් ආකාරයට තැන්පත් වීමයි. ඒ වෙනුවට, සැමවිටම ඉහළ සිට පහළට 'S' හැඩයේ රටාවකට (S-pattern) වීදුරුව පිස දැමිය යුතුය. මෙමඟින් කුණු සියල්ල ක්‍රමානුකූලව පහළට ඇදී යන අතර, මතුපිට කිසිදු ඉරක් ඉතිරි නොවේ.

වීදුරු පිරිසිදු කිරීමේදී රෙදි කැබලි දෙකක ක්‍රමය (two-cloth system) භාවිත කිරීම වඩාත් ප්‍රතිඵලදායකය. ප්‍රථමයෙන්, මඳක් තෙත් කරන ලද මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කැබැල්ලකින් වීදුරුවේ ඇති දූවිලි සහ පැල්ලම් පිස දමන්න. මෙහිදී රෙද්ද අධික ලෙස තෙත් නොවිය යුතුය. අධික ජලය නිසා වීදුරුව වියළීමේදී ජල බිඳිති සලකුණු ඉතිරි වේ. ඉන්පසුව, වහාම සම්පූර්ණයෙන්ම වියළි මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කැබැල්ලකින් වීදුරුව පිස දමා ඔප දමන්න. මෙම ක්‍රියාවලිය මඟින් කිසිදු රසායනික ද්‍රව්‍යයකින් තොරව පිරිසිදු ජලය පමණක් භාවිත කරමින් ඉතා දීප්තිමත් නිමාවක් ලබාගත හැක.

මීට අමතරව, ඔබ භාවිත කරන ජලයේ ගුණාත්මකභාවයද මේ සඳහා බලපායි. ඛනිජ ලවණ අධික දෘඪ ජලය (hard water) භාවිතයෙන් ජනෙල් පිස දැමීමේදී, ජලය වාෂ්ප වූ පසු කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් ලවණ වීදුරුව මත සුදු පැහැති ලප ලෙස ඉතිරි වේ. මෙවැනි තත්ත්වයන් මඟහරවා ගැනීම සඳහා ආසවනය කළ ජලය (distilled water) ස්වල්පයක් භාවිත කිරීමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම පිරිසිදු සහ දිලිසෙන වීදුරු මතුපිටක් ලබාගත හැක.

වියළීම සහ නිවැරදිව ගබඩා කිරීම

සේදීමෙන් පසු මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි වියළා ගැනීමේදීද විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. ස්වභාවික වාතයෙන් වියළා ගැනීම (air drying) වඩාත්ම ආරක්ෂිත ක්‍රමයයි. ඔබ වියළන යන්ත්‍රයක් (dryer) භාවිත කරන්නේ නම්, එය ඉතා අඩු තාප සැකසුමක් (low heat) යටතේ ක්‍රියාත්මක කිරීමට වගබලා ගන්න. අධික තාපය මයික්‍රෝෆයිබර්වල ඇති කෘතිම ව්‍යුහයට හානි කරයි.

එසේම, මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි සාමාන්‍ය කපු තුවා හෝ වෙනත් රෙදි සමඟ මිශ්‍ර කර වියළීමෙන් වළකින්න. මයික්‍රෝෆයිබර්වල ඇති ස්ථිති විද්‍යුත් ආරෝපණය (electrostatic charge) හේතුවෙන් අනෙක් රෙදිවලින් පිටවන කුඩා කෙඳි (lint) තමන් වෙත ආකර්ෂණය කරගනී. මෙසේ කෙඳි රැඳුණු රෙද්දකින් නැවත ජනෙල් පිස දැමීමේදී වීදුරුව පුරා කුඩා කෙඳිති තැන්පත් වීම සිදුවේ. එබැවින්, මෙම රෙදි වෙනමම බෑගයක හෝ පිරිසිදු පෙට්ටියක ගබඩා කර තැබීම වඩාත් සුදුසුය.

සාර්ථක පිරිසිදු කිරීමක් සඳහා කෙටි පියවර ලැයිස්තුව

ඔබේ ජනෙල් පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය වඩාත් පහසු කරගැනීම සඳහා පහත දැක්වෙන මූලික නීති සැමවිටම මතක තබාගන්න:

• රෙදි සේදීමේදී කිසිවිටෙකත් රෙදි මෘදුකාරක (fabric softeners) හෝ බ්ලීච් භාවිත නොකරන්න.
• සැමවිටම මෘදු දියර සේදුම්කාරක භාවිත කර සෙල්සියස් අංශක 40-60 අතර සෝදන්න.
• රවුම් හැඩයට පිස දැමීම වෙනුවට 'S' හැඩයට ඉහළ සිට පහළට පිස දමන්න.
• පිරිසිදු කිරීම සඳහා තෙත් රෙද්දක් සහ ඔප දැමීම සඳහා වියළි රෙද්දක් ලෙස රෙදි දෙකක් භාවිත කරන්න.
• කපු රෙදි කෙඳිවලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා වෙනමම වියළා ගබඩා කරන්න.