වීදුරු වතුර ජෝගුවල ඇති වන සුදු පැහැති ලවණ තැන්පතු සහ ජල පැල්ලම් ඉවත් කිරීම සරල රසායනික ප්රතික්රියාවක් මඟින් ඉතා පහසුවෙන් සිදු කළ හැකිය. නිසි ක්රමවේද අනුගමනය නොකිරීමෙන් වීදුරුවේ දීප්තිමත් බව නැති වී යා හැකි අතර සීරීම් පවා සිදු විය හැක.
වීදුරු මත ලවණ තැන්පතු ඇතිවීමේ විද්යාත්මක පසුබිම
නළ ජලයේ අඩංගු කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් වැනි ඛනිජ ලවණ කාලයත් සමඟ වීදුරු මතුපිට තැන්පත් වේ. මෙය කැල්සියම් කාබනේට් ලෙස හඳුන්වන අතර, සාමාන්ය සබන් හෝ ජලය භාවිතයෙන් පමණක් මෙය ඉවත් කිරීම අපහසුය. වීදුරු මතුපිට ඇති ක්ෂුද්ර සිදුරු තුළ මෙම ලවණ තදින් බැඳී පවතින බැවින්, ඒවා දියකර හැරීම සඳහා ආම්ලික මාධ්යයක් අවශ්ය වේ. මෙහිදී කාබනික අම්ලයක් වන ඇසිටික් අම්ලය (විනාකිරි) හෝ සිට්රික් අම්ලය භාවිත කිරීමෙන් කැල්සියම් කාබනේට් දියවන කැල්සියම් ඇසිටේට් හෝ කැල්සියම් සිට්රේට් බවට පත් වී පහසුවෙන් ඉවත් වේ. වීදුරු වල මූලික සංයුතිය වන සිලිකා (silicon dioxide) අම්ල සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන බැවින් මෙම ක්රමය වීදුරුවට සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂිත වේ.
නිවැරදි උෂ්ණත්වය සහ රසායනික ද්රව්ය භාවිතය
වීදුරු පිරිසිදු කිරීමේදී උෂ්ණත්වය ඉතා වැදගත් සාධකයකි. ඉතා උණුසුම් ජලය කෙලින්ම වීදුරු ජෝගුවකට දැමීමෙන් තාප කම්පනය (thermal shock) හේතුවෙන් වීදුරුව ක්ෂණිකව බිඳී යා හැක. එබැවින් සෑම විටම මද උණුසුම් ජලය (සෙල්සියස් අංශක 40-50 අතර) භාවිත කරන්න. රසායනික පිරිසිදුකාරක ලෙස ස්වභාවික දුර්වල අම්ල භාවිත කිරීම පරිසර හිතකාමී මෙන්ම වීදුරුවේ දීප්තිය ආරක්ෂා කිරීමටද උපකාරී වේ. රළු කුඩු වර්ග හෝ ලෝහමය පිරිසිදුකාරක භාවිත කිරීමෙන් වීදුරු මතුපිට සීරීම් ඇති වන අතර, එම සීරීම් තුළ ඉදිරියේදී තවදුරටත් ලවණ සහ අපිරිසිදු ද්රව්ය තැන්පත් වීමේ ඉඩකඩ වැඩි වේ. එමෙන්ම අධික ක්ෂාරීය (alkaline) සේදුම්කාරක දිගුකාලීනව භාවිත කිරීමෙන් වීදුරුවේ මතුපිට රසායනිකව ඛාදනය වී එහි විනිවිද පෙනෙන ස්වභාවය අහිමි විය හැක.
පියවරෙන් පියවර පිරිසිදු කිරීමේ නිවැරදි ක්රමවේදය
පළමුව, ජෝගුවේ ඇති අතිරික්ත ජලය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරන්න. ඉන්පසු පහත පියවර ක්රමානුකූලව අනුගමනය කරන්න:
- අම්ල මිශ්රණය සකස් කිරීම: මද උණුසුම් ජලය කොටස් දෙකකට සුදු විනාකිරි එක් කොටසක් හෝ සිට්රික් අම්ල කුඩු තේ හැඳි දෙකක් මිශ්ර කර ජෝගුව තුළට දමන්න. මුළු මතුපිටම ආවරණය වන පරිදි මිශ්රණය සකස් කරගත යුතුය.
