ශීත කාලයේදී රථ වාහනවල වීදුරු මත මිදෙන අයිස් තට්ටු ඉවත් කිරීම රියදුරන් මුහුණ දෙන ප්‍රධාන ගැටලුවකි. වීදුරුවලට හානි නොකර සහ සීරීම් ඇති නොකර අයිස් ඉවත් කිරීම සඳහා නිවැරදි භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේද සහ සුදුසු උපකරණ භාවිතය අත්‍යවශ්‍ය වේ.
අයිස් සහ වීදුරු අතර පවතින රසායනික බැඳීම
ජලය වීදුරු මතුපිටකදී මිදෙන විට, ජල අණු සහ වීදුරුවේ අඩංගු සිලිකා (silicon dioxide) අණු අතර ශක්තිමත් හයිඩ්‍රජන් බන්ධන ඇති වේ. මෙම අණුක බැඳීම නිසා අයිස් තට්ටුව වීදුරුවට තදින් ඇලී පවතී. අයිස් ඉවත් කිරීමේදී අප කළ යුත්තේ මෙම රසායනික බැඳීම ලිහිල් කිරීම හෝ යාන්ත්‍රික බලයක් යොදා එය බිඳ දැමීමයි. බොහෝ දෙනා සිතන්නේ සීරීම් උපකරණ මඟින් වීදුරු කෙලින්ම සීරීමට ලක්වන බවයි. නමුත් සැබෑ හානිය සිදු වන්නේ වීදුරු මතුපිට ඇති දූවිලි, වැලි හෝ කුඩා ගල් කැට වැනි දෘඪ අපද්‍රව්‍ය අයිස් සමඟ තෙරපී තිබීම නිසාය. ප්ලාස්ටික් සීරීම් තලයක් මඟින් මෙම වැලි කැට වීදුරුව මත තදින් අතුල්ලන විට සීරීම් ඇති වේ. එම නිසා, යාන්ත්‍රිකව අයිස් සූරා දැමීමට පෙර මතුපිට පිරිසිදු කිරීම හෝ ද්‍රවශීලී කාරක භාවිත කිරීම වැදගත් වේ.
තාප කම්පනය: උණු වතුර භාවිතයේ භයානක ප්‍රතිඵල
අයිස් ඉක්මනින් දිය කර හැරීමේ අරමුණින් උණු වතුර වීදුරුවට වත් කිරීම කිසිසේත්ම නොකළ යුතුය. වීදුරු යනු තාපය සන්නයනය කිරීමට වැඩි කාලයක් ගන්නා අද්‍රව්‍යයකි. ඉතා සීතල වීදුරුවකට උණු වතුර වැටුණු වහාම, ජලය ස්පර්ශ වන පිටත මතුපිට වේගයෙන් තාප ප්‍රසාරණයට ලක් වේ. නමුත් වීදුරුවේ ඇතුළු පැත්ත තවදුරටත් සීතලව පවතින බැවින් එය ප්‍රසාරණය නොවේ. මෙම අසමාන තාප ව්‍යාප්තිය නිසා වීදුරුව තුළ අධික ආතතියක් (thermal stress) හටගන්නා අතර, එය දරාගත නොහැකි වූ විට වීදුරුව ක්ෂණිකව පුපුරා යයි. මෙය භෞතික විද්‍යාවේදී තාප කම්පනය (thermal shock) ලෙස හැඳින්වේ. එමනිසා, වීදුරුවේ උෂ්ණත්වය ක්‍රමයෙන් ඉහළ නැංවීම පමණක් ආරක්ෂිත වේ.
විදුලි වීදුරු සීරීම් උපකරණවල යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
නවීන විදුලි වීදුරු සීරීම් උපකරණ සැලසුම් කර ඇත්තේ අතින් යොදන බලය අවම කරමින් ආරක්ෂිතව අයිස් ඉවත් කිරීමටය. මෙම උපකරණවල ඉහළ වේගයකින් භ්‍රමණය වන ප්ලාස්ටික් තැටි අඩංගු වේ. මෙම තැටි මඟින් වීදුරුව මතුපිට අධි-සංඛ්‍යාත කම්පන සහ කිරිත්ත ආතතිය (shear stress) ඇති කරයි. මෙම කම්පන තරංග අයිස් තට්ටුව සහ වීදුරුව අතර ඇති අණුක බැඳීම ලිහිල් කිරීමට සමත් වේ. පරිශීලකයාට සිදුවන්නේ උපකරණය වීදුරුව මත මෘදුව තබා ගෙනයාම පමණි. මෙහිදී අමතර පහළට තෙරපන බලයක් යෙදීම අනවශ්‍ය බැවින්, වීදුරුව මත ඇති වැලි අංශු මඟින් සීරීම් ඇතිවීමේ ඉඩකඩ බෙහෙවින් අඩු වේ.
