ලී ගෘහ භාණ්ඩ කාලයත් සමඟ වියළී යාම, අවපැහැ ගැන්වීම සහ මතුපිට සුළු සීරීම්වලට ලක්වීම ස්වාභාවික ක්රියාවලියකි. නිවැරදි තාක්ෂණය සහ ස්වාභාවික වැක්ස් (Wax) භාවිතයෙන් මෙම හානි යථා තත්ත්වයට පත් කරමින් දැවයේ ස්වාභාවික සුන්දරත්වය දිගුකාලීනව ආරක්ෂා කරගත හැක.
දැව මතුපිට සීරීම් ඇතිවීමේ රසායන විද්යාව සහ වැක්ස් ක්රියාකාරිත්වය
ලී මතුපිටක් මත සීරීමක් ඇති වූ විට, සැබවින්ම සිදු වන්නේ දැවයේ ආරක්ෂිත ස්ථරය සහ දැව තන්තු (wood fibers) බිඳී යාමයි. මෙහිදී ආලෝකය මෙම බිඳුණු තන්තු මත වැදී විවිධ දිශාවලට විසිරී යන බැවින් සීරීම කැපී පෙනෙන සුදු හෝ ලා පැහැයෙන් දිස්වේ. වැක්ස් ආලේප කිරීමේදී, එහි අඩංගු දිගු දාම හයිඩ්රොකාබන අණු මෙම ක්ෂුද්ර සිදුරු සහ සීරීම් තුළ තැන්පත් වේ. වැක්ස්වල වර්තන දර්ශකය (refractive index) දැවයේ ස්වාභාවික වර්තන දර්ශකයට බෙහෙවින් සමාන බැවින්, එය ආලෝකය විසිරී යාම වළක්වා සීරීම සම්පූර්ණයෙන්ම නොපෙනී යාමට සලස්වයි. තවද, එය දැවයට ජලභීතික (hydrophobic) ගුණයක් ලබා දෙමින් තෙතමනයෙන් සිදුවන හානි වළක්වයි.
නිවැරදි වැක්ස් වර්ගය තෝරාගැනීම සහ එහි ව්යුහය
ගෘහ භාණ්ඩ ප්රතිසංස්කරණය සඳහා ප්රධාන වශයෙන් ස්වාභාවික වැක්ස් වර්ග දෙකක් සහ ඒවායේ සංයෝජන භාවිතා කරනු ලැබේ:
- මී ඉටි (Beeswax): මෙම වැක්ස් වර්ගය සාපේක්ෂව මෘදු වන අතර අඩු උෂ්ණත්වයකදී දිය වේ. එය දැවයේ ක්ෂුද්ර සිදුරු තුළට පහසුවෙන් කාන්දු වී වියළි දැව තන්තු පෝෂණය කිරීමට සමත් වේ.
- කර්නෝබා ඉටි (Carnauba Wax): මෙය බ්රසීලියානු තල් ගසකින් ලබාගන්නා ඉතා තද ස්වාභාවික වැක්ස් වර්ගයකි. මෙහි ද්රවාංකය ඉහළ වන අතර, එය මතුපිට ඉතා ශක්තිමත්, සීරීම්වලට ඔරොත්තු දෙන සහ දිලිසෙන ස්ථරයක් නිර්මාණය කරයි.
හොඳම ප්රතිඵල සඳහා මෙම වැක්ස් වර්ග දෙකෙහි සමතුලිත මිශ්රණයක් භාවිතා කිරීම වඩාත් සුදුසුය. එමඟින් පෝෂණය සහ මතුපිට ශක්තිමත් බව යන ගුණාංග දෙකම එකවර ලබාගත හැක.
පියවරෙන් පියවර සුළු සීරීම් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමේ තාක්ෂණය
වැක්ස් ආලේප කිරීමේදී නිවැරදි තාක්ෂණය සහ ක්රමවේදය අනුගමනය කිරීම ප්රතිඵලයේ කල්පැවැත්ම තීරණය කරයි. පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
1. මතුපිට පූර්ව සූදානම
ප්රථමයෙන් මතුපිට ඇති දූවිලි සහ පැරණි තෙල් තට්ටු ඉවත් කළ යුතුය. මේ සඳහා කිසිවිටකත් ජලය හෝ දියර පිරිසිදුකාරක භාවිත නොකරන්න. ජලය දැව තන්තු තුළට කාන්දු වුවහොත් දැව පිම්බීමට ලක්විය හැක. ඒ වෙනුවට වියළි, මෘදු ක්ෂුද්ර තන්තු (microfiber) රෙදි කැබැල්ලකින් මතුපිට හොඳින් පිසදමන්න.
2. ඝර්ෂණ තාපය මඟින් වැක්ස් යෙදීම
මෘදු, ලින්ට් රහිත (lint-free) කපු රෙදි කැබැල්ලක් ඇඟිලි තුඩුවලට ඔතාගෙන එයට වැක්ස් ස්වල්පයක් ගන්න. සීරීම පවතින ස්ථානය මත මෘදු ලෙස රවුම් හැඩයට (circular motion) පිරිමදින්න. මෙහිදී ඇතිවන ඝර්ෂණ තාපය (friction heat) මඟින් වැක්ස්වල අණුක ව්යුහය ලිහිල් වී සීරීම තුළට හොඳින් කාන්දු වේ. අවසානයේදී දැවයේ ස්වාභාවික රටාව (grain) දිගේ තවත් වරක් පිරිමදිමින් ඒකාකාරී කරන්න.
3. ස්ඵටිකීකරණය සඳහා වේලාව දීම
වැක්ස් ආලේප කිරීමෙන් පසු එය දැඩි වීමට (crystallize) අවම වශයෙන් විනාඩි 15-20ක් පමණ නිශ්චලව තබන්න. මෙහිදී වැක්ස් සංයෝගයේ අඩංගු වාෂ්පශීලී ද්රාවක වාෂ්ප වී, ශක්තිමත් ආරක්ෂිත පටලයක් පමණක් මතුපිට ඉතිරි වේ.
4. අවසාන ඔපදැමීම (Buffing)
නැවුම් කපු රෙදි කැබැල්ලක් භාවිතයෙන් මතුපිට වේගයෙන් පිරිමදින්න. මෙමඟින් මතුපිට ඉතිරි වී ඇති අතිරික්ත වැක්ස් ඉවත් වන අතර, ඔප දැමූ ඒකාකාරී සිනිඳු ස්ථරයක් නිර්මාණය වේ.
දිගුකාලීන නඩත්තුව සහ වළක්වා ගත යුතු වැරදි
බොහෝ දෙනා ගෘහ භාණ්ඩ ඔපදැමීම සඳහා සිලිකන් (silicone) අඩංගු රසායනික ද්රව්ය භාවිතා කරති. සිලිකන් මඟින් ක්ෂණික දීප්තියක් ලැබුණද, එය දැව මතුපිට රසායනිකව ඇලී පවතින ස්ථරයක් සාදන අතර කාලයත් සමඟ දැවයේ ස්වාභාවික සිදුරු අවහිර කරයි. මෙය පසුව දැව ප්රතිසංස්කරණය කිරීමේදී නව ආලේපන දැවයට ඇලීම වළක්වයි. එබැවින් සැමවිටම ස්වාභාවික වැක්ස් සහ තෙල් වර්ග පමණක් භාවිතා කිරීමට වගබලා ගන්න.