- පෙඟවීමට හැරීම: මෙම මිශ්රණය විනාඩි 15 සිට 30 දක්වා කාලයක් ජෝගුව තුළ තිබෙන්නට හරින්න. ලවණ තැන්පතු අධික නම්, පැයක් පමණ කාලයක් තැබීම වඩාත් සුදුසුය. මෙම කාලය තුළ අම්ලය මඟින් කැල්සියම් තැන්පතු රසායනිකව බිඳ හෙලනු ලබයි.
- මෘදු ලෙස පිරිසිදු කිරීම: මෘදු ස්පොන්ජ් එකක් හෝ සිලිකන් බ්රෂ් එකක් භාවිත කරමින් ජෝගුවේ අභ්යන්තරය මෘදු ලෙස පිසදමන්න. කිසිවිටකත් රළු කම්බි හෝ තද කෙඳි සහිත බුරුසු භාවිත නොකරන්න. මක්නිසාද යත් ඒවායින් සිදුවන සීරීම් ස්ථිර හානි ඇති කරන බැවිනි.
- සේදීම: අම්ල මිශ්රණය ඉවත් කර, පිරිසිදු ඇල්මැරුණු ජලයෙන් ජෝගුව කිහිපවරක් හොඳින් සෝදා හරින්න. හැකි නම් අවසන් සේදීම සඳහා ආස්රැත ජලය (distilled water) භාවිත කරන්න. එමඟින් නැවත ලවණ පැල්ලම් ඇතිවීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළකාගත හැක.
පැල්ලම් රහිතව වියළා ගැනීම සහ ඔප දැමීමේ කලාව
වීදුරු ජෝගුවක් පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු නිසි ලෙස වියළා නොගතහොත් ජල බිංදු වේලී නැවතත් පැල්ලම් ඇති වේ. මෙය වැළැක්වීම සඳහා ජෝගුව සේදූ වහාම වියළා ගත යුතුය. ඒ සඳහා ලින්ට් රහිත (lint-free) මයික්රෝෆයිබර් රෙදි කඩක් භාවිත කරන්න. සාමාන්ය කපු රෙදි මඟින් වීදුරුව මත කුඩා නූල් කැබලි සහ දූවිලි ඉතිරි විය හැක. වීදුරු ජෝගුව උඩු යටිකුරු කර ස්වභාවිකව වියළීමට තැබීමෙන්ද ජල බිංදු එකතු වී පැල්ලම් ඇති විය හැකි බැවින්, රෙදි කඩකින් ක්රමානුකූලව පිසදා වියළා ගැනීම වඩාත් සුදුසුය. පිසදැමීමේදී රවුම් හැඩයට නොව, ඉහළ සිට පහළට කෙළින්ම පිසදැමීමෙන් ඉරි ඇඳීම සහ සලකුණු ඉතිරි වීම වළක්වා ගත හැක.
නිරන්තර නඩත්තුව සඳහා උපදෙස්
ජෝගුව නිතර භාවිත කරන්නේ නම්, සතියකට වරක්වත් මෙම සරල ආම්ලික පිරිසිදු කිරීම සිදු කිරීමෙන් තදින් ලවණ බැඳීම වළක්වා ගත හැක. භාවිතයෙන් පසු සෑම විටම ජෝගුව හිස් කර වියළා තැබීමෙන් ජලය එකතු වී පැල්ලම් ඇතිවීම වළක්වා ගත හැකිය. දෘඩ ජලය පවතින ප්රදේශවල ජල පෙරණයක් භාවිත කිරීමද මෙයට දිගුකාලීන විසඳුමකි. මෙම සරල විද්යාත්මක උපක්රම මඟින් ඔබේ වීදුරු ජෝගුව සැමදා අලුත් එකක් මෙන් පිරිසිදුව තබාගත හැක.