රසායනික ද්‍රාවණ මඟින් හිමාංකය පහත හෙළීම
යාන්ත්‍රික උපකරණ භාවිත කිරීමට පෙර හෝ ඒ සමඟම රසායනික ක්‍රමවේදයක් භාවිත කිරීම වඩාත් ප්‍රතිඵලදායකය. මේ සඳහා අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් (isopropyl alcohol) හෝ එතනෝල් (ethanol) ජලය සමඟ 2:1 අනුපාතයට මිශ්‍ර කර සාදාගත් ද්‍රාවණයක් භාවිත කළ හැකිය. ඇල්කොහොල්වල හිමාංකය සෙල්සියස් අංශක සෘණ අගයන් ගණනාවක් වන බැවින්, එය වීදුරුව මත ඇති අයිස් සමඟ මිශ්‍ර වූ වහාම අයිස්වල ද්‍රවාංකය පහත හෙළයි. මෙමඟින් අයිස් තට්ටුව දිය වී මෘදු වන අතර, පසුව මෘදු රබර් තලයක් (squeegee) භාවිතයෙන් පහසුවෙන් සහ ආරක්ෂිතව ඉවත් කරගත හැක. මෙම ක්‍රමය මඟින් වීදුරුවට කිසිදු සීරීමක් සිදු නොවේ.
ලෝහ උපකරණ සහ ගෘහස්ථ මෙවලම් භාවිතයේ අන්තරාය
බොහෝ දෙනෙක් හදිසි අවස්ථාවලදී වීදුරු මත ඇති අයිස් ඉවත් කිරීමට ලෝහමය හැඳි, යතුරු, හෝ දෘඪ ප්ලාස්ටික් කාඩ්පත් භාවිත කරති. ලෝහ යනු වීදුරුවලට වඩා වැඩි දෘඪතාවකින් යුක්ත විය හැකි ද්‍රව්‍යයකි. එමඟින් වීදුරු මතුපිට ගැඹුරු සීරීම් සහ ක්ෂුද්‍ර ඉරිතැලීම් ඇති කරයි. මෙම ක්ෂුද්‍ර ඉරිතැලීම් පසුව අධික සීතලට හෝ තාපයට ලක්වීමේදී විශාල ඉරිතැලීම් දක්වා වර්ධනය විය හැක. එබැවින්, වීදුරු සඳහාම විශේෂයෙන් සැලසුම් කරන ලද මෘදු පොලිඑතිලීන් හෝ රබර් දාර සහිත උපකරණ පමණක් භාවිත කිරීමට වගබලා ගත යුතුය.
ආරක්ෂිතව අයිස් ඉවත් කිරීමේ නිවැරදි පියවර පද්ධතිය
- ඇතුළතින් උණුසුම් කිරීම: ප්‍රථමයෙන් වාහනයේ එන්ජිම පණගන්වා, රථයේ ඇතුළු වායු තාපන පද්ධතිය (defroster) ක්‍රියාත්මක කරන්න. වීදුරුව ඇතුළතින් ක්‍රමයෙන් උණුසුම් වීමට ඉඩ හරින්න.
- ද්‍රාවණය ඉසීම: සකස් කරගත් ඇල්කොහොල් ද්‍රාවණය වීදුරුව මතට ඒකාරූපීව ඉසින්න. තත්පර 30 ක් පමණ රැඳී සිටින්න.
- නිවැරදි කෝණයෙන් සීරීම: ඔබ අතින් ක්‍රියා කරන සීරීම් උපකරණයක් භාවිත කරන්නේ නම්, එය වීදුරුවට අංශක 30 ත් 45 ත් අතර කෝණයකින් තබා ගන්න. කිසිවිටකත් සෘජුව අංශක 90 කෝණයකින් තෙරපන්න එපා.
- ශේෂයන් පිසදා හැරීම: අයිස් ඉවත් කළ වහාම ඉතිරි වන ජලය සහ දියර සම්පූර්ණයෙන්ම පිසදා හරින්න. නැතහොත් සීතල සුළඟ නිසා එම ජලය නැවතත් වීදුරුව මත මිදීමට පුළුවන.
