වීදුරු භාජනවල සුප් ගබඩා කිරීම යනු ආහාරයේ නැවුම් බව, රසය සහ පෝෂණ ගුණය උපරිම අයුරින් ආරක්ෂා කරගත හැකි සෞඛ්‍යාරක්ෂිත ක්‍රමයකි. ප්ලාස්ටික් මෙන් නොව, වීදුරු යනු රසායනිකව අක්‍රිය (inert) ද්‍රව්‍යයක් වන බැවින් එය ආහාර සමඟ ප්‍රතික්‍රියා නොකරන අතර සෞඛ්‍යයට හිතකර වේ.
වීදුරු වල රසායනික අක්‍රියතාවය සහ ආහාර සුරක්ෂිතතාවය
තක්කාලි, දෙහි හෝ විනාකිරි අඩංගු ආම්ලික සුප් වර්ග ගබඩා කිරීමේදී ලෝහ හෝ ප්ලාස්ටික් භාජන භාවිතය සුදුසු නොවේ. ආම්ලික ද්‍රව්‍ය මගින් ප්ලාස්ටික්වල ඇති රසායනික සංයෝග දියකර හැරීමට හෝ ලෝහ භාජන විඛාදනයට (corrosion) ලක් කිරීමට හැකියාව ඇත. වීදුරු යනු අකාබනික සහ සිදුරු රහිත (non-porous) ද්‍රව්‍යයක් වන බැවින් එය කිසිදු රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවකට භාජනය නොවේ. මේ නිසා සුප් එකෙහි රසය, වර්ණය හෝ සුවඳ කිසිදු වෙනස් වීමකට ලක් නොවේ.
තාප කම්පනය වළක්වා ගැනීමේ භෞතික විද්‍යාව
වීදුරු වල ඇති ප්‍රධාන දුර්වලතාවයක් වන්නේ එහි ඇති අඩු තාප සන්නායකතාවයයි (low thermal conductivity). උණුසුම් සුප් එකවරම සීතල වීදුරු භාජනයකට දැමූ විට, වීදුරුවේ ඇතුළු ස්ථරය වේගයෙන් ප්‍රසාරණය වන අතර පිටත ස්ථරය සීතලව පවතී. මෙම අසමාන ප්‍රසාරණය නිසා ඇතිවන අභ්‍යන්තර ආතතිය (internal stress) හේතුවෙන් වීදුරුව ක්ෂණිකව පුපුරා යයි. මෙය තාප කම්පනය (thermal shock) ලෙස හැඳින්වේ. මෙය වැළැක්වීම සඳහා සුප් භාජනයට දැමීමට පෙර එහි උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 40-50 දක්වා අඩු කර ගත යුතුය. එසේම, ශීතකරණයෙන් පිටතට ගත් වහාම වීදුරු භාජන රත් වූ ලිපක් මත හෝ මයික්‍රෝවේව් උදුනක අධික උෂ්ණත්වයකට ලක් නොකිරීමට ද වගබලා ගත යුතුය.
බැක්ටීරියා වර්ධනය සහ සීතල කිරීමේ ක්‍රියාවලිය
ආහාර විද්‍යාවට අනුව, සෙල්සියස් අංශක 4 ත් 60 ත් අතර උෂ්ණත්වය බැක්ටීරියා වේගයෙන්ම ව්‍යාප්ත වන "අන්තරාදායක කලාපය" වේ. පිසූ සුප් එකක් කාමර උෂ්ණත්වයේ දිගු වේලාවක් තැබීමෙන් බැක්ටීරියා ගුණනය වී ආහාර විෂවීම් ඇති විය හැක. එහෙත්, උණුසුම් සුප් කෙලින්ම ශීතකරණයට දැමූ විට, ශීතකරණය තුළ ඇති වාෂ්පීකරණය ඉහළ ගොස් අවට ඇති අනෙකුත් ආහාරවල උෂ්ණත්වය ද ඉහළ යයි. මෙම ගැටලුව විසඳීම සඳහා, සුප් බඳුන සීතල ජලය සහිත විශාල භාජනයක තබා නිතර හැඳිගෑම මගින් එහි උෂ්ණත්වය වේගයෙන් පහත හෙළිය හැක. ඉන්පසු එය වීදුරු භාජනයකට දමා වහාම ශීතකරණයේ තැන්පත් කරන්න.
