තෙල් ස්ප්රේ බෝතලයක නොසලය සිරවීම බහුලව සිදුවන ගැටලුවක් වන අතර, නියමිත උෂ්ණත්වය සහ රසායනික ක්රියාවලීන් නිවැරදිව භාවිතයෙන් එය පහසුවෙන් යථා තත්ත්වයට පත් කළ හැකිය. මෙම ලිපියෙන් නිවසේදීම සරල රසායන විද්යාත්මක මූලධර්ම භාවිතයෙන් නොසලය පිරිසිදු කරන ආකාරය විස්තර කෙරේ.
තෙල් නොසලය සිරවීමට බලපාන විද්යාත්මක හේතු
තෙල් ස්ප්රේ බෝතල්වල භාවිත කරන ශාකසාර තෙල් වර්ග වාතය සමඟ ස්පර්ශ වන විට ඔක්සිකරණය වීමට පටන් ගනී. මෙම ක්රියාවලියේදී තෙල්වල ඇති අණු එකිනෙක බැඳී බහු අවයවීකරණය සිදුවේ. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස තෙල්වල දුස්ස්රාවිතාව ඉහළ යන අතර ඒවා ඝන, ඇලෙන සුළු ස්ථරයක් බවට පත් වේ. නොසලයේ ඇති ඉතා කුඩා සිදුර තුළ මෙම ඝන වූ තෙල් තැන්පත් වීම නිසා වාතය සහ තෙල් ගලා යාම සම්පූර්ණයෙන්ම අවහිර වේ. සාමාන්ය වතුරෙන් සේදීමෙන් පමණක් මෙම බහු අවයවීකරණය වූ තෙල් ඉවත් කළ නොහැක්කේ ඒවා ජලයේ ද්රාව්ය නොවන බැවිනි.
එමල්සිභවනය සහ උෂ්ණත්වයේ දායකත්වය
තෙල් ඉවත් කිරීමේදී මූලික රසායනික ක්රියාවලීන් දෙකක් වැදගත් වේ: උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීම සහ එමල්සිභවනය යි. සෙල්සියස් අංශක 50ත් 60ත් අතර උණුසුම් ජලය භාවිත කිරීමෙන් ඝන වී ඇති තෙල්වල දුස්ස්රාවිතාව අඩු වී ඒවා ද්රව බවට පත් වේ. ඉන්පසු එකතු කරන සබන් හෝ ඩිටර්ජන්ට් මඟින් එමල්සිභවනය සිදුවේ. සබන් අණුවල ඇති ජලභීතික වලිගය තෙල් අංශු සමඟද, ජලකාමී හිස ජල අංශු සමඟද බැඳේ. මේ නිසා තෙල් කුඩා බිංදු බවට පත්ව ජලය සමඟ මිශ්ර වී නොසලයෙන් ඉවතට ගලා යයි.
ක්රමානුකූලව නොසලය පිරිසිදු කිරීමේ පියවර
නොසලයට හානි නොකර තෙල් ඉවත් කිරීම සඳහා පහත සඳහන් පියවර අනුගමනය කරන්න:
- ගැලවීම සහ මූලික සේදීම: පළමුව බෝතලයෙන් නොසලය සහ නළය ගලවා ගන්න. ඉතිරි වී ඇති අතිරික්ත තෙල් ඉවත් කිරීම සඳහා මද උණුසුම් ජලයෙන් එය සෝදා හරින්න.
- උණුසුම් සබන් දියරයේ පොඟවා ගැනීම: භාජනයකට සෙල්සියස් අංශක 50ක පමණ උණුසුම් ජලය ගෙන එයට සබන් දියර ස්වල්පයක් එක් කරන්න. නොසලය සහ නළය අවම වශයෙන් විනාඩි 15ක් මෙම දියරයේ පොඟවා තබන්න. මෙයින් ඝන වූ තෙල් ස්ථර ලිහිල් වේ.
- පීඩනය යෙදීම: පොඟවා ගැනීමෙන් පසු, නොසලය උණුසුම් සබන් වතුර භාජනය තුළ තබා කිහිප වරක් ක්රියාත්මක කරන්න. මෙහිදී ඇතිවන පීඩනය මඟින් සිදුර තුළ සිරවී ඇති තෙල් ඉවතට තල්ලු කර දමයි.
- මත්පැන් භාවිතය: සබන් වතුරෙන් පමණක් ඉවත් නොවන තද තෙල් ස්ථර සඳහා අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල් භාවිත කළ හැකිය. ඇල්කොහොල් මඟින් තෙල්වල රසායනික බන්ධන බිඳ දමන බැවින් එය ඉතා සාර්ථක ක්රමයකි. ඇල්කොහොල් ස්වල්පයක් නොසලය හරහා පොම්ප කරන්න.
- පිරිසිදු ජලයෙන් සේදීම: අවසානයේදී පිරිසිදු ඇල්මැරුණු ජලය නොසලය හරහා පොම්ප කර සබන් හෝ ඇල්කොහොල් රසායනික ද්රව්ය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරන්න.
නොසලය වියළීම සහ නැවත සවි කිරීම
නොසලය පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු එය සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට හැරීම අත්යවශ්ය වේ. නොසලය තුළ ජලය ඉතිරි වුවහොත්, නැවත තෙල් දැමූ පසු තෙල් සහ ජලය මිශ්ර වී බැක්ටීරියා වර්ධනය වීමට ඉඩ ඇත. එමෙන්ම ජල බිංදු නිසා තෙල් ස්ප්රේ වීමේ රටාව අක්රමවත් විය හැකිය. එබැවින් කාමර උෂ්ණත්වයේ පැය කිහිපයක් හොඳින් වියළා නැවත සවි කරන්න. නොසලයේ සිදුර පිරිසිදු කිරීමට කටු හෝ සිහින් කම්බි භාවිත කිරීමෙන් වළකින්න, මන්ද එයින් සිදුරේ හැඩය වෙනස් වී ස්ප්රේ කිරීමේ හැකියාව සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ විය හැකිය.
නැවත සිරවීම වැළැක්වීමේ ක්රමවේද
නොසලය නිතර සිරවීම වැළැක්වීම සඳහා සරල පියවර කිහිපයක් අනුගමනය කළ හැකිය:
- සෑම භාවිතයකින්ම පසු නොසලයේ අග කොටස පිරිසිදු වියළි රෙදි කඩකින් පිස දමන්න.
- බෝතලයට නැවත තෙල් පිරවීමේදී, නොසල කොටස ඉහත සඳහන් පරිදි උණුසුම් ජලයෙන් කෙටි පිරිසිදු කිරීමකට ලක් කරන්න.
- කාමර උෂ්ණත්වය ඉතා අඩු අවස්ථාවලදී තෙල් ඝන වීමේ ප්රවණතාව වැඩි බැවින් බෝතලය උණුසුම් ස්ථානයක ගබඩා කරන්න.
