කාපට් තන්තු තුළ තදින් කා වැදී ඇති සුරතල් සතුන්ගේ ලොම් සාමාන්ය වැකුම් ක්ලීනර් යන්ත්රයකින් පමණක් සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කිරීම අපහසුය. වැකුම් කිරීමට පෙර නිවැරදි ක්රමවේදයකට අනුව බුරුසුවක් භාවිතා කිරීමෙන් ඝර්ෂණය සහ ස්ථිතික විද්යුතය මඟින් මෙම ලොම් පහසුවෙන් මතුපිටට ගෙන ආ හැකිය.
ලොම් සහ කාපට් තන්තු අතර ඇති භෞතික විද්යාත්මක බැඳීම
සුරතල් සතුන්ගේ ලොම් ප්රධාන වශයෙන් කෙරටින් (keratin) ප්රෝටීනයෙන් සමන්විත වන අතර, ඒවා කාපට් වල ඇති ලොම්, නයිලෝන් හෝ ඇක්රිලික් තන්තු සමඟ නිරන්තරයෙන් ගැටේ. මෙම ගැටීම නිසා ස්ථිතික විද්යුත් ආරෝපණයක් ඇති වන අතර, එමඟින් ලොම් කාපට් තන්තු දෙසට දැඩි ලෙස ආකර්ෂණය වේ. මීට අමතරව, කාපට් තන්තු වල ඇති ක්ෂුද්ර කොකු වැනි ස්වභාවය නිසා ලොම් තන්තු අතර පටලැවේ. සාමාන්ය වැකුම් ක්ලීනර් එකක වායු චලනයට පමණක් මෙම ස්ථිතික බැඳීම සහ පටලැවිල්ල ලිහා දැමීමට ප්රමාණවත් ශක්තියක් නොමැත. එබැවින් යාන්ත්රික ක්රමවේදයක් මඟින් මෙම බැඳීම ලිහිල් කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
රබර් සහ සිලිකන් බුරුසු ක්රියා කරන ආකාරය
වැකුම් කිරීමට පෙර කාපට් එක පිරිසිදු කිරීම සඳහා රබර් (rubber) හෝ සිලිකන් (silicone) කෙඳි සහිත බුරුසුවක් භාවිතා කිරීම වඩාත් විද්යාත්මක ක්රමයයි. රබර් යනු ස්වාභාවිකවම ඉහළ ඝර්ෂණ සංගුණකයක් සහිත ද්රව්යයකි. ඔබ රබර් බුරුසුවක් කාපට් මතුපිට අතුල්ලන විට, එමඟින් සෘණ ස්ථිතික විද්යුත් ආරෝපණයක් ජනනය වේ. සතුන්ගේ ලොම් ධන ආරෝපණයක් ගැනීමට නැඹුරු වන බැවින්, රබර් කෙඳි මඟින් ලොම් ඉතා පහසුවෙන් ඇද ගනී. මෙම ක්රියාවලිය මඟින් කාපට් එකේ ගැඹුරට ගිලී ඇති සියුම් ලොම් පවා මතුපිටට ඇද දමයි. මීට අමතරව, රබර් වල ඇති නම්යශීලී බව නිසා කාපට් තන්තු වලට කිසිදු හානියක් සිදු නොවේ.
පරිසර ආර්ද්රතාවය සහ එහි බලපෑම
කාපට් පිරිසිදු කිරීමේදී කාමරයේ ඇති ආර්ද්රතාවය (humidity) වැදගත් සාධකයකි. වියළි පරිසරයකදී ස්ථිතික විද්යුත් ආරෝපණය වැඩි වශයෙන් ජනනය වන බැවින් ලොම් ඉවත් කිරීමේදී රබර් බුරුසුව වඩාත් කාර්යක්ෂමව ක්රියා කරයි. කෙසේ වෙතත්, අධික වියළි බව නිසා ලොම් තන්තු කාපට් එකට තදින් ඇලී තිබිය හැක. එවැනි අවස්ථාවකදී, කාපට් මතුපිටට ඉතා සුළු වශයෙන් ජල වාෂ්ප පතුරුවා හැරීමෙන් (mist) තන්තු ලිහිල් කර ගත හැක. නමුත් අධික ලෙස ජලය භාවිතා කිරීමෙන් වළකින්න, මන්ද තෙතමනය නිසා ඝර්ෂණය අඩු වන අතර ලොම් කාපට් එකට තවදුරටත් ඇලීමට හේතු විය හැක.
