පිඟන් සෝදන යන්ත්රයකින් උපරිම පිරිසිදුතාවයක් සහ දීප්තියක් ලබා ගැනීම සඳහා උසස් තත්ත්වයේ ඩිෂ්වොෂර් කරල් (dishwasher capsules) තෝරා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ. නිවැරදි රසායනික සංයුතියකින් යුත් කරලක් මඟින් භාජනවල තෙල් සහ ආහාර පැල්ලම් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරනවා පමණක් නොව, යන්ත්රයේ දිගුකාලීන පැවැත්ම සහ වීදුරු භාජනවල මතුපිට ආරක්ෂා කිරීම ද සිදු කරයි.
1. ජලයේ වේගයෙන් දියවීමේ හැකියාව සහ PVA පටලයේ ගුණාත්මකභාවය
හොඳ ඩිෂ්වොෂර් කරලක මූලිකම සහ වැදගත්ම ලක්ෂණය වන්නේ එය ජලයේ දියවන වේගය සහ එහි බාහිරින් ඇති PVA (Polyvinyl Alcohol) පටලයේ ගුණාත්මකභාවයයි. මෙම පටලය සෙල්සියස් අංශක 50 ක වැනි සාපේක්ෂව අඩු උෂ්ණත්වයකදී පවා සේදීමේ චක්රයේ මුල් මිනිත්තු කිහිපය තුළ සම්පූර්ණයෙන්ම දිය වී යා යුතුය. එමඟින් එහි අඩංගු ක්රියාකාරී ද්රව්ය නියමිත වේලාවට මුදා හැරීම සහතික කෙරේ.
බාල ගණයේ කරල්වල ඇති පටල නිසි පරිදි දිය නොවන අතර, සේදීමේ චක්රය අවසානයේ පිඟන් මත හෝ යන්ත්රයේ බෙදාහරින්නාගේ (dispenser) කොටසේ ඇලෙන සුළු රසායනික ඉතිරි කිරීම් දැකිය හැක. මෙයට ප්රධාන හේතුව වන්නේ බාල ගණයේ පොලිමර් භාවිතය හෝ ජලයේ දෘඪතාව ඉහළ වීමයි. උසස් කරලක් කිසිදු අපද්රව්යයක් ඉතිරි නොකර සම්පූර්ණයෙන්ම ජලය සමඟ මිශ්ර වී රසායනික ක්රියාවලිය උපරිම මට්ටමෙන් ක්රියාත්මක කරයි.
2. එන්සයිම සහ සක්රීය ඔක්සිජන් වල රසායනික ක්රියාකාරීත්වය
ආහාර පැල්ලම් සහ තෙල් ගතිය කාර්යක්ෂමව ඉවත් කිරීම සඳහා ඩිෂ්වොෂර් කරල් තුළ අඩංගು රසායනික ද්රව්යවල ක්රියාකාරිත්වය සහ ඒවායේ සංකලනය ඉතා වැදගත් වේ. උසස් තත්ත්වයේ කරල්වල ප්රධාන කොටස් දෙකක් අඩංගು වේ: එන්සයිම (Enzymes) සහ ඔක්සිජන් මත පදනම් වූ බ්ලීචිං කාරක (Oxygen-based bleaching agents).
- ප්රෝටියේස් (Proteases): මස්, බිත්තර, කිරි සහ චීස් වැනි ප්රෝටීන් බහුල ආහාර පැල්ලම් රසායනිකව බිඳ දැමීමට මෙම එන්සයිම උපකාරී වේ. මෙම එන්සයිම මඟින් ප්රෝටීන් දාමයන් කුඩා, ජලයේ ද්රාව්ය කොටස් බවට පත් කරයි.
- ඇමයිලේස් (Amylases): බත්, අර්තාපල්, පැස්ටා සහ පාන් වැනි පිෂ්ඨය සහිත මුරණ්ඩු ආහාර කොටස් දියකර හැරීම සඳහා මෙම එන්සයිම ක්රියා කරයි.
- සක්රීය ඔක්සිජන් (Active Oxygen): තේ, කෝපි, පලතුරු යුෂ සහ කුළුබඩු නිසා ඇති වන තද පැහැති පැල්ලම් ඔක්සිකරණය මඟින් ඉවත් කිරීමට උපකාරී වේ. මෙය සෙල්සියස් අංශක 60 සීමාවේදී උපරිම ලෙස ක්රියාත්මක වේ.
