ශීතකරණයක් සහ එහි ඇති විශාල අධිශීතකරණ කොටස පිරිසිදු කිරීමේදී ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ එහි ඇති ශීතකළ ආහාර ද්‍රව්‍ය දියවීම වැළැක්වීමයි. භෞතික විද්‍යාත්මක මූලධර්ම සහ නිවැරදි තාප පරිවාරක ක්‍රමවේද භාවිතා කිරීමෙන් ආහාරවල ගුණාත්මකභාවය සහ නැවුම්බව සුරකිමින් මෙම කාර්යය ඉතා කාර්යක්ෂමව සිදු කළ හැකිය.
තාප ස්කන්ධය කළමනාකරණය සහ පරිවාරක ක්‍රමවේද
අධිශීතකරණයකින් ආහාර ඉවත් කිරීමේදී ඒවායේ උෂ්ණත්වය වේගයෙන් ඉහළ යෑම වැළැක්වීම සඳහා "තාප ස්කන්ධය" (Thermal Mass) පිළිබඳ මූලධර්මය භාවිතා කළ හැකිය. ශීත කළ ආහාර ද්‍රව්‍ය තනි තනිව තැබූ විට ඒවා අවට වාතයෙන් තාපය ඉක්මනින් අවශෝෂණය කරයි. නමුත් ඒවා එකට ගොඩගසා තැබූ විට, සමස්ත තාප ස්කන්ධය ඉහළ යන බැවින් උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමේ වේගය බෙහෙවින් අඩු වේ.
- තාප බාධක නිර්මාණය කිරීම: ශීත කළ ආහාර ද්‍රව්‍ය සියල්ල එකිනෙකට තද වන සේ පෙට්ටියක හෝ බඳුනක අසුරන්න. ඉන්පසු ඝන පිරිසිදු තුවා හෝ තාප පරිවාරක බෑග් මඟින් ඒවා සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමන්න. මෙමඟින් සංවහන තාප සංක්‍රාමණය (Convective Heat Transfer) අවම වේ.
- කාලය කළමනාකරණය: පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය විනාඩි 30-45 ක් වැනි කෙටි කාලයකට සීමා කළ යුතුය. මෙම කාලය තුළ ආහාරවල අභ්‍යන්තර උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 0 ට වඩා ඉහළ යාමට ඉඩ නොතැබිය යුතුය.
රසායනික පිරිසිදුකාරක සහ මතුපිට ආරක්ෂාව
ශීතකරණය අභ්‍යන්තරයේ ඇති ප්ලාස්ටික් සහ වීදුරු මතුපිට පිරිසිදු කිරීම සඳහා රසායනිකව ආරක්ෂිත ද්‍රව්‍ය භාවිත කළ යුතුය. කෘතිම සුවඳකාරක සහිත ප්‍රබල රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිත කිරීමෙන් ආහාරවලට එම සුවඳ උරාගත හැකි අතර ප්ලාස්ටික් මතුපිටට හානි සිදුවිය හැක.
මීට කදිම විසඳුම වන්නේ සෝඩියම් බයිකාබනේට් (Sodium Bicarbonate) සහ උණුසුම් ජලය මිශ්‍රණයයි. සෝඩියම් බයිකාබනේට් යනු මෘදු භාෂ්මික ද්‍රව්‍යයක් වන අතර එය ශීතකරණය තුළ ඇතිවන ආම්ලික දුර්ගන්ධයන් උදාසීන කිරීමට සමත් වේ. එමෙන්ම එය සියුම් කුණු අංශු සීරීම් රහිතව ඉවත් කරයි.
පියවරෙන් පියවර ක්‍රියාත්මක වන පිරිසිදු කිරීමේ තාක්ෂණය
පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ක්‍රමානුකූලව සිදු කිරීමෙන් කාලය ඉතිරි කර ගත හැකි අතර ආහාර දියවීම උපරිමයෙන් වළක්වා ගත හැකිය:
1. බලශක්ති සැපයුම විසන්ධි කිරීම
පිරිසිදු කිරීම ආරම්භ කිරීමට පෙර ශීතකරණයේ විදුලි සැපයුම විසන්ධි කරන්න. මෙය ආරක්ෂාව සඳහා මෙන්ම ශීතකරණයේ පද්ධතිය අනවශ්‍ය ලෙස වෙහෙසීම වැළැක්වීම සඳහා වැදගත් වේ.
2. ආහාර පරිවාරකය වෙත මාරු කිරීම
ඉහත සඳහන් කළ පරිදි ශීත කළ ආහාර සියල්ල එකට ගොඩගසා පරිවාරක පෙට්ටියක තබන්න. සාමාන්‍ය ශීතකරණ කොටසේ ඇති ආහාර ද්‍රව්‍ය වෙනම සිසිල් ස්ථානයක තබන්න.
3. වේගවත් පිරිසිදු කිරීම සහ වියළීම
සෝඩියම් බයිකාබනේට් මිශ්‍රණයෙන් පොඟවන ලද මයික්‍රොෆයිබර් රෙදි කඩකින් ශීතකරණයේ ඇතුළු පැති සහ රාක්ක වේගයෙන් පිසදමන්න. මයික්‍රොෆයිබර් රෙදිවල ඇති සියුම් කෙඳි මඟින් කුණු සහ බැක්ටීරියා පහසුවෙන් උරා ගනී. ඉන්පසු වියළි කපු රෙදි කඩකින් සියලුම තෙතමනය සම්පූර්ණයෙන්ම පිසදා හරින්න.
ඝනීභවනය සහ හිම මිදීම වැළැක්වීම
ශීතකරණය පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු එහි තෙතමනය ඉතිරි වුවහොත්, නැවත ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී එම තෙතමනය වේගයෙන් මිදී අයිස් තට්ටු (Frost) සාදයි. මෙය ශීතකරණයේ කාර්යක්ෂමතාව අඩු කිරීමට හේතු වේ. එබැවින්, ආහාර නැවත ඇතුළත් කිරීමට පෙර ශීතකරණයේ අභ්‍යන්තරය සම්පූර්ණයෙන්ම වියළි බව තහවුරු කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
දොර වටා ඇති රබර් පටිය (Gasket) පිරිසිදු කිරීමටද අමතක නොකරන්න. එහි ඇතිවන කුණු පැල්ලම් නිසා දොර නිසි පරිදි වැසෙන්නේ නැති අතර, එමඟින් උණුසුම් වාතය ඇතුළට කාන්දු වී හිම මිදීම වේගවත් වේ. රබර් පටිය පිරිසිදු කිරීම සඳහා මෘදු සබන් වතුර ස්වල්පයක් භාවිතා කර පසුව හොඳින් වියළා ගන්න.
ආහාර නැවත ගබඩා කිරීමේදී සැලකිය යුතු කරුණු
නැවත ආහාර ඇසිරීමේදී ක්‍රමවත් සැකැස්මක් පවත්වා ගැනීම වැදගත් වේ. එකිනෙකට ආසන්නව තබන ආහාර පැකට් මඟින් එකිනෙකාට සිසිලස සැපයීම සිදු කරයි. විශේෂයෙන්ම මස් සහ මාළු වැනි ඉක්මනින් නරක් වන ද්‍රව්‍ය අධිශීතකරණයේ වඩාත්ම සීතල කොටස්වල තැබිය යුතුය. එළවළු සහ පළතුරු වර්ග ඒවා සඳහා වෙන් කර ඇති ආර්ද්‍රතාව පාලනය කළ හැකි ලාච්චු තුළ ගබඩා කිරීමෙන් ඒවායේ නැවුම් බව වැඩි කාලයක් රැකගත හැකිය.