කාපට් එක බුරුසුවෙන් පිරිසිදු කිරීමේ නිවැරදි පියවර
කාපට් එකෙන් ලොම් ඉවත් කිරීමේදී ක්රමානුකූල පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් උපරිම ප්රතිඵල ලබා ගත හැක. පළමුව, කාපට් එකේ දිශාව හඳුනා ගන්න. සෑම කාපට් එකකම තන්තු පිහිටා ඇති නිශ්චිත දිශාවක් (nap) ඇත. තන්තු පිහිටා ඇති දිශාවට ප්රතිවිරුද්ධ දිශාවට බුරුසුව හැසිරවීමෙන් තන්තු අතර ඇති ලොම් ලිහිල් කිරීම පහසු වේ.
- කෙටි සහ වේගවත් චලනයන්: බුරුසුව දිගු අතට ඇදීම වෙනුවට, කෙටි සහ වේගවත් චලනයන් (short strokes) භාවිතා කරන්න. මෙමඟින් වැඩි ඝර්ෂණයක් සහ ස්ථිතික ආරෝපණයක් උත්පාදනය වේ.
- බුරුසුවේ කෝණය: බුරුසුව කාපට් මතුපිටට අංශක 45 ක පමණ කෝණයකින් තබා ගන්න. මෙමඟින් රබර් කෙඳි වලට තන්තු අතරට ගැඹුරට යාමට හැකි වේ.
- ගොඩවල් ගැසීම: මුළු කාපට් එකම එකවර පිරිසිදු නොකර, කුඩා කොටස් වලට බෙදා පිරිසිදු කරන්න. එක් එක් කොටසෙන් එකතු වන ලොම් කුඩා ගොඩවල් ලෙස එකතු කර අතින් ඉවත් කරන්න.
විවිධ කාපට් වර්ග සඳහා වන වෙනස්කම්
කාපට් සාදා ඇති ද්රව්ය අනුව ඔබ යොදන බලය සහ උපක්රම වෙනස් විය යුතුය. ස්වාභාවික ලොම් (wool) වලින් සාදන ලද කාපට් ඉතා සංවේදී බැවින් රබර් බුරුසුවක් භාවිතා කිරීමේදී අධික ලෙස තෙරපුමක් නොයෙදිය යුතුය. අධික තෙරපුම නිසා ලොම් තන්තු ගැලවී යාමට ඉඩ ඇත. කෘතිම තන්තු (synthetic fibers) වලින් සාදන ලද කාපට් සඳහා තරමක් වැඩි බලයක් යෙදිය හැකි අතර, ඒවායේ ස්ථිතික විද්යුතය වැඩිපුර ජනනය වන බැවින් රබර් බුරුසුව වඩාත් කාර්යක්ෂමව ක්රියා කරයි. ලූප් පයිල් (loop pile) වර්ගයේ කාපට් වල කෙඳි රැඳී නොසිටින සේ මෘදුව බුරුසුව හැසිරවීමට වගබලා ගන්න.
පූර්ව පිරිසිදු කිරීමේ වාසි සහ වැකුම් කිරීමේ පියවර
මෙලෙස බුරුසුවකින් පූර්ව පිරිසිදු කිරීමක් සිදු කිරීමෙන් පසු වැකුම් කිරීම ඉතා පහසු වේ. ලිහිල් වූ ලොම් සහ දූවිලි අංශු වැකුම් ක්ලීනර් යන්ත්රයේ බුරුසු රෝදවල (roller brushes) පටලැවීම වළක්වයි. මෙය වැකුම් ක්ලීනර් යන්ත්රයේ කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කරන අතර එහි ආයු කාලයද දීර්ඝ කරයි. බුරුසුවෙන් පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු, ඉතිරි වී ඇති ඉතා සියුම් දූවිලි සහ කෙඳි ඉවත් කිරීම සඳහා අවසාන පියවර ලෙස වැකුම් ක්ලීනර් යන්ත්රය භාවිතා කරන්න.
සාර්ථකව ලොම් ඉවත් කිරීමේ කෙටි පිරික්සුම් ලැයිස්තුව
- සෑම විටම වියළි කාපට් මතුපිටක පමණක් බුරුසුව භාවිතා කරන්න; තෙතමනය ඝර්ෂණය අඩු කරයි.
- භාවිතයෙන් පසු රබර් බුරුසුව සබන් සහ ඇල්මැරුණු ජලයෙන් සෝදා පිරිසිදු කර වියළා ගන්න.
- කාපට් එකේ දාරවල සිට මැද දෙසට පිරිසිදු කිරීම ආරම්භ කරන්න.
