ලා පැහැති කාර් සම් අසුන්වල ඇති සුඛෝපභෝගී පෙනුම දිගුකාලීනව රැකගැනීම සඳහා විශේෂිත රසායනික දැනුමක් සහ නිවැරදි පිරිසිදු කිරීමේ තාක්ෂණයක් අවශ්ය වේ. බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ ඕනෑම සබන් වර්ගයකින් සම් පිරිසිදු කළ හැකි බවයි. නමුත් වැරදි පිරිසිදුකාරකයක් භාවිත කිරීමෙන් සම්වල ඇති ආරක්ෂිත ස්ථරයට ස්ථිර ලෙස හානි සිදුවිය හැකි අතර, එමඟින් කුණු සහ අනෙකුත් ඩයි වර්ග පහසුවෙන් සම් තුළට කිඳා බැසීමට මඟ පෑදේ. මෙම ලිපියෙන් ලා පැහැති සම් අසුන් සඳහා වඩාත් ගැලපෙන පිරිසිදුකාරක තෝරාගැනීමේ විද්යාත්මක පදනම සහ නිවැරදි ක්රමවේදය සාකච්ඡා කෙරේ.
සම්වල ව්යුහය සහ ආරක්ෂිත ස්ථරය (Polyurethane Coating) හඳුනාගැනීම
නූතන මෝටර් රථවල ඇති සම් අසුන් බොහොමයක් මතුපිටින් තුනී පොලියුරේතන් (Polyurethane) ආරක්ෂිත ස්ථරයකින් ආවරණය කර ඇත. මෙම ස්ථරය මඟින් සම්වලට ජලයට, සීරීම්වලට සහ පාරජම්බුල කිරණවලට (UV) ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ලබා දෙයි. විශේෂයෙන්ම ලා පැහැති (ක්රීම්, ලා අළු හෝ සුදු) සම් අසුන්වල ඇති මෙම ආරක්ෂිත ස්ථරය ඉතා පහසුවෙන් රළු රසායනික ද්රව්ය නිසා දියවී යා හැක. ඔබ තෝරාගන්නා පිරිසිදුකාරකය මෙම පොලියුරේතන් ස්ථරය ආරක්ෂා කරන එකක් විය යුතුය. ක්ලෝරින් අඩංගු බ්ලීච් හෝ අධික ක්ෂාරීය (Alkaline) ද්රව්ය අඩංගු පිරිසිදුකාරක භාවිත කිරීමෙන් මෙම ආරක්ෂිත ස්ථරය විනාශ වී, සම් වියළී යාමට සහ ඉරිතැලීමට ලක්වේ.
pH අගය සහ මතුපිට ආතතිකාරක (Surfactants) වල කාර්යභාරය
ලා පැහැති සම් සඳහා පිරිසිදුකාරකයක් තෝරාගැනීමේදී එහි pH අගය මධ්යස්ථ (pH 7 හෝ ඊට ඉතා ආසන්න) විය යුතුය. සමතුලිත pH අගයක් ඇති පිරිසිදුකාරක මඟින් සම්වල ස්වභාවික තෙතමනය සහ නම්යශීලීභාවය සුරකියි. මෙහිදී ක්රියාත්මක වන ප්රධාන රසායනික සංරචකය වන්නේ සර්ෆැක්ටන්ට්ස් (Surfactants) හෙවත් මතුපිට ආතතිකාරකයන් ය. මෙම අණු වලට ජලයට ආකර්ෂණය වන හිසක් (Hydrophilic) සහ තෙල් වලට ආකර්ෂණය වන වලිගයක් (Hydrophobic) ඇත. සර්ෆැක්ටන්ට්ස් මඟින් සම් මතුපිට ඇති තෙල් සහිත කුණු සහ දූවිලි අංශු වට කර ඒවා සම්වලින් වෙන් කර ගනී. පසුව මෘදු මයික්රෝෆයිබර් (Microfiber) රෙදි කඩකින් මෙම කුණු පහසුවෙන් පිසදමා ඉවත් කළ හැකිය. කිසිවිටකත් සම්වල ස්වභාවික තෙල් ඉවත් කරන ප්රබල ද්රාවක (Solvents) අඩංගු ද්රව්ය ලා පැහැති සම් සඳහා භාවිත නොකළ යුතුය.
