නොඇලෙන සුළු ආලේපන සහිත සෙස්පෑන් (non-stick pans) ආහාර පිසීමේදී ඉතා පහසු වුවත්, වැරදි පිරිසිදු කිරීමේ ක්රම හේතුවෙන් ඒවායේ ආයු කාලය කෙටි විය හැක. පෑනයේ මතුපිට සීරීමකින් තොරව අපද්රව්ය සහ තෙල් තැන්පතු ඉවත් කිරීමට භෞතික විද්යාව සහ මෘදු රසායනික ප්රතික්රියා භාවිත කළ යුතුය.
තාප කම්පනය වළක්වා ගැනීම සහ භෞතික විද්යාව
පිසීමේ ක්රියාවලිය අවසන් වූ වහාම උණුසුම් පෑනයකට සීතල වතුර දැමීම නොඇලෙන ආලේපන විනාශ වීමට ප්රධානතම හේතුවකි. මෙයට හේතුව තාප කම්පනයයි (thermal shock). විවිධ ද්රව්ය වර්ග (ලෝහමය පෑනය සහ එහි ආලේපනය) විවිධ වේගයන්ගෙන් හැකිලෙන අතර ප්රසාරණය වේ. උණුසුම් මතුපිටකට සීතල ජලය වැටුණු වහාම සිදුවන වේගවත් හැකිලීම නිසා ආලේපනය ලෝහයෙන් ගැලවී යාමට හෝ එහි ඉරිතැලීම් ඇතිවීමට ඉඩ ඇත. එබැවින්, පිරිසිදු කිරීමට පෙර සෑම විටම පෑනය කාමර උෂ්ණත්වයට පත්වන තෙක් ස්වාභාවිකව සිසිල් වීමට ඉඩ හරින්න.
මෘදු රසායනික ක්රියාවලිය: සෝඩියම් බයිකාබනේට් භාවිතය
තදින් බැඳී ඇති තෙල් සහ ආහාර කොටස් ඉවත් කිරීම සඳහා රළු ලෝහමය කම්බි පන්දු (steel wool) කිසිසේත්ම භාවිත නොකළ යුතුය. ඒ වෙනුවට, මෘදු රසායනික උල්ෙල්ඛයක් ලෙස සෝඩියම් බයිකාබනේට් (ඇඳිරි සෝඩා / baking soda) භාවිත කළ හැක. සෝඩියම් බයිකාබනේට් යනු මෘදු භෂ්මයක් වන අතර, එය ආම්ලික ආහාර පැල්ලම් සහ වියළුණු තෙල් සමඟ ප්රතික්රියා කර ඒවා ලිහිල් කරයි.
- සිසිල් වූ පෑනය මතට සෝඩියම් බයිකාබනේට් කුඩු ස්වල්පයක් ඉසින්න.
- එයට උණුසුම් ජලය බින්දු කිහිපයක් එකතු කර ඝන පේස්ට් එකක් සාදා ගන්න.
- මෘදු මයික්රෝෆයිබර් රෙදි කඩකින් හෝ මෘදු ස්පන්ජ් එකක සිනිඳු පැත්තෙන් වෘත්තාකාර චලිතයන් භාවිත කරමින් මෘදුව අතුල්ලන්න.
- අවසානයේ මද උණුසුම් ජලයෙන් සෝදා හරින්න.
ස්වාභාවික ද්රාවණ භාවිතයෙන් මුරණ්ඩු තෙල් ඉවත් කිරීම
පෑනයේ මතුපිට ඇති ඇලෙන සුළු තෙල් තට්ටුව ඉවත් කිරීම සඳහා මෘදු පිඟන් සෝදන දියර සහ ජලය මිශ්රණය ප්රමාණවත් නොවන අවස්ථාවලදී, රසායනික ද්රාවණයක් ලෙස විනාකිරි භාවිත කළ හැක. විනාකිරිවල අඩංගු ඇසිටික් අම්ලය මගින් තෙල්වල ඇති මේද අම්ල බිඳ හෙලනු ලබයි. පෑනයට වතුර කෝප්පයක් සහ විනාකිරි මේස හැඳි දෙකක් එකතු කර, මෘදු ගින්නේ විනාඩි 5ක් පමණ රත් කරන්න. මෙහිදී ජලයේ තාපය සහ අම්ලයේ ක්රියාකාරිත්වය එක්ව තැන්පත් වී ඇති තෙල් ස්ථරය ඉහළට ඔසවයි. පසුව ජලය ඉවත් කර මෘදු ස්පන්ජ් එකකින් පිසදමන්න.
නිසි නඩත්තුව සහ ආයු කාලය දීර්ඝ කරගැනීම
පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු පෑනය වියළිව තැබීම අත්යවශ්ය වේ. ජලයේ ඇති ඛනිජ ලවණ මතුපිට තැන්පත් වීම වැළැක්වීම සඳහා වියළි මෘදු තුවායකින් එය පිසදමන්න. නැවත භාවිතයට ගැනීමට පෙර, පොල්තෙල් හෝ වෙනත් පිසින තෙල් බින්දුවක් පෑනයේ මතුපිට තවරා මෘදු කඩදාසියකින් පිසදා තැබීමෙන් (seasoning) එහි නොඇලෙන ස්වභාවය දිගුකාලීනව ආරක්ෂා කරගත හැක. සැමවිටම පෑන් එක මත එක ගොඩගැසීමේදී ඒ අතරට මෘදු රෙදි කඩක් තැබීමට මතක තබාගන්න.
