කෝඩ්ලස් වැකියුම් ක්ලීනර් එකක උපරිම ක්‍රියාකාරීත්වය සහ දිගුකාලීන පැවැත්ම රඳා පවතින්නේ එහි ඇති ලිතියම්-අයන (Lithium-ion) බැටරියේ සෞඛ්‍යය මතය. නිසි නඩත්තු ක්‍රම මඟින් බැටරියේ ආයු කාලය සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කර ගත හැකි අතර අනවශ්‍ය වියදම් මඟහරවා ගත හැක.
ලිතියම්-අයන බැටරි ක්‍රියා කරන රසායනික විද්‍යාව සහ තාපයේ බලපෑම
නවීන රැහැන් රහිත වැකියුම් ක්ලීනර් සඳහා බහුලවම භාවිත වන්නේ ලිතියම්-අයන බැටරි තාක්ෂණයයි. මෙම බැටරි තුළ ලිතියම් අයන ධන අග්‍රයේ සිට සෘණ අග්‍රය දක්වා ගමන් කරමින් විද්‍යුත් ශක්තිය නිපදවයි. බැටරිය ආරෝපණය කිරීමේදී සහ විසර්ජනය කිරීමේදී සිදුවන මෙම රසායනික ක්‍රියාවලිය උෂ්ණත්වය සහ ආරෝපණ මට්ටම් මත දැඩි ලෙස බලපායි. අධික තාපය හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම බැටරිය හිස් වීම නිසා මෙම රසායනික ව්‍යුහයට ස්ථිර හානි සිදුවිය හැක. විශේෂයෙන්ම අධික තාපය නිසා බැටරිය ඇතුළත ඇති ඉලෙක්ට්‍රොලයිට් ද්‍රාවණය වියෝජනය වීමට පටන් ගන්නා අතර, එය බැටරියේ ධාරිතාව ස්ථිරවම අඩු කිරීමට හේතු වේ.
ආරෝපණය කිරීමේදී පිළිපැදිය යුතු රන් නීති සහ චක්‍ර පාලනය
බැටරියක් ආරෝපණය කිරීමේදී උෂ්ණත්වය පාලනය කිරීම අතිශයින්ම වැදගත් වේ. වැකියුම් ක්ලීනර් එක භාවිතා කළ වහාම බැටරිය ආරෝපණය කිරීමට නොදමන්න. භාවිතයෙන් පසු බැටරිය යම් ප්‍රමාණයකට රත් වන බැවින්, එය කාමර උෂ්ණත්වයට පත්වන තෙක් විනාඩි 20-30ක් පමණ සිසිල් වීමට ඉඩ හැරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. රත් වූ බැටරියක් ආරෝපණය කිරීමෙන් එහි අභ්‍යන්තර සෛලවල ආයු කාලය වේගයෙන් පිරිහීමට ලක්වේ.
- අර්ධ ආරෝපණය සහ 80/20 නීතිය: බැටරිය සෑම විටම 0% දක්වා සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් වන තෙක් භාවිතා නොකරන්න. බැටරි ධාරිතාව 20%ක් පමණ වන විට නැවත ආරෝපණය කිරීම වඩාත් සුදුසුය. එසේම, නිතරම 100%ක් දක්වාම ආරෝපණය කරනවා වෙනුවට 80%-90% මට්ටමට පැමිණි පසු ආරෝපණය නැවැත්වීමෙන් බැටරියේ ආයු කාලය දෙගුණ කර ගත හැක.
- සම්පූර්ණ ආරෝපණය සහ විසන්ධි කිරීම: බැටරිය සම්පූර්ණයෙන් ආරෝපණය වූ පසු දිගින් දිගටම චාජරයට සම්බන්ධ කර තැබීමෙන් වළකින්න. නවීන චාජර්වල ස්වයංක්‍රීයව විදුලිය විසන්ධි වන තාක්ෂණය තිබුණද, දිගු වේලාවක් විදුලි පේනුවට සම්බන්ධ කර තැබීමෙන් බැටරියේ ක්ෂුද්‍ර ආරෝපණ චක්‍ර (Trickle Charging) ක්‍රියාත්මක වී බැටරිය රත් විය හැක.