ඩයි ට්රාන්ස්ෆර් (Dye Transfer) ගැටලුව සහ එය පාලනය කිරීම
ලා පැහැති සම් අසුන්වල ඇති ලොකුම අභියෝගය වන්නේ ජීන්ස් හෝ වෙනත් අඳුරු රෙදිපිළිවලින් සායම් සම් මතුපිටට කාන්දු වීමයි (Dye Transfer). ඝර්ෂණය සහ ශරීරයේ තාපය නිසා මෙම සායම් වර්ග සම්වල පොලියුරේතන් ස්ථරය සමඟ රසායනිකව බැඳේ. මෙය සාමාන්ය සබන් යොදා ඉවත් කළ නොහැක. මේ සඳහා විශේෂිත මෘදු ද්රාවක අඩංගු පිරිසිදුකාරක අවශ්ය වේ. නමුත් මෙම ද්රාවක මඟින් සම් වියළී නොයන ලෙස ඒවායේ ග්ලිසරින් (Glycerin) වැනි මොයිස්චරයිසර් අඩංගු විය යුතුය. සායම් පැල්ලම් ඉවත් කිරීමේදී කිසිවිටකත් රළු ලෙස අතුල්ලන්න එපා. එමඟින් සායම් තවදුරටත් සම් තුළට කිඳා බැසීමට ඉඩ ඇත. මෘදු රසායනික ක්රියාවලියක් මඟින් සායම් අංශු ලිහිල් කර ඉවත් කිරීම වඩාත් සුදුසුය.
නිවැරදිව පිරිසිදු කිරීමේ ක්රියාවලිය සහ තාක්ෂණය
ලා පැහැති සම් අසුන් පිරිසිදු කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු පියවර සහ ක්රමවේදයන් කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
- පෙර සූදානම: මුලින්ම වැකියුම් ක්ලීනර් එකක් ආධාරයෙන් සම් අසුන්වල ඇති දූවිලි සහ වැලි අංශු ඉවත් කරන්න. විශේෂයෙන්ම මැහුම් අතර ඇති කුණු ඉවත් කිරීමට වගබලා ගන්න. නැතහොත් පිරිසිදු කිරීමේදී මෙම අංශු නිසා සම් සීරීමට ලක්විය හැක.
- පෙන නිපදවීම: පිරිසිදුකාරක ද්රවය සෘජුවම සම් මතුපිටට ඉසීම වෙනුවට, එය මෘදු බ්රෂ් එකකට හෝ ස්පොන්ජ් එකකට ඉස පෙන (Foam) සාදා ගන්න. පෙන මඟින් සම් අධික ලෙස තෙත් වීම වළක්වන අතර කුණු අංශු මතුපිටට ඇද ගනී.
- මෘදු ලෙස චක්රීයව පිරිසිදු කිරීම: ස්වභාවික අශ්ව ලෝම (Horsehair) සහිත බ්රෂ් එකක් භාවිතයෙන් ඉතා මෘදු ලෙස වෘත්තාකාර චලිතයෙන් (Circular motion) පිරිසිදු කරන්න. අධික බලයක් යෙදීමෙන් වළකින්න.
- පිසදැමීම: පිරිසිදු මයික්රෝෆයිබර් රෙදි කඩක් භාවිතයෙන් මතුපිට ඇති පෙන සහ දියවූ කුණු වහාම පිසදමන්න. එකම රෙදි කඩ දිගින් දිගටම භාවිත නොකර, පිරිසිදු පැති මාරු කරමින් පිසදැමීම වැදගත්ය.
උෂ්ණත්වය සහ පරිසරය බලපාන ආකාරය
සම් පිරිසිදු කිරීම සැමවිටම සෙවන ඇති, සිසිල් ස්ථානයක සිදු කළ යුතුය. සෘජු සූර්යාලෝකය යටතේ හෝ රත් වූ වාහනයක් තුළ සම් පිරිසිදු කිරීමේදී රසායනික ද්රව්ය ඉතා ඉක්මනින් වාෂ්ප වී යයි. මෙයින් සිදුවන්නේ කුණු දියවීමට පෙර පිරිසිදුකාරකය වියළී යාමයි. එමඟින් සම් මතුපිට රසායනික පැල්ලම් ඉතිරි විය හැක. සෙවන සහිත ස්ථානයකදී, පිරිසිදුකාරකයේ ඇති සර්ෆැක්ටන්ට්ස් වලට ක්රියා කිරීමට අවශ්ය ප්රමාණවත් කාලය ලැබෙන අතර, එමඟින් සම්වලට කිසිදු හානියක් සිදු නොවේ.
දිගුකාලීන ආරක්ෂාව සඳහා සීලන්ට් (Sealant) භාවිතය
පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු සම් මතුපිට විවෘතව පවතින බැවින්, නැවත කුණු සහ සායම් බැඳීම වැළැක්වීමට ආරක්ෂිත පියවරක් අවශ්ය වේ. මේ සඳහා සිලිකන් රහිත, ජලය මත පදනම් වූ පොලිමර් සීලන්ට් (Polymer Sealant) එකක් භාවිත කිරීම සුදුසුය. මෙමඟින් ලා පැහැති සම් මතුපිට නොපෙනෙන ආරක්ෂිත බාධකයක් (Micro-barrier) සාදන අතර, එමඟින් ඩයි ට්රාන්ස්ෆර් වීම වළක්වයි. තෙල් සහිත හෝ වැක්ස් (Wax) අඩංගු ආලේපන භාවිත කිරීමෙන් වළකින්න, මන්ද ඒවා මඟින් ලා පැහැති සම් මත දූවිලි ආකර්ෂණය කර පෙනුම අඳුරු කළ හැක.
