ශීතකරණයක් තුළ ඇතිවන අධික තෙතමනය ආහාර ඉක්මනින් නරක් වීමට සහ බැක්ටීරියා වර්ධනය වීමට ප්රධානතම හේතුවක් වන අතර එය නිවැරදිව පාලනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
ශීතකරණයේ තෙතමනය පාලනය කිරීමේ විද්යාත්මක පදනම
ශීතකරණය ක්රියාත්මක වන විට ඒ තුළ ඇති වාතය සිසිල් වේ. සිසිල් වාතයට උණුසුම් වාතයට වඩා අඩු ජල වාෂ්ප ප්රමාණයක් රඳවා තබා ගත හැක. මේ හේතුවෙන් ශීතකරණයේ බිත්ති මත සහ ආහාර මත ඝනීභවනය (condensation) සිදුවේ. මෙම අතිරික්ත ජල බිඳිති මඟින් දිලීර සහ ක්ෂුද්ර ජීවීන්ට වර්ධනය වීමට සුදුසු පරිසරයක් නිර්මාණය කරයි. තෙතමනය උරාගන්නා ද්රව්ය (dehumidifiers) මඟින් මෙම අතිරික්ත තෙතමනය වාතයෙන් ඉවත් කර ආහාරවල නැවුම් බව සුරකියි.
ආරක්ෂිත සහ සරල ස්වභාවික තෙතමනය උරාගන්නන්
ආහාර ගබඩා කර ඇති ස්ථානයක රසායනික ද්රව්ය භාවිතය අවදානම් සහගත බැවින් ස්වභාවික විකල්ප වෙත යොමුවීම වඩාත් සුදුසුය. මේ සඳහා ඔබට පහත සඳහන් ද්රව්ය භාවිතා කළ හැක:
- සක්රිය අඟුරු (Activated Charcoal): මෙය තෙතමනය මෙන්ම ශීතකරණයේ ඇතිවන අමිහිරි ගන්ධයන්ද ඉතා හොඳින් උරාගනී. සිදුරු සහිත කුඩා රෙදි පොදියක දමා මෙය ශීතකරණයේ කෙළවරක තැබිය හැක.
- සෝඩියම් බයිකාබනේට් (Baking Soda): මෙය තෙතමනය උරාගන්නා අතරම ආම්ලික සහ භාෂ්මික ගන්ධයන් උදාසීන කිරීමට සමත් වේ. කුඩා විවෘත භාජනයක දමා ශීතකරණයේ තැන්පත් කරන්න.
- සිලිකා ජෙල් (Silica Gel): නව උපකරණ හෝ ඇසුරුම් සමඟ ලැබෙන සිලිකා ජෙල් පැකට් ආහාර සමඟ සෘජුවම ස්පර්ශ නොවන සේ ශීතකරණයේ තැබිය හැක. නමුත් මේවා ආහාරයට නොගැනීමට වගබලා ගත යුතුය.
භාවිතයේදී අනුගමනය කළ යුතු ක්රමවේදය සහ පියවර
තෙතමනය උරාගන්නා ද්රව්ය ශීතකරණය තුළ තැබීමේදී නිවැරදි ස්ථානය තෝරා ගැනීම වැදගත්ය. වාතය හොඳින් සංසරණය වන නමුත් ආහාර සමඟ සෘජුවම ස්පර්ශ නොවන ශීතකරණයේ මැද රාක්කයේ පිටුපස කෙළවර මේ සඳහා වඩාත් සුදුසු වේ. එළවළු සහ පළතුරු අඩංගු ලාච්චු (crisper drawers) තුළ කුඩා සක්රිය අඟුරු පැකට්ටුවක් තැබීමෙන් ඒවා සති කිහිපයක් අමතරව නැවුම්ව තබා ගත හැක.
නඩත්තුව සහ ප්රතිස්ථාපනය
මෙම ද්රව්ය සදාකාලිකව ක්රියා නොකරයි. ඒවායේ ධාරිතාව උපරිම වූ පසු නැවත තෙතමනය උරාගැනීම නතර වේ. සෝඩියම් බයිකාබනේට් මාසයකට වරක් ප්රතිස්ථාපනය කළ යුතු අතර, සක්රිය අඟුරු මාස දෙකකට වරක් අව්වේ තබා වියළා නැවත භාවිතා කළ හැක. ශීතකරණය අධික ලෙස පිරවීමෙන් වළකින්න, මන්දයත් එය වායු සංසරණය අඩාල කර තෙතමනය තවදුරටත් වැඩි කරන බැවිනි.