උෂ්ණත්වය සහ දිගුකාලීන ගබඩා කිරීමේ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේද
බැටරි සෛලවල රසායනික ස්ථායීතාව කෙරෙහි අවට පරිසරයේ උෂ්ණත්වය සෘජුවම බලපායි. සෙල්සියස් අංශක 10ත් 30ත් අතර වියළි උෂ්ණත්වයක බැටරිය තැබීම වඩාත් යෝග්‍ය වේ. සෘජු සූර්යාලෝකය ලැබෙන ජනේල අසල, උදුන් හෝ රේඩියේටර් අසල හෝ අධික සීතල ඇති බිම් මහල්වල බැටරිය ගබඩා කිරීමෙන් වළකින්න. අධික ශීතල මෙන්ම අධික උණුසුමද බැටරියේ අභ්‍යන්තර ප්‍රතිරෝධය (Internal Resistance) වැඩි කරවන අතර එමඟින් විද්‍යුත් රසායනික ප්‍රතික්‍රියා මන්දගාමී වේ.
ඔබ වැකියුම් ක්ලීනර් එක මාසයකට වඩා වැඩි කාලයක් භාවිතා නොකර ගබඩා කර තබන්නේ නම්, බැටරිය 100%ක් ආරෝපණය කර හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් කර ගබඩා නොකරන්න. වඩාත්ම සුදුසු ක්‍රමය වන්නේ 40%ත් 60%ත් අතර ප්‍රමාණයකට ආරෝපණය කර, උපාංගයෙන් ඉවත් කර වියළි සිසිල් ස්ථානයක වෙන වෙනම ගබඩා කිරීමයි. මෙය බැටරි සෛලවල ආතතිය අවම කිරීමට උපකාරී වේ.
පිරිසිදුකම සහ ලෝහමය සම්බන්ධතා නඩත්තුව
කාලයත් සමඟ බැටරියේ ලෝහමය සම්බන්ධක (Copper Contacts) මත දූවිලි, මලකඩ හෝ අපිරිසිදු ද්‍රව්‍ය තැන්පත් විය හැක. මෙමඟින් සම්බන්ධතා ප්‍රතිරෝධය වැඩි වන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විද්‍යුත් ගලායාමට බාධා ඇති වී බැටරිය අනවශ්‍ය ලෙස රත් වේ. සන්නායකතාව උපරිම මට්ටමක තබා ගැනීම සඳහා පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- වියළි, පිරිසිදු මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කැබැල්ලකින් හෝ කපු පුළුන් කැබැල්ලකින් (Cotton Bud) මෙම ලෝහමය අග්‍ර මෘදුව පිසදමන්න.
- කිසිවිටකත් ජලය, දියර වර්ග හෝ තෙතමනය සහිත පිරිසිදුකාරක බැටරිය පිරිසිදු කිරීමට භාවිතා නොකරන්න. ජලය නිසා කෙටි පරිපථ (Short Circuit) ඇති වීමට ඉඩ ඇත.
- ලෝහමය අග්‍ර ඇද වී හෝ මලකඩ කා ඇත්නම්, ඒවා මෘදුව පිරිසිදු කිරීමට අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් (Isopropyl Alcohol) ස්වල්පයක් භාවිතා කළ හැක. පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට ඉඩ හරින්න.
නිසි භාවිතය සහ ක්‍රියාකාරී රටාවන්
වැකියුම් ක්ලීනර් එකෙහි ඇති උපරිම බල මාදිලිය (Turbo/Max Mode) අඛණ්ඩව භාවිතා කිරීමෙන් බැටරිය වේගයෙන් රත් වන අතර වැඩි විද්‍යුත් ධාරාවක් ක්ෂණිකව මුදා හැරේ. මෙය බැටරියේ ආයු කාලය සැලකිය යුතු ලෙස කෙටි කිරීමට හේතු වේ. එබැවින් සාමාන්‍ය දූවිලි පිරිසිදු කිරීම් සඳහා සැමවිටම අඩු හෝ මධ්‍යම බල මාදිලිය (Eco/Normal Mode) භාවිතා කිරීමට පුරුදු වන්න. උපරිම බල මාදිලිය අවශ්‍ය වන්නේ ඝන කාපට් හෝ දැඩි අපිරිසිදු තැන් සඳහා පමණි. මෙමඟින් බැටරියේ රසායනික ආතතිය අවම වී එහි ආයු කාලය වසර කිහිපයකින් දීර්ඝ කර ගත හැක.
