පෝරණුවක තැන්පත් වී ඇති තද තෙල් සහ පිළිස්සුණු ආහාර කොටස් ඉවත් කිරීම ක්‍රමානුකූල රසායනික ක්‍රියාවලියක් අනුගමනය කිරීමෙන් ඉතා පහසුවෙන් සහ ආරක්ෂිතව සිදු කළ හැකිය.
පිළිස්සුණු තෙල්වල රසායනික ස්වභාවය තේරුම් ගැනීම
පෝරණුවක් තුළ ආහාර පිසීමේදී ඉහළ උෂ්ණත්වය හේතුවෙන් මේද සහ ප්‍රෝටීන බහුඅවයවීකරණය (polymerization) වීමකට ලක් වේ. මෙහිදී කාබනික ද්‍රව්‍ය පෝරණුවේ එනමල් (enamel) මතුපිට සමඟ තදින් බැඳී තාර වැනි ස්ථරයක් සාදයි. මෙම දැඩි බන්ධන බිඳ දැමීම සඳහා සාමාන්‍ය සේදුම් කාරක ප්‍රමාණවත් නොවන අතර, ඒ සඳහා භෂ්මීය (alkaline) සහ ආම්ලික (acidic) ප්‍රතික්‍රියා නිවැරදිව භාවිත කළ යුතුය. ප්‍රබල ඝර්ෂණය සහ සීරීම් වෙනුවට රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවලට නිසි කාලය ලබා දීමෙන් පෝරණුවේ ආරක්ෂිත ආලේපනයට හානි නොකර පහසුවෙන් පිරිසිදු කරගත හැකිය.
පළමු පියවර: යාන්ත්‍රික සූදානම සහ ලිහිල් අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීම
පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කිරීමට පෙර පෝරණුව සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියා විරහිත කර ඇති බවත්, එය සිසිල් වී ඇති බවත් තහවුරු කරගන්න. පෝරණුව තුළ ඇති ලෝහමය රාක්ක (racks), තැටි සහ උෂ්ණත්වමාන වැනි සියලුම උපාංග ඉවත් කරන්න. ඉන්පසු, වියළි බුරුසුවක් හෝ වැකියුම් ක්ලීනරයක් භාවිතයෙන් පෝරණුවේ පතුලේ ඇති ලිහිල් අළු, පිළිස්සුණු කුඩු සහ ආහාර කැබලි ඉවත් කරන්න. මෙම මූලික පියවර මඟින් පිරිසිදුකාරක පේස්ට් එක සෘජුවම තදින් බැඳී ඇති තෙල් ස්ථරය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට ඉඩ සලසන අතර අනවශ්‍ය ලෙස පිරිසිදුකාරක නාස්ති වීම වළක්වයි.
දෙවන පියවර: සෝඩියම් බයිකාබනේට් ක්‍රියාකාරී පේස්ට් එක යෙදීම සහ එහි රසායන විද්‍යාව
භෂ්මීය ගුණයෙන් යුත් සෝඩියම් බයිකාබනේට් (baking soda) යනු මේදය saponify කිරීමේ හෙවත් සබන් බවට පත් කිරීමේ රසායනික හැකියාව ඇති විශිෂ්ට ද්‍රව්‍යයකි. සෝඩියම් බයිකාබනේට් කුඩු සඳහා ජලය ස්වල්පයක් එකතු කර ඝන පේස්ට් එකක් සාදා ගන්න. මෙම පේස්ට් එක පෝරණුවේ ඇතුළු බිත්තිවල සහ වීදුරු දොරේ හොඳින් ආලේප කරන්න. මෙහිදී තාපන මූලද්‍රව්‍ය (heating elements) සහ වාතාශ්‍රය සිදුරු මත පේස්ට් එක තැවරීමෙන් වළකින්න. මෙම ආලේපය අවම වශයෙන් පැය 8ක් හෝ මුළු රාත්‍රියක් පුරා ක්‍රියාත්මක වීමට හැරිය යුතුය. මෙම දිගු කාලය තුළ භෂ්මීය ප්‍රතික්‍රියාව මඟින් දැඩි තෙල් බන්ධන ලිහිල් කර දියවන සුළු තත්ත්වයට පත් කරයි.
