බොහෝවිට නොසැලකිලිමත්කම නිසා හෝ අධික උෂ්ණත්වය නිසා වළඳක් පතුලේ ආහාර ද්රව්ය කරවී ඇලීම සාමාන්ය ගැටලුවකි. මෙවැනි අවස්ථාවකදී ලෝහමය කූරු හෝ රළු ස්පන්ජ් භාවිතයෙන් සූරා පිරිසිදු කිරීමට යාමෙන් වළඳේ මතුපිට සීරීමට ලක්වන අතර පසුව භාවිතයේදී තවත් පහසුවෙන් ආහාර ඇලීමට පටන් ගනී.
තාපය සහ සෝඩියම් බයිකාබනේට් මඟින් අඟුරු ඉවත් කිරීමේ රසායනය
කරවූ ආහාර කොටස් යනු කාබන් අඩංගු කාබනික සංයෝග වේ. මේවා පතුලෙන් ලිහිල් කිරීම සඳහා භෞතික බලය යෙදවීම වෙනුවට සරල රසායනික ප්රතික්රියාවක් භාවිතා කළ හැකිය. සෝඩියම් බයිකාබනේට් (බේකින් සෝඩා) යනු මෘදු භෂ්මයක් වන අතර එය කරවූ අම්ලමය ආහාර කොටස් සමඟ ප්රතික්රියා කර ඒවායේ බන්ධන ලිහිල් කරයි.
- පළමුව වළඳ පතුල වැසෙන සේ වතුර ස්වල්පයක් පුරවන්න.
- එයට සෝඩියම් බයිකාබනේට් මේස හැඳි දෙකක් හෝ තුනක් එකතු කරන්න.
- මෙම මිශ්රණය මෘදු ගින්දරේ විනාඩි 10 සිට 15 දක්වා උණු කරන්න. තාපය මඟින් සෝඩියම් බයිකාබනේට් ක්රියාකාරීත්වය වේගවත් කරවන අතර ජල අණු මඟින් වියළි කාබන් ස්ථරය තෙත් කර ලිහිල් කරයි.
- ගින්න නිවා දැමූ පසු ජලය මඳක් නිවෙන්නට හැර ලී හැන්දක් ආධාරයෙන් මෘදුව පතුල සූරා හරින්න. කරකුඩු ස්ථරය ඉතා පහසුවෙන් ගැලවී එන ආකාරය ඔබට දැකගත හැකි වනු ඇත.
ඇසිටික් අම්ලය භාවිතයෙන් ඛනිජ සහ ප්රෝටීන් බන්ධන බිඳ දැමීම
කිරි හෝ මස් වැනි ප්රෝටීන් බහුල ආහාර කරවී ඇති විට සෝඩියම් බයිකාබනේට් වලට වඩා අම්ලමය ද්රාවණයක් වඩාත් ඵලදායී වේ. සාමාන්ය සුදු විනාකිරි වල අඩංගු ඇසිටික් අම්ලය මඟින් දැඩි ලෙස ඇලී ඇති ප්රෝටීන් සහ ඛනිජ බන්ධන බිඳ හෙලනු ලබයි.
ක්රියා පටිපාටිය සහ තාක්ෂණය
වළඳට සමාන ප්රමාණවලින් ජලය සහ විනාකිරි එකතු කරන්න. මිශ්රණය ලිප තබා හොඳින් උතුරවන්න. ජලය උතුරන විට ඇතිවන වාෂ්ප පීඩනය සහ අම්ලයේ ක්රියාකාරීත්වය නිසා ඇලී ඇති ස්ථරය මෘදු වේ. විනාඩි පහක් පමණ උතුරුවා ලිපෙන් බාගෙන, එයට බේකින් සෝඩා ස්වල්පයක් එකතු කරන්න. මෙහිදී සිදුවන රසායනික ප්රතික්රියාව නිසා පෙණ නගින අතර එමඟින් ඉතිරි වී ඇති අපද්රව්ය පතුලෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන් කරවයි. අවසානයේදී සාමාන්ය ස්පන්ජ් එකක් සහ සේදුම් දියර යොදා මෘදුව පිසදා සෝදා හරින්න.
ලුණු සහ අයිස් මඟින් භෞතිකව පිරිසිදු කිරීමේ ක්රමය
තාපය භාවිතා කිරීමට නොහැකි හෝ සීමිත අවස්ථාවලදී ඝර්ෂණය පදනම් කරගත් නමුත් මතුපිට සීරීමට ලක් නොකරන ස්වභාවික ක්රමයක් භාවිතා කළ හැකිය. මේ සඳහා රළු ලුණු කැට සහ අයිස් කැට භාවිතා වේ. ලුණු කැට ජලයේ දිය නොවන පරිදි ඉතා සීතල අයිස් කැට සමඟ මිශ්ර කළ යුතුය.
මෙම ක්රමයේදී සීතල උෂ්ණත්වය නිසා කරවූ කොටස් හැකිලීමට ලක්වන අතර ලුණු කැට මඟින් මෘදු සීරීමක් සිදු කරයි. වළඳ පතුලට ලුණු කුඩු සහ අයිස් කැට දමා වළඳ වටකුරු චලිතයෙන් වේගයෙන් සොලවන්න. මෙමඟින් ලෝහමය පතුලට කිසිදු හානියක් නොවී කරවූ කොටස් පමණක් ගැලවී යයි. සීරීම් වලින් තොරව දිලිසෙන සුළු පතුලක් ලබා ගැනීමට මෙය කදිම භෞතික උපක්රමයකි.
