කාර්යාල පුටුවක රෝද මඟින් පොළොව මත ඇති කරන නිරන්තර පීඩනය සහ ඝර්ෂණය හේතුවෙන් ලී, ලැමිනේට් හෝ ටයිල් සහිත බිම් මහල පහසුවෙන්ම සීරීමට ලක් විය හැකිය. මේ සඳහා සුදුසු ආරක්ෂිත පැදුරක් (floor mat) තෝරා ගැනීමෙන් බිමට සිදුවන හානිය සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකි අතර, ඒ සඳහා ද්‍රව්‍යවල භෞතික ගුණාංග සහ පීඩන ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ විද්‍යාත්මක අවබෝධයක් තිබීම වැදගත් වේ.
ද්‍රව්‍ය විද්‍යාව: ආරක්ෂිත පැදුරු සඳහා භාවිත වන ප්‍රධාන ද්‍රව්‍ය වර්ග
වෙළඳපොළේ ඇති ආරක්ෂිත පැදුරු ප්‍රධාන වශයෙන් ද්‍රව්‍ය වර්ග තුනකින් නිපදවනු ලැබේ. ඒ සෑම එකකටම ආවේණික වූ රසායනික සහ භෞතික ලක්ෂණ පවතී:
- පොලිකාබනේට් (Polycarbonate): මෙය අතිශයින්ම ශක්තිමත්, විනිවිද පෙනෙන සහ කල් පවතින තාප ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි. පොලිකාබනේට් පැදුරු කිසිසේත් නැමෙන්නේ හෝ ඉරිතැලීම්වලට ලක්වන්නේ නැත. එහි ඇති ඉහළ තද බව නිසා පුටුවේ රෝද පහසුවෙන් චලනය වන අතර, බර ඒකාකාරව බෙදා හැරීමට උපකාරී වේ. මීට අමතරව, මෙම ද්‍රව්‍යය ස්වභාවයෙන්ම පාරජම්බුල කිරණ (UV) වලට ප්‍රතිරෝධී වන බැවින් කාලයත් සමඟ කහ පැහැයට හැරෙන්නේ නැත.
- පොලිප්‍රොපිලීන් (Polypropylene): මෙය වඩාත් නම්‍යශීලී සහ පරිසර හිතකාමී විකල්පයකි. සාමාන්‍ය භාවිතය සඳහා මෙය සුදුසු වුවද, පොලිකාබනේට් තරම් දිගු කාලීන පැවැත්මක් මෙයින් බලාපොරොත්තු විය නොහැක. අධික බර යටතේ කාලයත් සමඟ මෙහි හැඩය තරමක් වෙනස් විය හැකිය.
- පොලිවිවයිල් ක්ලෝරයිඩ් (PVC): මෙම ද්‍රව්‍යය ඉතා නම්‍යශීලී වන අතර මිලෙන් අඩුය. කෙසේ වෙතත්, PVC පැදුරුවල අඩංගු ප්ලාස්ටිසයිසර් (plasticizers) රසායනික ද්‍රව්‍ය කාලයත් සමඟ වාෂ්ප වී හෝ පොළොව සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර, විශේෂයෙන් ස්වාභාවික ලී බිම්වල වර්ණය වෙනස් කිරීමට හේතු විය හැක.
පීඩන ව්‍යාප්තිය සහ ඝර්ෂණ යාන්ත්‍රණය
පුටුවක රෝද ඉතා කුඩා මතුපිට වර්ගඵලයක් සහිතව පොළොව ස්පර්ශ කරයි. භෞතික විද්‍යාත්මක නියමයන්ට අනුව, බලය ස්පර්ශ වන වර්ගඵලයෙන් බෙදූ විට පීඩනය ලැබේ. පුද්ගලයෙකු පුටුව මත වාඩි වී සිටින විට, මුළු බරම මෙම කුඩා රෝද මතුපිට කේන්ද්‍රගත වේ. ආරක්ෂිත පැදුරක් මඟින් සිදු කරන්නේ මෙම කේන්ද්‍රගත වූ පීඩනය පුළුල් මතුපිටක් පුරා ඒකාකාරව බෙදා හැරීමයි. පුටුවක් මත වාඩි වී සිටින විට සිදුවන චලනයන් නිසා ඇතිවන ගතිජ ඝර්ෂණය (dynamic friction) හේතුවෙන් බිමෙහි මතුපිට ආරක්ෂිත ස්ථරය ගෙවී යාමට ලක්වේ. ආරක්ෂිත පැදුරක් මඟින් මෙම ඝර්ෂණ බලය සෘජුවම බිමට බලපෑම් කිරීම වළක්වන අතර, චලනය සඳහා අවශ්‍ය සුමට මතුපිටක් ලබා දෙයි.
විවිධ බිම් වර්ග සඳහා නිවැරදි පැදුර තෝරා ගැනීම
ඔබගේ බිම් මහලේ ස්වභාවය අනුව පැදුරේ පිටුපස සැලසුම තීරණය කළ යුතුය:
තද බිම් මහල (Hard Floors)
ලී, ලැමිනේට්, විනයිල් හෝ ටයිල් අතුරා ඇති පොළොවක් සඳහා යටි පැත්ත සම්පූර්ණයෙන්ම සිනිඳු (smooth backing) පැදුරක් තෝරාගත යුතුය. මෙහිදී පැදුර පොළොව මත ලිස්සා යාම වැළැක්වීම සඳහා විශේෂිත ලිස්සා නොයන (anti-slip) ආලේපනයක් සහිත පැදුරක් තෝරා ගැනීම වැදගත් වේ. කිසිවිටකත් තද බිම් සඳහා කටු සහිත පැදුරු භාවිත නොකළ යුතුය.
කාපට් බිම් මහල (Carpeted Floors)
කාපට් අතුරා ඇති පොළොවක් සඳහා යටි පැත්තේ කුඩා කටු වැනි නෙරීම් (anchoring studs) සහිත පැදුරක් අවශ්‍ය වේ. මෙම කටු මඟින් පැදුර කාපට් කෙඳි අතර රැඳී පවතින අතර, පුටුව චලනය වන විට පැදුර එහා මෙහා වීම වළක්වයි. මෙහිදී කාපට් එකෙහි ඝනකම (pile depth) අනුව පැදුරේ ඝනකම තෝරා ගත යුතුය.
උල්ෙල්ඛ ක්‍රියාවලිය සහ නඩත්තුව (Abrasive Wear)
ආරක්ෂිත පැදුරක් දැමූ පමණින්ම බිම ආරක්ෂා නොවේ. කාලයත් සමඟ පැදුර සහ පොළොව අතරට ඉතා සියුම් දූවිලි, වැලි අංශු සහ අපිරිසිදු ද්‍රව්‍ය එකතු විය හැකිය. පුටුව මත ඔබ චලනය වන විට, මෙම දූවිලි අංශු වැලි කඩදාසියක් මෙන් ක්‍රියා කරමින් බිම සීරීමට ලක් කරයි. මෙය වැළැක්වීම සඳහා සෑම සති දෙකකට වරක්ම පැදුර ඉවත් කර, එහි යටි පැත්ත සහ පොළොව හොඳින් රික්තක පිරිසිදුකාරකයක් මඟින් පිරිසිදු කරන්න. තෙත් රෙදි කඩකින් පිසදැමීමෙන් පසු බිම සම්පූර්ණයෙන්ම වියළී යන තෙක් පැදුර නැවත නොතබන්න. මන්ද තෙතමනය රැඳී තිබීමෙන් ලී බිම් විකෘති විය හැක.