මෙම රසායනික ද්රව්ය සෙල්සියස් අංශක 55 ත් 65 ත් අතර උෂ්ණත්වයකදී වඩාත් හොඳින් ක්රියාත්මක වන අතර, උසස් කරලක් මෙම උෂ්ණත්ව පරාසය තුළ ක්රියාකාරී රසායනික ප්රතික්රියාවක් ඇති කරමින් වියළුණු ආහාර කොටස් පවා පහසුවෙන් ඉවත් කරයි.
3. ජලයේ දෘඪතාව පාලනය සහ ජල පැල්ලම් වැළැක්වීම
ජලයේ ඇති කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් වැනි ඛනිජ ලවණ පිඟන් භාජන මත, විශේෂයෙන් වීදුරු සහ මල නොබැඳෙන වානේ (stainless steel) මත සුදු පැහැති ලප හෝ ඉරි ඇති වීමට ප්රධානතම හේතුව වේ. ගුණාත්මක ඩිෂ්වොෂර් කරලක් තුළ ජලය මෘදු කරන ලවණ (water softening salts) සහ විශේෂිත චෙලේටින් කාරක (chelating agents) අඩංගು විය යුතුය.
මෙම රසායනික ද්රව්ය මඟින් ජලයේ ඇති කැල්සියම් අයන බන්ධනය කර උදාසීන කරන අතර, එමඟින් ජලය වේගයෙන් බැස යාමට සලස්වයි. සේදීමේ චක්රය අවසානයේ පිඟන් භාජන ස්වාභාවිකව වියළීමේදී ජල බිංදු රැඳී නොසිටින බැවින්, වියළි ලප ඇතිවීම වළකේ. ඔබ භාවිතා කරන කරලෙන් පසු භාජනවල තෙතමනය රහිත, දිලිසෙන ස්වභාවයක් ලැබෙන්නේ නම්, එය එහි ඇති සර්ෆැක්ටන්ට් (surfactants) සහ රින්ස් ඒඩ් (rinse aid) සංයුතියේ උසස් බව පෙන්වන සාක්ෂියකි.
4. වීදුරු භාජන සීරීම් සහ අඳුරු වීමෙන් ආරක්ෂා කිරීම
නිතර පිඟන් සෝදන යන්ත්රය භාවිතා කිරීමේදී වීදුරු භාජනවල ඇති වන ස්ථිර අඳුරු ස්වභාවය (glass corrosion) බරපතල ගැටළුවකි. මෙය සිදුවන්නේ ජලයේ ඇති ඉහළ උෂ්ණත්වය සහ රසායනික ද්රව්ය නිසා වීදුරුවේ මතුපිට ඇති සිලිකේට් ව්යුහය ක්ෂය වීමෙනි.
උසස් තත්ත්වයේ ඩිෂ්වොෂර් කරල්වල විශේෂ වීදුරු ආරක්ෂණ සංයෝග (glass protection formulas) අඩංගු වේ. මෙමඟින් වීදුරු මතුපිට සියුම් ආරක්ෂිත ස්ථරයක් සාදන අතර, රසායනික ද්රව්ය මඟින් සිදුවන හානිය අවම කරයි. ඔබ භාවිතා කරන කරල දිගුකාලීනව වීදුරු භාජනවල පැහැදිලි බව සහ දීප්තිය ආරක්ෂා කරන්නේ නම්, එය උසස් ප්රමිතියෙන් යුතු නිෂ්පාදනයකි.
හොඳ ඩිෂ්වොෂර් කරලක් හඳුනා ගැනීමේ කෙටි පිරික්සුම් ලැයිස්තුව:
- සේදීමේ චක්රය අවසානයේ යන්ත්රය තුළ හෝ භාජනවල කිසිදු රසායනික අපද්රව්යයක් හෝ කුඩු ඉතිරි නොවීම.
- තේ, කෝපි වැනි තද පැහැති පැල්ලම් සහ වියළුණු පිෂ්ඨය සහිත ආහාර කොටස් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් වීම.
- වීදුරු සහ මල නොබැඳෙන වානේ භාජන මත සුදු පැහැති ජල පැල්ලම් හෝ ඉරි ඇති නොවීම.
- සේදීමෙන් පසු පිඟන් භාජනවල මතුපිට තෙල් සහිත බවක් නොමැතිව පිරිසිදු, වියළි සහ දිලිසෙන ස්වභාවයක් පැවතීම.