අධිශීතකරණයේදී ජලයේ අසාමාන්‍ය ප්‍රසාරණය පාලනය කිරීම
භෞතික විද්‍යා මූලධර්මයන්ට අනුව, බොහෝ ද්‍රව්‍ය සිසිල් වන විට සංකෝචනය වුවද, ජලය සෙල්සියස් අංශක 4 සිට 0 දක්වා සිසිල් වීමේදී අසාමාන්‍ය ලෙස ප්‍රසාරණය වේ. සුප් යනු විශාල වශයෙන් ජලය අඩංගු ආහාරයකි. එමනිසා සුප් අධිශීතකරණයේ (freezer) තබන විට එය අයිස් බවට පත්වෙමින් පරිමාවෙන් 9% කින් පමණ ප්‍රසාරණය වේ. වීදුරු භාජනය කට දක්වාම පුරවා තිබුණහොත්, මෙම පරිමා ප්‍රසාරණය නිසා ඇතිවන අධික පීඩනය හේතුවෙන් වීදුරු බිඳී යාම වළක්වා ගත නොහැක. මේ නිසා, සැමවිටම භාජනයේ ඉහළින් අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 3ක පමණ හිස් ඉඩක් (headspace) ඉතිරි කළ යුතුය. එසේම, අධිශීතකරණයේ තැබීම සඳහා සෘජු බිත්ති සහිත (කලාපීය පටු වීම් රහිත) වීදුරු භාජන තෝරාගැනීම වඩාත් සුදුසුය.
ඔක්සිකරණය වැළැක්වීම සහ වාතය රහිත මුද්‍රා තැබීම
ආහාර සුරක්ෂිතව තබා ගැනීමේ තවත් වැදගත් සාධකයක් වන්නේ ඔක්සිජන් සමඟ සිදුවන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා අවම කිරීමයි. වාතයට නිරාවරණය වීම නිසා සුප් එකෙහි ඇති විටමින් වර්ග විනාශ වන අතර, තෙල් සහ මේද කොටස් ඔක්සිකරණය වී අමිහිරි රසයක් සහ ගන්ධයක් ඇති වේ. වීදුරු භාජනයක් භාවිත කිරීමෙන් බාහිරින් ඔක්සිජන් ඇතුළු වීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය. කෙසේ වෙතත්, මේ සඳහා වාතය නොයන ලෙස තදින් වැසෙන (airtight) පියනක් තිබීම අත්‍යවශ්‍යය. විශේෂයෙන්ම සිලිකන් මුද්‍රාවක් (silicone ring) සහිත පියන් මේ සඳහා වඩාත් යෝග්‍ය වේ. පියන වැසීමට පෙර සුප් එක මතුපිට සහ භාජනයේ දාරය හොඳින් පිරිසිදු කර තිබීමෙන් මුද්‍රාව වඩාත් ශක්තිමත් වේ.
ප්‍රායෝගික පිරික්සුම් ලැයිස්තුව
වීදුරු භාජනයක සුප් සාර්ථකව ගබඩා කිරීම සඳහා මෙම සරල පියවර අනුගමනය කරන්න:
- භාජනය පිරිසිදු, වියළි සහ සීරීම් රහිත එකක් බව තහවුරු කරගන්න.
- උණුසුම් සුප් කාමර උෂ්ණත්වයට වඩා මදක් වැඩි වන තෙක් වේගයෙන් සීතල කරන්න.
- ප්‍රසාරණය සඳහා භාජනයේ ඉහළින් ප්‍රමාණවත් ඉඩක් ඉතිරි කරන්න.
- සිලිකන් මුද්‍රාව සහිත පියනෙන් වාතය නොයන ලෙස වසා දමන්න.
- ශීතකරණයේ නිසි උෂ්ණත්ව මට්ටමක (සෙල්සියස් අංශක 4ට අඩු) ගබඩා කරන්න.