තෙවන පියවර: උෂ්ණත්වයේ බලපෑම සහ ප්‍රතික්‍රියාව වේගවත් කිරීම
රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවල වේගය උෂ්ණත්වය මත රඳා පවතී. සෝඩියම් බයිකාබනේට් පේස්ට් එක ආලේප කිරීමට පෙර පෝරණුව සෙල්සියස් අංශක 40-50 දක්වා සුළු වශයෙන් රත් කර නැවත නිවා දැමීමෙන් ප්‍රතික්‍රියාවේ වේගය වැඩි කළ හැකිය. මඳ උණුසුම් මතුපිටක් මත පේස්ට් එක යෙදූ විට, මේද ද්‍රව්‍යවල දුස්ස්රාවිතතාවය (viscosity) අඩු වන අතර සෝඩියම් බයිකාබනේට්වලට තෙල් තැන්පතු අතරට ගැඹුරට විනිවිද යාමට හැකි වේ. කෙසේ වෙතත්, පෝරණුව අධික ලෙස රත් නොකිරීමට වගබලා ගත යුතුය, මන්ද යත් අධික තාපය නිසා පේස්ට් එක ඉක්මනින් වියළී ගොස් එහි ක්‍රියාකාරිත්වය අඩාල විය හැකි බැවිනි.
හතරවන පියවර: ඇසිටික් අම්ලය මගින් උදාසීන කිරීම සහ අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීම
නියමිත කාලය අවසන් වූ පසු, වියළී ඇති පේස්ට් එක මතට තනුක කළ ඇසිටික් අම්ලය (සුදු විනාකිරි) ස්ප්‍රේ කරන්න. සෝඩියම් බයිකාබනේට් සහ ඇසිටික් අම්ලය අතර සිදුවන උදාසීනකරණ ප්‍රතික්‍රියාවෙන් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුව (CO2) නිකුත් වන අතර, එමඟින් දැඩි පෙණ නැගීමක් සිදු වේ. මෙම වායු බුබුළු මගින් මතුපිටට ඇලී ඇති අපිරිසිදු ද්‍රව්‍ය යාන්ත්‍රිකව ඉහළට ඔසවා තල්ලු කරයි. තෙත් මයික්‍රෝ ෆයිබර් (microfiber) රෙදි කඩක් භාවිතයෙන් මෙම මිශ්‍රණය සහ ලිහිල් වූ තෙල් කොටස් පහසුවෙන් පිසදා ඉවත් කරන්න. අවසාන වශයෙන් පිරිසිදු ජලයෙන් තෙත් කළ රෙදි කඩකින් රසායනික අවශේෂ සියල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් වන තුරු පිසදමන්න.
පස්වන පියවර: රාක්ක සහ වීදුරු දොර පිරිසිදු කිරීමේ තාක්ෂණය
ඉවත් කරන ලද ලෝහ රාක්ක පිරිසිදු කිරීම සඳහා උණුසුම් ජලය පිරවූ බඳුනකට දමා සෝඩියම් බයිකාබනේට් සහ දියර සබන් එකතු කර පැය කිහිපයක් පොඟවන්න. පසුව මෘදු ස්පොන්ජ් එකකින් පිසදා පිරිසිදු කරන්න. පෝරණුවේ වීදුරු දොර පිරිසිදු කිරීමේදී සීරීම් සිදු නොවන පරිදි ඉතා මෘදු ලෙස ක්‍රියා කළ යුතුය. වීදුරුව මත ඇති තෙල් පැල්ලම් ඉවත් කිරීමටද ඉහත සඳහන් කළ සෝඩියම් බයිකාබනේට් සහ විනාකිරි ක්‍රමයම භාවිත කළ හැකි අතර, වීදුරුව සීරීමට ලක්විය හැකි ලෝහමය බුරුසු භාවිතයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකී සිටිය යුතුය.
පෝරණුවේ ආයු කාලය රැකගැනීම සඳහා විශේෂ උපදෙස්
- කිසිවිටකත් දොර වටා ඇති රබර් සීල් (rubber seals) මතට ප්‍රබල රසායනික ද්‍රව්‍ය හෝ විනාකිරි ස්ප්‍රේ නොකරන්න, එමගින් රබර්වල ප්‍රත්‍යාස්ථතාව නැති වී දිරාපත් වීම සිදුවිය හැක.
- ස්වයං-පිරිසිදු කිරීමේ (self-cleaning) පහසුකම භාවිතා කරන්නේ නම්, ඉහළ උෂ්ණත්වය නිසා පෝරණුවේ ඇතුළත එනමල් ආලේපනයට හානි විය හැකි බැවින් ස්වභාවික ක්‍රම වඩාත් ආරක්ෂිත වේ.
- සෑම භාවිතයකින්ම පසුව පෝරණුව තරමක් සිසිල් වූ වහාම තෙත් රෙදි කඩකින් පිසදැමීමෙන් තද තෙල් තැන්පත් වීම වළක්වා ගත හැකිය.
